Home Συνεντεύξεις Δ. Μπούμπας: «Το αιτούμενο είναι ένα αληθινά Δημόσιο Σύστημα Υγείας»
Δ. Μπούμπας: «Το αιτούμενο είναι ένα αληθινά Δημόσιο Σύστημα Υγείας»

Δ. Μπούμπας: «Το αιτούμενο είναι ένα αληθινά Δημόσιο Σύστημα Υγείας»

0

Συνέντευξη: Μάρθα Φραγκάκη

Μιλήσαμε με τον Δημήτρη Μπούμπα, Καθηγητή Παθολογίας Ρευματολογίας Ιατρικής Σχολής ΕΚΠΑ, Διευθυντή Δ΄ Παθολογικής Κλινικής «Αττικόν», Ερευνητή ΙΙΒΕΑΑ, Πρόεδρο της Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών, και προσπαθήσαμε να «εκμεταλλευτούμε» όλες τις σπουδαίες ιδιότητές του, ρωτώντας τον για θέματα σχετικά με το δημόσιο σύστημα υγείας, τις κλινικές μελέτες, τα θεραπευτικά πρωτόκολλα, το ρόλο της άσκησης στην ιατρική, τα χαρακτηριστικά της ρευματοειδούς αρθρίτιδας και τις ενέργειες της Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών.

 

– Κύριε Μπούμπα, ως πρόεδρος της Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών (ΙΕΑ) , θα θέλαμε να μας πείτε τη
γνώμη σας για το πώς μπορεί να αναπτυχθεί ένα αληθινό σύστημα δημοσίας υγείας που θα
υπηρετεί καλύτερα τον ασθενή. Επίσης, ποια είναι η άποψή σας για τις συνθήκες που
επικρατούν σήμερα;

Ο στόχος ενός Δημοσίου Συστήματος Υγείας είναι η εξασφάλιση της καλύτερης δυνατής πρόσβασης σε ποιοτικές υπηρεσίες για όλους τους πολίτες , ανεξάρτητα αν αυτές παρέχονται από κρατικές ή ιδιωτικές υπηρεσίες.
Όπως τόνισε ο Καθ Ηλίας Μόσιαλος στην εναρκτήρια του ομιλία στο 45ο Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο (ΕΠΙΣ) που οργάνωσε η ΙΕΑ το Μάϊο του 2019, για να γίνει αυτό, το Δημόσιο παρεμβαίνει στην αγορά των δημόσιων και ιδιωτικών υπηρεσιών υγείας, ως ρυθμιστής και όλα ανεξαιρέτως τα νοσοκομεία, δημόσια και ιδιωτικά θα πρέπει ν΄ αξιολογούνται με τα ίδια κριτήρια. Σε αυτό τη σχήμα λειτουργίας, το Δημόσιο καθορίζει κανόνες ικανοποιητικής λειτουργίας, μετράει την παραγωγικότητα και την αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών και
καθορίζει ενιαίο τιμολογιακό πλαίσιο.  Όμως σήμερα στην Ελλάδα κρατικό και ιδιωτικό σύστημα υγείας , λειτουργούν παράλληλα, χωρίς να συνδέονται το ένα με το άλλο. Δεν υπάρχει προγραμματισμός, ούτε συντονισμός
δραστηριοτήτων, στο πλαίσιο ενός ενιαίου στρατηγικού – ρυθμιστικού πλαισίου για την Υγεία.
Το αιτούμενο είναι ένα αληθινά Δημόσιο Σύστημα Υγείας με κάλυψη ολόκληρου του πληθυσμού που δεν θα είναι απαραίτητα κρατικό και θα λειτουργεί με κανόνες διαφάνειας και ανταγωνισμού έτσι ώστε υπηρετεί καλλίτερα τον ασθενή.

