Ζεστό μπάνιο πριν τον ύπνο βελτιώνει την ποιότητα ύπνου σε ηλικιωμένους

Νέα μελέτη στην Ιαπωνία διαπίστωσε ότι το μπάνιο σε ζεστό νερό πριν τον ύπνο συνδέεται με καλύτερη ποιότητα ύπνου σε ηλικιωμένους ενήλικες.

Οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι κοιμούνταν πιο καλά, ενώ τα αντικειμενικά δεδομένα από συσκευές actigraphy επιβεβαίωσαν αυξημένη αποδοτικότητα ύπνου, ιδιαίτερα κατά τους χειμερινούς μήνες.

Η ποιότητα ύπνου αφορά το πόσο γρήγορα αποκοιμιέται κάποιος, πόσο συχνά ξυπνά τη νύχτα και πόσο ξεκούραστος νιώθει το πρωί. Δεν μετρά μόνο η διάρκεια ύπνου, αλλά και η συνέχεια και το βάθος του, με ομαλή εναλλαγή ανάμεσα στα στάδια ελαφρού, βαθιού και REM ύπνου.

Η κακή ποιότητα ύπνου μπορεί να οφείλεται σε στρες, ακανόνιστο ωράριο, καφεΐνη, αλκοόλ ή διαταραχές όπως αϋπνία και υπνική άπνοια. Ο καλός ύπνος υποστηρίζει τη λειτουργία του εγκεφάλου, τη μάθηση και τη συναισθηματική ισορροπία, ενώ ενισχύει το ανοσοποιητικό, βοηθά στην αποκατάσταση των ιστών και στη ρύθμιση ορμονών. Αντίθετα, η χρόνια κακή ποιότητα ύπνου αυξάνει τον κίνδυνο καρδιοπαθειών, παχυσαρκίας, διαβήτη και κατάθλιψης.

Ο επικεφαλής ερευνητής Yoshiaki Tai και η ομάδα του μελέτησαν τις επιδράσεις του ζεστού μπάνιου σε πραγματικές συνθήκες, λαμβάνοντας υπόψη συνήθειες μπάνιου, περιβαλλοντικούς παράγοντες και ατομικά χαρακτηριστικά.

Προηγούμενες μελέτες είχαν δείξει ότι το μπάνιο πριν τον ύπνο μειώνει τη νυχτερινή αρτηριακή πίεση και την πιθανότητα νυκτουρίας. Η νέα μελέτη περιέλαβε 2.252 ηλικιωμένους από την πόλη Nara, με μέση ηλικία 69 ετών, εκ των οποίων το 64% ήταν γυναίκες.

Οι συμμετέχοντες φορούσαν actigraph στον καρπό του μη κυρίαρχου χεριού για επτά ημέρες, ενώ καταγραφόταν και η θερμοκρασία του δέρματος και της κοιλιάς. Τα δεδομένα χρησιμοποιήθηκαν για να εκτιμηθεί η θερμοκρασία νερού και το διάστημα μπάνιου-ύπνου. Το μπάνιο πάνω από 5 ώρες και 45 λεπτά πριν τον ύπνο δεν θεωρήθηκε «προ ύπνου».

Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσοι έκαναν μπάνιο σε ζεστό νερό πριν κοιμηθούν κοιμούνταν καλύτερα, με χαμηλότερη πιθανότητα κακής ποιότητας ύπνου. Το ντους δεν είχε αντίστοιχα αποτελέσματα. Η υψηλότερη θερμοκρασία και μεγαλύτερη διάρκεια μπάνιου σχετίστηκαν με καλύτερη αποδοτικότητα ύπνου, αλλά όταν η θερμοκρασία ξεπερνούσε τους 41,7°C ή η διάρκεια τα 18,3 λεπτά, τα οφέλη μειώνονταν. Η θετική σχέση ήταν ισχυρότερη τον χειμώνα.

Οι συμμετέχοντες επιβεβαίωσαν τις αντικειμενικές μετρήσεις, υποδεικνύοντας συνολικά καλύτερο ύπνο. Όπως αναφέρουν οι συγγραφείς: «Το μπάνιο σε ζεστό νερό σχετίστηκε με καλύτερη ποιότητα ύπνου, υψηλότερη αποδοτικότητα ύπνου (SE) και μικρότερο χρόνο αφύπνισης μετά την έναρξη του ύπνου (WASO). Όταν η διάρκεια ήταν κάτω από 18,3 λεπτά και η θερμοκρασία νερού κάτω από 41,7°C, η αύξηση και των δύο παραμέτρων συνδεόταν θετικά με υψηλότερη SE. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι βελτιώσεις στην αποδοτικότητα ύπνου, στον χρόνο αφύπνισης (WASO) και στον χρόνο μέχρι την έναρξη ύπνου (SOL) μεγιστοποιούνται όταν το μπάνιο γίνεται 61–120 λεπτά πριν τον ύπνο, κατά τη διάρκεια του χειμώνα».

Η μελέτη ρίχνει φως στη σχέση ανάμεσα στις συνήθειες μπάνιου και την ποιότητα ύπνου, αλλά επειδή ήταν παρατηρητική, δεν επιτρέπει οριστικά αιτιώδη συμπεράσματα.