Home Αξίζει να δείτε Η Βίβλος του check up
Η Βίβλος του check up

Η Βίβλος του check up

0

Γράφει η Μάρθα Φραγκάκη.

Η σημασία της πρόληψης αναδεικνύεται τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο, καθώς αν ο καθείς από εμάς φρόντιζε έγκαιρα και τακτικά να προβεί σε έναν προσυμπτωματικό έλεγχο, πιθανότατα να γλίτωνε από μετέπειτα δυσάρεστες εκπλήξεις, που συνοδεύονται από ταλαιπωρία, στεναχώρια, έξοδα κ.λπ.

Γιατί είναι αναγκαίο το check up;

Κάποιοι επειδή αισθάνονται υγιείς, κάποιοι επειδή φοβούνται τα αποτελέσματα και κάποιοι άλλοι γιατί αδιαφορούν δεν αποφασίζουν να κάνουν ένα check up μία φορά το χρόνο. Σε όλους αυτούς η απάντηση πρέπει να είναι η εξής: Η ΠΡΟΛΗΨΗ ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΛΥΤΕΡΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ!

To check up είναι μία απλή, προσιτή και γρήγορη εξέταση, που απαιτεί ελάχιστο χρόνο και προσφέρει μία ολοκληρωμένη εικόνα για την κατάσταση της υγείας ενός ατόμου. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα, ο εξεταζόμενος να μπορεί να αντιμετωπίσει εγκαίρως κάθε πιθανή πάθηση ή να σταματήσει να έχει άγχος για την υγεία του, αφού πια είναι υγιέστατος και με τη σφραγίδα του γιατρού!

Πολλές από τις ασθένειες του σύγχρονου κόσμου, όπως οι κακοήθειες, οι καρδιοπάθειες, ο σακχαρώδης διαβήτης, μπορούν να διαγιγνώσκονται πρώιμα και έτσι να αντιμετωπίζονται με επιτυχία, εξασφαλίζοντας ποιότητα ζωής για τους παθόντες, αλλά και ορθολογισμό δαπανών για το Εθνικό Σύστημα Υγείας.

Δεν είναι τυχαίο, άλλωστε, πως οι γυναίκες που ως γνωστόν φροντίζουν πιο πολύ την υγεία τους -οπότε και την πρόληψη- ζουν περίπου 6 χρόνια περισσότερο από τους άντρες!

 

Τι περιλαμβάνει ένα βασικό check up για άνδρες και γυναίκες

  1. Γενική εξέταση αίματος: Το αίμα λειτουργεί σαν τον καθρέφτη του οργανισμού μας, γι’ αυτό κιόλας οι αιματολογικές εξετάσεις είναι η βάση κάθε check up! Aπό μια πτώση του αιματοκρίτη για παράδειγμα, μπορούμε να δούμε από μία έλλειψη σιδήρου έως και σοβαρές δυσλειτουργίες του μυελού των οστών. Από την άλλη, χρησιμοποιώντας τον αριθμό των λευκών αιμοσφαιρίων μπορούμε να εκτιμήσουμε από μικροβιακές λοιμώξεις, ιώσεις έως και υποβόσκουσες αιματολογικές κακοήθειες.
  2. Βιοχημικές εξετάσεις: Μετρούν διάφορους δείκτες και ουσίες στο αίμα και δίνουν μια εικόνα για την υγεία διαφόρων οργάνων και λειτουργιών του οργανισμού. Για παράδειγμα, η άνοδος των ηπατικών ή παγκρεατικών ενζύμων μας υποδηλώνει μη σωστή λειτουργία του ήπατος και του παγκρέατος, ενώ μια αύξηση του σακχάρου αίματος, μπορεί να αποκαλύψει έναν ερχόμενο σακχαρώδη διαβήτη, ο οποίος στο αρχικό του στάδιο μπορεί να ελεγχθεί μόνο με αλλαγή των διατροφικών συνηθειών του ατόμου.
  3. Γενική εξέταση ούρων: Παρέχει πολύ σημαντικές πληροφορίες για την υγεία του ουροποιητικού, αλλά και ολόκληρου του οργανισμού! Μια αύξηση των λευκών αιμοσφαιρίων στα ούρα, μπορεί να υποδηλώνει κυστίτιδα ή ουρολοίμωξη, ενώ η ανίχνευση σακχάρου οδηγεί στη διάγνωση σακχαρώδους διαβήτη. Η ύπαρξη λευκώματος, με τη σειρά της φανερώνει διαταραχή της νεφρικής.