– Ο όρος «θεραπευτικά πρωτόκολλα» ακούγεται ολοένα και περισσότερο. Θα μπορούσατε να
εξηγήσετε στους αναγνώστες μας με απλά λόγια τη σημασία του; Επιπλέον, θεωρείτε πως απλά
αυξάνουν τη γραφειοκρατία για τους γιατρούς ή βελτιώνουν τις ιατρικές πράξεις; Και ποιο
είναι αλήθεια το όφελος για τους ασθενείς;

Τα θεραπευτικά πρωτόκολλα (ΘΠ) είναι μια προσπάθεια της Πολιτείας σε συνεργασία με τις το Επιστημονικές Εταιρείες να θεσπίσει κανόνες διαγνωστικών και θεραπευτικών μέτρων που στηρίζονται σε δεδομένα από κλινικές μελέτες ή στη γνώμη ειδικών όταν δεν υπάρχουν αυτά τα δεδομένα.
Η ανάγκη ανάπτυξης στην Ελλάδα κλινικών οδηγιών, με στόχους τον έλεγχο και την εκτίμηση της ποιότητας των υπηρεσιών υγείας, την προτυποποίηση των διαδικασιών και την μέτρηση του αποτελέσματος, οδήγησε στην ανάπτυξη των Θεραπευτικών Πρωτοκόλλων, με τις εισηγήσεις των αντίστοιχων Επιστημονικών Ομάδων Εργασίας του Υπουργείου Υγείας, τον συντονισμό της ΙΕΑ και την ψηφιακή τους απεικόνιση σε συνεργασία με την ΗΔΙΚΑ. Χάρις στα ΘΠ έχουμε για πρώτη φορά στην Ελλάδα δεδομένα για τη συνταγογράφηση για ολόκληρο το πληθυσμό ( big data).
Τα κύρια οφέλη της εφαρμογής των ΘΠΣ είναι: 1. Η ανάπτυξη ενός επιστημονικού βοηθήματος και εργαλείων αναφοράς για τις θεραπευτικές αποφάσεις των ιατρών. 2. Η άντληση χρήσιμων στατιστικών στοιχείων για χάραξη πολιτικών υγείας από την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας και 3. η ανάπτυξη ενός εργαλείου ελέγχου της ορθολογικής χρήσης των διαθέσιμων πόρων, με συνακόλουθο τον εξορθολογισμό της δαπάνης προς όφελος του ασθενή. Μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2019 έχουν αναπτυχθεί 56 ψηφιοποιημένα θεραπευτικά πρωτοκόλλα συνταγογράφησης
στο σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης της ΗΔΙΚΑ και 82 αναρτημένα στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Υγείας.
Δυστυχώς τα ΘΠ είναι χρονοβόρα και απαιτούν κατάλληλη εκπαίδευση του ιατρού. Η ΙΕΑ οργανώνει ειδικές συνεδρίες στο ΕΠΙΣ όπου αναλύεται βήμα προς βήμα η χρήση τους στην κλινική πράξη υποδεικνύοντας τρόπους περαιτέρω βελτίωσης τους.

– Θα θέλαμε επίσης, να μας σχολιάσετε το κεφάλαιο «κλινικές μελέτες στην Ελλάδα». Πόσες
λαμβάνουν χώρα αυτή τη στιγμή, σε ποια νοσοκομεία, ποιο το περιεχόμενό τους και το κέρδος
για τους ασθενείς και το κράτος;

Οι κλινικές μελέτες είναι στενά συνυφασμένες με την κλινική έρευνα. Σε «απλά ελληνικά», έρευνα είναι η συστηματική προσπάθεια για αύξηση της υπάρχουσας γνώσης -με συγκεκριμένη μεθοδολογία που ξεκινάει από τον Αριστοτέλη- και η αξιοποίηση της προς όφελος της κοινωνίας. Η έρευνα αποτελεί βασικό στοιχείο της παιδείας, του πολιτισμού και της ανάπτυξης μιας χώρας, και ένα από τα θεμελιώδη κεκτημένα για τους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η σημασία της βασικής έρευνας ενίοτε παραγνωρίζεται. Όμως, χωρίς βασική έρευνα δεν μπορεί να υπάρξει καινοτομία και εφαρμογές. Ειδικότερα για την Υγεία, το κύριο μέσο για την εφαρμογή της Βιοιατρικής Έρευνας στη διάγνωση και θεραπεία είναι οι Κλινικές Μελέτες. Οι κλινικές μελέτες έχουν πολλαπλή προστιθέμενη αξία που περιλαμβάνει την έρευνα και ανάπτυξη, την ανάπτυξη του ανθρώπινου κεφαλαίου, την πρώιμη πρόσβαση σε καινοτόμες θεραπείες και τέλος την αύξηση της απασχόλησης και την ενίσχυση της οικονομίας. Η κλινική έρευνα είναι βασικός πυλώνας ενός ποιοτικού Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ). Χωρίς την έρευνα έχουμε μόνο
«εντυπώσεις» ή «γνώμες» και όχι δεδομένα επομένως δεν ξέρουμε « που είμαστε και που πατάμε» στη προσπάθεια μας να το βελτιώσουμε.  Η Ελλάδα έχει 80% λιγότερες κλινικές μελέτες από το Βέλγιο μια χώρα με το ίδιο πληθυσμό με εμάς. Το όφελος για την οικονομία του Βελγίου είναι περίπου 1 δισεκατομμύριο ευρώ ενώ για την Ελλάδα περίπου 85 εκατομμύρια. Δυστυχώς στη χώρα μας οι κλινικές μελέτες είτε δεν υποστηρίζονται επαρκώς είτε παρεμποδίζονται από την γραφειοκρατική αδράνεια και την δυσπιστία των διοικήσεων των Νοσοκομείων. Το τελευταίο διάστημα, η σύμπραξη ασθενών-ιατρών-κοινωνίας όπως άρχισε να γίνεται επιτέλους και στη χώρα μας με πρωτοβουλία των Ενώσεων των Ασθενών σε συνδυασμό με απλοποίηση των γραφειοκρατικών διαδικασιών έγκρισης, μας επιτρέπει να είμαστε περισσότερο αισιόδοξοι για περαιτέρω αύξηση του αριθμού τους.

