Home Παιδί Μάνατζερς ποτέ. Δώστε στα παιδιά πίσω τη ζωή που τους αξίζει
Μάνατζερς ποτέ. Δώστε στα παιδιά πίσω τη ζωή που τους αξίζει

Μάνατζερς ποτέ. Δώστε στα παιδιά πίσω τη ζωή που τους αξίζει

0

Γράφει η Αφροδίτη Ντάικου

«Δεν χρειάζεται να παίζετε με το παιδί σας εάν αυτή η συμπεριφορά δεν σας εκφράζει»

Αυτά τα λόγια θα μπορούσαν να είναι η πιο καθησυχαστική και η πιο αμφιλεγόμενη συμβουλή του David Lancy. Ο Lancy είναι ομότιμος καθηγητής ανθρωπολογίας στο “Utah State University” και συγγραφέας πολλών βιβλίων για παιδιά, ανάμεσά τους και το:  “The Anthropology of Childhood.” Μεγάλωσε στην επαρχία της Δυτικής Πενσυλβάνιας και του άρεσε να φροντίζει παιδιά. Η αγάπη του για τα παιδιά τον οδήγησε σε μια μακρά μελέτη της παιδικής ηλικίας από τη Λιβερία εώς και τη Σουηδία.

Ο David Lancy θεωρεί ως το πιο σημαντικό γνώρισμα των γονέων την παραμέριση  των ενοχών.

Οι γονείς συνηθίζουν να αισθάνονται ένοχοι για τα πάντα.  Θα πρέπει να αντιληφθούν ότι είναι υπεύθυνοι για κάποιες μίνιμαλ απαιτήσεις οι οποίες μεταφράζονται  ως όροι υγείας, καλής ζωής, διατροφής και ασφάλειας.  Αυτό το οποίο έχει συμβεί είναι ένα είδος φαύλου κύκλου όπου οι γονείς έρχονται αντιμέτωποι με τεράστια συναισθήματα  ανησυχίας , τα οποία κατά κάποιο τρόπο τα πυροδοτούν αθέμιτα  ανά τον κόσμο τα ιατρικά επαγγέλματα  και το εκπαιδευτικό σύστημα. Θα πρέπει να δούμε πού καταλήγουν όλες αυτές οι απαιτήσεις και να τις αντιμετωπίσουμε ως προβοκατόρικες πηγές άγχους τόσο από την πλευρά των γονιών όσο και από την πλευρά των παιδιών.

Κάτι τέτοιο συμπεριλαμβάνει και την ιδέα ότι : «Πρέπει να παίξεις με το παιδί σου, σωστά;» Σε άρθρο του ο lancy (piece in the Boston Globe) φώτισε και μια άλλη πλευρά για το πόσο αφύσικο- περίεργο- είναι για κάποιες κουλτούρες να παίζουν οι γονείς με τα παιδιά.

Ναι. Στις περισσότερες κουλτούρες οι περισσότεροι γονείς δεν παρεμβαίνουν εκτός κι αν κάποιος χτυπήσει.

Και σήμερα…

Σήμερα όπως αναφέρει ο  Lancy οι γειτονές του κυριολεκτικά σπαταλούν ολόκληρη τη μέρα επιβλέποντας και παίζοντας με τα παιδιά  τους. Τα σπρώχνουν στις κούνιες, χοροπηδούν μαζί τους στο τραμπολίνο και η μητέρα σκύβει σπρώχνοντάς τα μες το πλαστικό τους αυτοκινητάκι. Δεν μπορεί παρά να κυλήσει μια σταγόνα δάκρυ…

Υποθετικά οι γονείς εναρμονίζονται στο μότο : « Το παιχνίδι είναι πολύ σημαντικό για την ανάπτυξη των παιδιών». Και ίσως μια άλλη ανομολόγητη φωνή λέει ότι το παιχνίδι είναι πολύ σημαντικό για να το αφήσουμε στα χέρια των παιδιών…

Δεν είναι άραγε ευχής έργων να παίζουν οι γονείς με τα παιδιά τους;

Ο Lancy λέει: «Σε μια καθαρά ατομικίστικη οπτική τα παιδιά είναι υπέροχα. Έχει πλάκα και είναι ευχάριστο να τριγυρνούν γύρω μας και να αλληλεπιδρούν με εμάς.  Αλλά αυτή είναι μια προσωπική επιλογή. Δεν ενθουσιάζονται το ίδιο όλοι οι ενήλικες.  Υποπτεύομαι ωστόσο ότι πολλοί γονείς που αφιερώνουν τον χρόνο τους παίζοντας και καθοδηγώντας τα παιδιά τους αισθάνονται υποχρέωση να το κάνουν. Και αισθάνονται και ένοχοι επειδή δεν βιώνουν αυτά τα υπέροχα συναισθήματα που υποτίθεται ότι θα έπρεπε  να αισθάνονται, οπότε αρχίζουν να πιστεύουν ότι έχουν κάτι στραβό.  Είναι ένοχοι!