 

Η προετοιμασία του check up

Ούτε το check up αλλά ούτε και η προετοιμασία του θα σας ταλαιπωρήσουν. Γενικά, ο ετήσιος προσυμπτωματικός έλεγχος περιβάλλεται από απλότητα! Έτσι, το μόνο που πρέπει να κάνετε πριν την εξέταση αίματος είναι να αποφύγετε την προηγούμενη μέρα βαριά λιπαρά γεύματα, γλυκά, και αλκοολούχα ποτά, ενώ το τελευταίο 12ωρο δεν πρέπει να φάτε τίποτα. Τα μόνα που επιτρέπονται είναι το νερό και η φαρμακευτική σας αγωγή!

Όσον αφορά στη γενική εξέταση ούρων, θα πρέπει να καθαρίσετε αρχικά καλά την ευαίσθητη περιοχή σας, να συλλέξετε τα πρώτα πρωινά σας ούρα σε αποστειρωμένο ουροσυλλέκτη και να τα παραδώσετε άμεσα στο μικροβιολογικό κέντρο.

 

Έξτρα εξετάσεις για τις γυναίκες

Το σωτήριο Τεστ ΠΑΠ: Aπό τη στιγμή που έχετε ξεκινήσει τη σεξουαλική σας ζωή, είναι απαραίτητο μία φορά το χρόνο να προβείτε στην εν λόγω εξέταση! Η όλη διαδικασία είναι ανώδυνη και η λήψη υλικού γίνεται πολύ εύκολα.

 

Υπέρηχος γεννητικών οργάνων: Με αυτή την απλή εξέταση, μπορούν να ελεγχθούν πιθανά μορφώματα στη μήτρα. Επίσης, ελέγχεται η υφή και η κατάσταση των ωοθηκών.

 

Μαστογραφία ή αλλιώς Must…oγραφία: Αν είστε άνω των 40 ετών, επιβάλλεται να προβείτε στην εξέταση αυτή κάθε δύο χρόνια, ενώ αν υπάρχει κληρονομικότητα καλό θα ήταν να γίνεται συχνότερα! Πρόκειται για μια ακτινολογική εξέταση που ανιχνεύει πρώιμες αλλοιώσεις του μαστού!

 

Έξτρα εξετάσεις για τους άντρες

Εξέταση PSA για τον προστάτη: Το PSA είναι μία απλή αιματολογική εξέταση κατά την οποία μετράται το ειδικό προστατικό αντιγόνο, μια ουσία που παράγεται αποκλειστικά από τον προστάτη. Όταν βρίσκεται αυξημένο, είναι αναγκαίο να ακολουθήσει περαιτέρω έλεγχος. Η εν λόγω εξέταση είναι ιδανικό να γίνεται από άντρες άνω των 50, ενώ αν υπάρχει κληρονομικότητα θα χρειαστεί να εξεταστείτε από την ηλικία των 40.

 

 

Έξτρα εξετάσεις και για τα δύο φύλα

Καρδιολογικές εξετάσεις: Οι καρδιαγγειακές νόσοι δεν ξεχωρίζουν τους άντρες από τις γυναίκες, για αυτό καλό θα ήταν στην διαδικασία του προληπτικού ελέγχου και εφόσον έχετε ξεπεράσει τα 30 έτη να συμπεριλάβετε ένα ηλεκτροκαρδιογράφημα, ενώ αν είστε άνω των 40 συστήνεται να κάνετε και έναν υπέρηχο καρδιάς! Βέβαια, αν ανήκετε σε ομάδες υψηλού κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα (κάπνισμα, παχυσαρκία, κληρονομικότητα, σακχαρώδης διαβήτης), τότε μετά τα 30 σας, κάντε και ένα τεστ κοπώσεως. Η δοκιμασία κοπώσεως πρέπει πάντα να γίνεται σε ειδική μονάδα κατάλληλα εξοπλισμένη.