– Ένα ξεχωριστό νέο για τον κόσμο της ιατρικής είναι πως η σωματική άσκηση πλέον συνταγογραφείται. Πώς μπορεί να βοηθήσει τους ασθενείς και σε ποιους απευθύνεται;

Η κίνηση αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της ζωής του ανθρώπου από την αρχή της ύπαρξης του. Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια ο άνθρωπος έχει μειώσει σημαντικά την καθημερινή σωματική του δραστηριότητα, με ένα ιδιαίτερα σημαντικό ποσοστό του πληθυσμού να μην επιδίδεται σε κανενός είδους συστηματική δραστηριότητα. Υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία τα οποία υποστηρίζουν την ανάγκη ανάπτυξης στρατηγικών για την προώθηση της σωματικής άσκησης, τη συνταγογράφησή της και την παραπομπή ασθενών για σωματική άσκηση. Έτσι, η σωματική
άσκηση, εκτός από την ιδιαίτερα σημαντική επίδρασή της στην πρόληψη ποικίλων παθήσεων, μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως συμπληρωματική θεραπευτική παρέμβαση σε πολλά χρόνια νοσήματα, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπέρταση, η αρθρίτιδα, ο καρκίνος, οι καρδιοαγγειακές παθήσεις, η παχυσαρκία, η νοητική έκπτωση, κ.α., με σκοπό να βελτιώσει την κλινική εικόνα και την ποιότητα ζωής του ασθενούς.
Το Κεντρικό Συμβούλιο Υγείας (ΚΕΣΥ) έχει εκδώσει ειδικά πρωτόκολλα για τη θεραπευτική άσκηση σε καθένα από αυτά τα νοσήματα. Η σωματική άσκηση προτείνεται να αξιοποιηθεί όχι ως εναλλακτική θεραπεία για διάφορες νόσους, αλλά ως συμπληρωματική της κλασικής ιατρικής θεραπευτικής πρακτικής, με στόχο το καλύτερο θεραπευτικό αποτέλεσμα.

– Όσον αφορά στη ρευματοειδή αρθρίτιδα σε παλαιότερη σας ομιλία αναφέρατε πως είναι ένα
χρόνιο νόσημα διαφορετικό από τα άλλα. Εξηγήστε μας τους λόγους.

Μαζί με τα καρδιαγγειακά/μεταβολικά νοσήματα τα ρευματικά μυοσκελετικά νοσήματα είναι από τις σημαντικότερές αιτίες αναπηρίας και χρήσης υπηρεσιών υγείας. Η ρευματοειδής αρθρίτιδα ένα χρόνιο φλεγμονώδες ρευματικό νόσημα που προσβάλει περίπου 1 στους 200 Έλληνες επηρεάζει περισσότερο από όλα τα χρόνια νοσήματα τη ποιότητα ζωής των ασθενών με σημαντικό κόστος για το ΕΣΥ και τις οικογένειες τους που είναι μέχρι και 5 φορές περισσότερο από άλλα χρόνια νοσήματα. Φανταστείτε τον εαυτό σας να έχετε σε όλη σας τη ζωή μερικά δάκτυλα των χερών και των ποδιών σας «σπασμένα» στη πιο παραγωγική ηλικία της ζωής σας. Ευτυχώς οι νέες θεραπείες έχουν μειώσει δραματικά την αναπηρία βελτιώνοντας ταυτόχρονα και τη ποιότητα της ζωής και τη παραγωγικότητα.

