Αφαιρώντας τις σάλπιγγες κινδυνεύουμε λιγότερο από τον καρκίνο των ωοθηκών;

Πρόσφατες συστάσεις από τη Συμμαχία Έρευνας για τον Καρκίνο των Ωοθηκών (OCRA), που έχουν εγκριθεί από την Εταιρεία Γυναικολογικής Ογκολογίας, ενθαρρύνουν αυτήν τη στρατηγική, με την προϋπόθεση ότι οι γυναίκες έχουν τελειώσει με την  τεκνοποίηση.

Γιατί προτείνεται αυτή η νέα καθοδήγηση;
Ο καρκίνος των ωοθηκών στοιχίζει περίπου 13.000 ζωές κάθε χρόνο, σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική Εταιρεία. Η νέα καθοδήγηση βασίζεται σε καθιερωμένες συμβουλές για γυναίκες με γενετικές μεταλλάξεις υψηλού κινδύνου ή ισχυρό οικογενειακό ιστορικό καρκίνου των ωοθηκών.

Δεν πρόκειται για κάτι καινούργιο: το 2019, το Αμερικανικό Κολλέγιο Μαιευτήρων και Γυναικολόγων (ACOG) παρουσίασε επίσης αυτή τη στρατηγική.

Αυτή η προσέγγιση θεωρείται ορθή και από ειδικούς του Χάρβαρντ λαμβάνοντας υπόψη τις τεκμηριωμένες ενδείξεις ότι πολλές περιπτώσεις επιθετικών καρκίνων των ωοθηκών προκύπτουν από  κύτταρα στις σάλπιγγες.

«Γνωρίζουμε εδώ και πολύ καιρό ότι πολλές κληρονομικές περιπτώσεις καρκίνου των ωοθηκών πιθανότατα προέρχονται από βλάβες στις σάλπιγγες», λέει η Δρ Katharine Esselen, γυναικολόγος ογκολόγος στο Beth Israel Deaconess Medical Center. «Παρόλο που ομαδοποιούμε όλους αυτούς τους καρκίνους μαζί και τους ονομάζουμε καρκίνο των ωοθηκών, στην πραγματικότητα πολλά ξεκινούν από τις σάλπιγγες».

Μπορεί ο καρκίνος των ωοθηκών να ανιχνευθεί έγκαιρα μέσω συμπτωμάτων ή προσυμπτωματικού ελέγχου;

Ο καρκίνος των ωοθηκών είναι εμφανώς δύσκολο να εντοπιστεί. Τα συμπτώματα τείνουν να είναι ασαφή και θα μπορούσαν να σχετίζονται με πολλά άλλα προβλήματα υγείας. Τα σημάδια περιλαμβάνουν φούσκωμα, πυελικό πόνο ή δυσφορία, αλλαγές στις συνήθειες του εντέρου ή της ουροδόχου κύστης, αίσθημα κορεσμού νωρίτερα όταν τρώτε, κόπωση, ασυνήθιστη έκκριση ή αιμορραγία και πόνο κατά τη διάρκεια του σεξ.

Απογοητευτικά ε’ιναι τα αποτελέσματα από μια μεγάλη μελέτη του 2021 στο Ηνωμένο Βασίλειο που αναφέρθηκε στο The Lancet show δείχνοντας ότι η μείωση των κινδύνων μιας διάγνωσης σε τελικό στάδιο δεν είναι εύκολη. Η  κλινική δοκιμή παρακολούθησε περισσότερες από 200.000 γυναίκες για 16 χρόνια κατά μέσο όρο. Διαπίστωσε ότι ο έλεγχος των γυναικών μέσου κινδύνου με υπερηχογράφημα και εξέταση αίματος CA-125 δεν μειώνει τους θανάτους από τη νόσο. Από μόνη της, η εξέταση αίματος CA-125 δεν θεωρείται αξιόπιστη για προσυμπτωματικό έλεγχο, επειδή δεν είναι αρκετά ακριβής ή ικανή για να ανιχνεύσει τον καρκίνο των ωοθηκών. Μόνο το 10% έως το 20% των ασθενών διαγιγνώσκονται σε πρώιμα στάδια καρκίνου των ωοθηκών, προτού εξαπλωθεί κάποιος όγκος.

Τι σημαίνει ότι διατρέχουμε υψηλότερο κίνδυνο για καρκίνο των ωοθηκών;
Το οικογενειακό ιστορικό είναι ο κορυφαίος παράγοντας κινδύνου για τη νόσο, η οποία διαγιγνώσκεται σε σχεδόν 20.000 Αμερικανίδες ετησίως. Μια γυναίκα θεωρείται ότι διατρέχει υψηλότερο κίνδυνο για καρκίνο των ωοθηκών εάν η μητέρα, η αδερφή, η γιαγιά, η θεία ή η κόρη της είχαν αυτή την ασθένεια.

Επιπλέον, οι κληρονομικές μεταλλάξεις στο γονίδιο BRCA1 ή BRCA2 αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο, σύμφωνα με το Εθνικό Ινστιτούτο Καρκίνου. (Αυτές οι μεταλλάξεις είναι πιο συχνές μεταξύ ορισμένων ομάδων, συμπεριλαμβανομένων των ανθρώπων της εβραϊκής κληρονομιάς Ασκενάζι.) Ενώ περίπου το 1,2% των γυναικών συνολικά θα αναπτύξουν καρκίνο των ωοθηκών στη διάρκεια της ζωής τους, έως και 17% εκείνων με μετάλλαξη BRCA2 και έως και 44% η μετάλλαξη BRCA1 θα το κάνει στις ηλικίες 70 έως 80 ετών.

Πόσο μπορεί η χειρουργική επέμβαση να μειώσει τις πιθανότητες καρκίνου των ωοθηκών;
Η εν λόγω  χειρουργική επέμβαση δεν μπορεί να εξαλείψει εντελώς την πιθανότητα καρκίνου των ωοθηκών — και η χειρουργική επέμβαση ενέχει τους δικούς της κινδύνους. Συνιστάται να συζητήσετε επιλογές με το γιατρό σας ανάλογα με το επίπεδο κινδύνου για αυτήν την ασθένεια:

Για όσες διατρέχουν μέσο κίνδυνο για καρκίνο των ωοθηκών: Τα διαθέσιμα δεδομένα φαίνεται να υποστηρίζουν την ιδέα της αφαίρεσης των σαλπίγγων. Μελέτες σε γυναίκες που υποβλήθηκαν σε απολίνωση των σαλπίγγων («δέσιμο των σωλήνων») ή αφαίρεση για να αποφύγουν μελλοντικές εγκυμοσύνες δείχνουν ότι οι μελλοντικοί κίνδυνοι καρκίνου των ωοθηκών μειώθηκαν κατά 25% έως 65% σε σύγκριση με τις συνομήλικές τους. Και αν μια γυναίκα υποβάλλεται ήδη σε γυναικολογική χειρουργική επέμβαση, όπως υστερεκτομή, τα πιθανά οφέλη πιθανότατα υπερτερούν των κινδύνων.