Στον… τρομακτικό οδοντίατρο: Όχι! Αν πηγαίνετε στον οδοντίατρο, όταν και όποτε πρέπει και όχι μόνο όταν πονάει κάποιο δόντι σας, τότε η επίσκεψη αυτή μόνο τρομακτική δεν θα είναι! Ιδανικό είναι, λοιπόν, να ελέγχετε την υγεία των δοντιών, των ούλων και της στοματικής κοιλότητας -και αν ο γιατρός το κρίνει απαραίτητο, να κάνετε και καθαρισμό- δύο φορές το χρόνο.

Τα μάτια σας…14: Η αναγκαιότητα του οφθαλμίατρου σε όσους έχουν κάποια διαγνωσμένη πάθηση στα μάτια είναι αυταπόδεικτη. Παρ’ όλα αυτά, και οι υπόλοιποι δεν θα πρέπει να αμελείτε να επισκέπτεστε έναν οφθαλμίατρο μετά τα 20 μία φορά το χρόνο!

 

Πού, πόσο, πόσα…

Το είπαμε και παραπάνω, το βασικό check up δεν περιλαμβάνει καμία ταλαιπωρία και αυτό αποδεικνύεται περίτρανα και από το γεγονός ότι μπορείτε να το κάνετε σε πολλά σημεία: Σε δημόσια ή ιδιωτικά νοσοκομεία και κλινικές, στους γιατρούς που είναι συμβεβλημένοι με τα ταμεία και διαθέτουν τον απαιτούμενο εξοπλισμό και σε ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα και εργαστήρια, όπως η ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΉ και η Affidea.

Tο πόσο διαρκεί εξαρτάται από το πού θα επιλέξετε να το κάνετε. Αν το check up γίνει σε κάποιο δημόσιο νοσοκομείο, εξοπλιστείτε με υπομονή και προετοιμαστείτε για μία αρκετά χρονοβόρα διαδικασία, που ωστόσο δεν θα σας κοστίσει κάτι. Από την άλλη, η διαδικασία διαρκεί πολύ λιγότερο (συνήθως λιγότερο από ώρα) στα ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα, τα οποία είτε μπορεί να είναι συμβεβλημένα με τα ταμεία σας είτε να διαθέτουν οικονομικότατα και ελκυστικά πακέτα, που δεν περιλαμβάνουν μόνο τις βασικές εξετάσεις.

 

Οι γιατροί λένε…

Προκειμένου να έχετε μία πιο ολοκληρωμένη εικόνα για την αναγκαιότητα του check up, φροντίσαμε και ρωτήσαμε τους ειδικούς. Δείτε λοιπόν τι μας είπαν!

Σταυρούλα Μαγγανά, ιατρός – ειδική παθολόγος, επιστημονικά υπεύθυνη Affidea Αθηνών & Περιστερίου: Πρόληψη γενικά είναι η προσπάθεια που διενεργείται με διάφορα μέσα για να προλάβουμε εκ των προτέρων ή να αποτρέψουμε κάποιες ανεπιθύμητες ή αρνητικές καταστάσεις. Σε ό,τι αφορά στην ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ, ο Ιπποκράτης πρώτος επεσήμανε την αξία της λέγοντας: «κάλλιον του θεραπεύειν η το προλαμβάνειν». Στόχος της πρόληψης είναι η αποφυγή του πρώιμου θανάτου, η αύξηση του προσδόκιμου επιβίωσης  με καλή ποιότητα ζωής.

Διακρίνεται σε Πρωτογενή, Δευτερογενή και Τριτογενή πρόληψη.