– Προφανώς, θα θέλαμε να μας πείτε λίγα λόγια τις την Ιατρική Εταιρεία Αθηνών (ΙΕΑ). Ποιοι οι
σκοποί και οι δράσεις της;

Η Ιατρική Εταιρεία Αθηνών (ΙΕΑ) είναι το αρχαιότερο ιατρικό σωματείο της χώρας. Ιδρύθηκε στις 13 Μάϊου 1835, δύο χρόνια πριν από την ίδρυση του Εθνικού Πανεπιστημίου ! Η ιστορία της επομένως είναι ταυτισμένη με τη Νεοελληνική Ιατρική ενώ στην ηγεσία της βρέθηκαν, κατά καιρούς, πολλά από τα μεγαλύτερα ονόματα του ελληνικού ιατρικού κόσμου.
Η ΙΕΑ είναι μία σύγχρονη επιστημονική εταιρεία με μακρόχρονη συνεισφορά στην εκπαίδευση και φροντίδα των ασθενών με προδιαγραφές υψηλής ποιότητας και σύμφωνη με τα διεθνή πρότυπα και κανόνες. Η ΙΕΑ ενεργεί ως κέντρο γνώσης για την Ιατρική και τη Δημόσια Υγεία, με σαφή αναφορά στη κοινωνία συντονίζοντας την συνεχιζόμενη Ιατρική εκπαίδευση και συνδράμοντας στη πρόοδο της Ιατρικής και στη βελτίωση του επιπέδου της ιατρικής φροντίδας. Εκτός από την συνεχιζόμενη ιατρική εκπαίδευση η ΙΕΑ προωθεί την ανταλλαγή πληροφοριών
απόψεων και ιδεών στην Επιστήμη, Ιατρική φροντίδα, Βιοηθική, Δημόσια Υγεία, Οργάνωση και Διοίκηση Υπηρεσιών Υγείας. Σημειώνω ότι H IEA δρα συνεργικά με τις επιμέρους επιστημονικές ιατρικές εταιρείες της χώρας έχοντας διακριτό ρόλο που εστιάζεται κυρίως στο βασικό κοινό πυρήνα της συνεχιζόμενης ιατρικής εκπαίδευσης του Έλληνα ιατρού-ανεξάρτητα ειδικότητος με διεπιστημονική προσέγγιση.
Κεντρικός πυρήνας των δραστηριοτήτων της είναι το Ετήσιο Πανελλήνιο Ιατρικό Συνέδριο (ΕΠΙΣ). Η θεματολογία του ΕΠΙΣ περιλαμβάνει ζητήματα κοινού ενδιαφέροντος για όλες τις ειδικότητες της Ιατρικής και Συναφών Επιστημών Υγείας. Το συνέδριο δίνει τη δυνατότητα για διεπιστημονική ανάλυση θεμάτων που αφορούν στην άσκηση της ιατρικής καθώς και παλαιά και νέα ζητήματα που αφορούν εκπαιδευτικές, νομικές, οικονομικές, κοινωνικές, πολιτισμικές και βιοηθικές πτυχές της ιατρικής και δημόσιας υγείας.
Στη μακρά του διαδρομή το ΕΠΙΣ επιλέγει σταθερά καινοτόμες προσεγγίσεις καθιστώντας το έτσι το κατεξοχήν βήμα για την ανάδειξη των σύγχρονων τάσεων στην Ιατρική. Ταυτόχρονα το συνέδριο προσφέρει σε ιατρούς όλων των ηλικιών και ειδικοτήτων την ευκαιρία να αποκτήσουν γνώσεις και δεξιότητες για την καθημερινή ιατρική πρακτική.
Η ΙΕΑ είναι από τους μεγαλύτερους παρόχους πιστοποιημένης μεταπτυχιακής εκπαίδευσης στην Ελλάδα έχοντας ως μέλη ιατρούς όλων των ειδικοτήτων/εξειδικεύσεων παρέχοντας τη δυνατότητα για διεπιστημονική/διασυνδετική προσέγγιση και συζήτηση /αντιπαράθεση.