Για να το θέσω ήπια. Τα μωρά είναι χαριτωμένα. Έτσι κι αλλιώς πρέπει να τα κρατάς στην αγκαλιά σου και ίσως να τα γαργαλάς λιγάκι, να τα χοροπηδάς στην αγκαλιά σου…Αλλά αφού ως νήπια πια στέκονται στα πόδια τους, όσο νωρίτερα τα σπρώξεις προς τους συνομιλήκους τους τόσο καλύτερα. Οπότε όταν θορυβώδεις ανθρωπολόγοι όπως εγώ επισκεπτόμαστε την επαρχία και ρωτάμε τους περίοικους: «Παίζετε με τα παιδιά σας;» η εύλογη απάντηση είναι: «Γιατί να το κάνω; Τα παιδιά παίζουν μια χαρά και μόνα τους». Τους ακούγεται σαν την πιο ηλίθια ερώτηση. Κανείς δεν παίζει με τα παιδιά του. Οι ενήλικες συναναστρέφονται τους ενήλικες. Τα παιδιά μπορούν να συνοδεύουν ενήλικες εφόσον δεν είναι ενοχλητικά. Είναι ευπρόσδεκτα να παρατηρούν… έτσι θα γίνουν κάποτε ενήλικες- αντιγράφοντας τη συμπεριφορά που βλέπουν. Αλλά τα παιδιά θα τα ανακαλύψουν όλα αυτά μόνα τους, με το πάσο τους…Δεν υπάρχει οδηγός.

Αφότου φέρετε την υποχρεωτική μάθηση στην εξίσωση είναι σαν να ανοίγει ο ασκός του Αιόλου σε όλες τις χειριστικές  μεθόδους, μανατζάροντας την παιδική συμπεριφορά.

Το σχολικό μοντέλο προωθεί στους ενήλικες την ιδέα ότι το παιδί μαθαίνει μόνο μέσα από την ενήλικη καθοδήγηση. Η φυσική και αυθόρμητη εμπειρία του κόσμου δεν θεωρείται αξιόπιστη ώστε να διαβεβαιώσει την επιτυχή ανάπτυξη , οπότε πρέπει να υπάρχει ένα φίλτρο και το φίλτρο το συνθέτει ο ενήλικας. Ο ενήλικας παρέχει διαρκώς « καθοδήγηση» – μίκρο- μαθήματα όλη την ώρα.

Η κουλτούρα του σχολείου επηρεάζει την κουλτούρα της γονεϊκότητας και την κουλτούρα του παιδικού παιχνιδιού. Οπότε,  για παράδειγμα, τα παιδιά αντί να πιάνουν και να σηκώνουν ανέμελα την μπάλα του “baseball” τώρα παρακολουθούν μαθήματα για υψηλές καθοδηγούμενες αθλητικές δραστηριότητες  και οφείλουν να τηρούν αυστηρά τις οδηγίες. Έχουν και προπονητές και διακριτούς στόχους.

Δεν ήμασταν πάντα οι δάσκαλοι των παιδιών μας;

Ούτε ιστορικά ούτε εθνογραφικά αναφέρεται κάτι τέτοιο. Για παράδειγμα εθνογράφοι,  έχουν δει παιδιά να παίζουν με μαχαίρια ή να εμπλέκονται σε δύσκολα εγχειρήματα με φωτιές δίνοντας μορφή σε εργαλεία… Τα βλέπουν όλα αυτά με μια ουσιώδη έκπληξη και ανησυχία. Τι συμβαίνει εδώ;  Πότε ερωτήθηκαν οι γονείς – και αρκετοί ανθρωπολόγοι έχουν τις ίδιες απορίες και λένε: « Λοιπόν, έτσι μαθαίνουν ή πώς αλλιώς θα μάθουν; Αν κοπούν αυτό είναι μέρος της μαθησιακής διαδικασίας».

Οπότε ποιος είναι ο ρόλος των γονιών όταν είναι η ώρα να διδάξουν τα παιδιά τους σημαντικά μαθήματα…

Ένας ρόλος τον οποίο ο Lancy  θα περιέγραφε ως  πρότυπο.  Αναφέρει: « Είναι πολύ σημαντικό να επιτρέπουμε στα παιδιά να παρατηρούν προσεκτικά, να παρεμβαίνουν και να εμπλέκονται στο βαθμό των ικανοτήτων τους. Και βλέπω γονείς να κάνουν παραχωρήσεις στα παιδιά τους-  πιθανόν δίνοντας χρόνο με τις αργές τους κινήσεις, σαν μια μητέρα που τακτοποιεί τις γλάστρες κι αφήνει και το παιδί της να βοηθήσει.

Οπότε, καταλήγοντας τα εγχειρίδια ανθρωπολογίας μας θυμίζουν πως τα παιδιά είναι ικανά να μαθαίνουν από μόνα τους. Και για την ακρίβεια όταν αρνείται κανείς τη βοήθεια του παιδιού, τελικά η επιθυμία να αντιγράψει, να προσπαθήσει, να βοηθήσει, εξανεμίζεται.

Αν όλοι αυτοί οι γονείς, ήταν χαρούμενοι κρατώντας τόσες μπάλες στον αέρα δεν θα προσπαθούσα να τους μιλήσω. Προσπαθώ να τους απαλλάξω από το αίσθημα της ενοχής και του άγχους ότι δεν είναι αρκετά καλοί γονείς ή ό,τι δεν κάνουν τα πράγματα όπως πρέπει. Αυτή είναι η δική μου ανησυχία. Απλά σκεφθείτε το δυο φορές πριν τοποθετήσετε τον εαυτό σας ανάμεσα στο παιδί και κάποιο μέρος του περιβάλλοντος.  Κάντε ένα βήμα πίσω και δείτε τι θα συμβεί όταν αντιμετωπίζουν μόνα τους τη ζωή».

 

david lancy cropped