Η Πρωτογενής έχει σαν στόχο την αποφυγή και την καταπολέμηση επικίνδυνων παραγόντων για την υγεία. Επιτυγχάνεται με ατομικά και ομαδικά μέτρα προστασίας, όπως:

  • Λήψη μέτρων δημόσιας υγείας (ύδρευση, αποχέτευση, μέτρα αντιμετώπισης μόλυνσης περιβάλλοντος, εμβολιασμοί, έλεγχος του αίματος για ηπατίτιδες και ΗΙV κ.λπ)
  • Τροποποίηση ανθυγιεινών συνηθειών ( κάπνισμα κακή διατροφή, καθιστική ζωή)

Η Δευτερογενής πρόληψη στοχεύει στην έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση διαφόρων παθολογικών καταστάσεων, πριν δώσουν συμπτώματα και γίνεται με ελέγχους και προγράμματα σύμφωνα με τις οδηγίες του ΠΟΥ, όπως:

  • υπερλιπιδαιμία
  • προδιαβήτης
  • υπέρταση
  • οστεοπόρωση
  • καρκίνοι (μαστού, τραχήλου της μήτρας, προστάτη)

Η Τριτογενής πρόληψη περιλαμβάνει θεραπευτικές παρεμβάσεις σε πάσχοντες διαφόρων παθήσεων, με σκοπό να περιορίσει τις επιπλοκές,  την αναπηρία και να αυξήσει το προσδόκιμο επιβίωσης μετά την εμφάνιση της νόσου.

Επιτακτική ανάγκη λοιπόν είναι τόσο η ευαισθητοποίηση όσο και η εκπαίδευση των ατόμων στην πρόληψη συμμετέχοντας σε αυτή με έλεγχο για μαστό, προστάτη, έντερο, πνεύμονα με κλινική και εργαστηριακή εξέταση, καθώς επίσης και μικροβιολογικές εξετάσεις κατά τακτά χρονικά διαστήματα. Η έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση μπορεί να καθυστερήσει την εμφάνιση μιας νόσου, να την θεραπεύσει και το κυριότερο να ελαχιστοποιήσει τις επιπλοκές και την έντονη συμπτωματολογία όταν αυτή εκδηλώνεται, με στόχο πάντα την μακροζωία και την καλή ποιότητα ζωής.

Δημήτριος Α. Κουντουράς MD, PhD, παθολόγος – ηπατολόγος, επιστημονικός διευθυντής τμήματος Προληπτικής Ιατρικής και Μακροβιότητας ομίλου Εταιρειών Υγείας ΒΙΟΙΑΤΡΙΚΗ: Πρόληψη είναι η ανίχνευση των προδιαθέσεων, των παθολογικών μηχανισμών και των ενεργών νόσων και οι παρεμβάσεις ή η αγωγή, που αποτρέπουν την έκθεση στους αναγνωρισμένους παράγοντες κινδύνου, που σχετίζονται στατιστικά με εκδήλωση ασθένειας. Η σημασία της πρόληψης αναδεικνύεται τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότερο, και πολλές από τις ασθένειες του σύγχρονου κόσμου, όπως οι κακοήθειες, οι καρδιοπάθειες, ο σακχαρώδης διαβήτης, μπορούν να διαγιγνώσκονται πρώιμα και έτσι να αντιμετωπίζονται με επιτυχία, εξασφαλίζοντας  υψηλής ποιότητας ζωή.

To check up είναι ένα προσιτό πρόγραμμα εξετάσεων που απαιτεί ελάχιστο χρόνο και προσφέρει μία ολοκληρωμένη εικόνα για την κατάσταση της υγείας ενός ατόμου.

Ορίζονται τρία επίπεδα προληπτικής φροντίδας – πρωτοβάθμια, δευτεροβάθμια και τριτοβάθμια.

Η πρωτογενής πρόληψη συνίσταται σε μέτρα αποτροπής της εμφάνισης της νόσου.

Η δευτερογενής πρόληψη περιλαμβάνει τα μέτρα που οδηγούν στην έγκαιρη διάγνωση και την άμεση θεραπεία μιας αδιάγνωστης νόσου.

Η τριτογενής πρόληψη αφορά άτομα ήδη προσβεβλημένα από ασθένεια και την αποκατάσταση των λειτουργιών, τον περιορισμό ή την καθυστέρηση των επιπλοκών,  την πρόληψη κάθε αναπηρίας.