– Η ΙΕΑ πρόσφατα συνεργάστηκε με το Ίδρυμα Ιατρικής Βιβλιοθήκης για τη δημιουργία ενός
κέντρου τεκμηρίωσης και συντονισμού της εκπαίδευσης των γιατρών. Σε ποιο στάδιο βρίσκεστε
και γιατί προβήκατε σε αυτή την κίνηση;

Η συνεχιζόμενη ιατρική εκπαίδευση/κατάρτιση (ΣΙΕ) αποσκοπεί στη δια βίου κατάρτιση των ιατρών. Στόχος της είναι η διαρκής προσαρμογή των γνώσεων και δεξιοτήτων των γιατρών στα νέα επιστημονικά δεδομένα, την τρέχουσα κλινική εμπειρία και τις αξίες των ασθενών. Ένας άλλος σημαντικός στόχος της ΣΙΕ είναι να εξασφαλίσει την αποτελεσματική επικοινωνία των γιατρών με τους ασθενείς και τη κοινωνία. Η ΣΙΕ αποτελεί βασικό ποιοτικό χαρακτηριστικό του Εθνικού Συστήματος Υγείας μιας χώρας.
Το Ίδρυμα Ελληνικής Ιατρικής Βιβλιοθήκης και Κέντρου Τεκμηρίωσης (ΕΙΒΚΙΤ) με τη σύμπραξη της Ιατρικής Εταιρείας Αθηνών(ΙΕΑ) σχεδιάζει τη δημιουργία ενός Εθνικού Κέντρου Αναφοράς για τη συνεχιζόμενη Ιατρική Εκπαίδευση των επιστημόνων υγείας της χώρας όπου θα φιλοξενούνται και θα υποστηρίζονται με συστηματικό και ολοκληρωμένο τρόπο οι εκπαιδευτικές δραστηριότητες. Η φιλοξενία δεν θα περιορίζεται σε απλές τεχνικές και
οργανωτικές υποδομές αλλά θα επεκτείνεται ταυτόχρονα και στο ίδιο το περιεχόμενο και τις μεθοδολογίες εκπαίδευσης.
Το ΙΕΒΙΤ ήταν ένα όραμα του αείμνηστου Σ Παπασταμάτη πρώην Πρόεδρου της ΙΕΑ και στηρίχθηκε στη ιδρυτική δωρεά της οικογενείας Λαιμού. Ο πρόσφατα εκλιπών πρόεδρος του Β Θούας, τεως πρόεδρος της ΙΕΑ, ευτύχησε να δεί τη πρώτη φάση -τη κατασκευή του φέροντος κτηρίου στο Δήμο Παπάγου – να ολοκληρώνεται. Αυτό το καιρό επιζητούμε αναζητούμε να το εντάξουμε σε πρόγραμμα της περιφερείας Αττικής για να το ολοκληρώσουμε
Το Ίδρυμα Ελληνική Ιατρική Βιβλιοθήκη & Κέντρο Ιατρικής Τεκμηρίωσης – ΙΕΙΒΤ) έχει ως φιλοδοξία και αποστολή να αποτελέσει το Εθνικό Κέντρο καινοτομίας στην ιατρική πληροφορία τεκμηριώνοντας και διανέμοντας έντυπες και ηλεκτρονικές πηγές πληροφοριών σε θέματα Κλινικής Ιατρικής, Δημόσιας Υγείας, και Ιατρικής Βιολογίας και Βιοτεχνολογίας, σε χιλιάδες χρηστών καθημερινά. Ταυτόχρονα επιζητεί να υποστηρίξει την έρευνα, ανάπτυξη και
εκπαίδευση στη βιοιατρική πληροφορική και τεχνολογίες υγείας. Τέλος στόχο έχει να συντονίσει ένα δίκτυο επιμέρους βιβλιοθηκών σε Σχολές Επιστημών Υγείας και Νοσοκομείων δίδοντας πρόσβαση σε πληροφορίες υγείας σε επαγγελματίες υγείας και το κοινό σε όλη τη χώρα.