Β. Κελλάρης: «Δεν υπάρχει συσχέτιση του COVID-19 με αποβολές ή πρόωρους τοκετούς»
Την περίοδο που διανύουμε υπάρχουν οικογένειες που έχουν μία παραπάνω ανησυχία, καθώς εκτός από τις πρωτόγνωρες καταστάσεις που έχει φέρει στη ζωή μας ο κορονοϊός, περιμένουν να φέρουν στη ζωή ένα νέο μέλος, το παιδί τους. Ο Βασίλης Κελλάρης, MD, MSc, PhD Mαιευτήρας – Γυναικολόγος Αναπαραγωγής, Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, μιλά στο All About Health προκειμένου να λύσει όλες τις απορίες στις γυναίκες που εγκυμονούν, στις λεχώνες, αλλά και σε αυτές που είναι σε διαδικασία εξωσωματικής. Σαν ιδρυτής της «ΒΕ LIVE» δεν ξεχνά να αναφερθεί στον μη κερδοσκοπικό σωματείο που προσφέρει τη δυνατότητα της εξωσωματικής γονιμοποίησης σε υπογόνιμα ζευγάρια που αδυνατούν να αντιμετωπίσουν το σοβαρό, οικονομικό βάρος της μεθόδου.
-Κύριε Κελλάρη, οι γυναίκες που βρίσκονται σε περίοδο εγκυμοσύνης ανήκουν στις πιο ευάλωτες ομάδες απέναντι στον κορονοϊό; Αν ναι, γιατί; Τι πρέπει να κάνουν προκειμένου να προφυλαχθούν;
Αν και δε φαίνεται να επηρεάζει ο ιός με διαφορετικό τρόπο μία έγκυο, παρόλα αυτά, βάσει των δεδομένων περασμένων επιδημιών και άλλων ιώσεων του αναπνευστικού συστήματος, είναι γνωστό ότι οι έγκυες είναι περισσότερο επιρρεπείς, εξαιτίας των παρατηρούμενων ανοσολογικών και λειτουργικών αλλαγών κατά τη διάρκεια της κύησης.
Οι έγκυες που προσβάλλονται εμφανίζουν μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών ασθενειών, ενώ έγκυες με ιστορικό καρδιακών ή πνευμονικών παθήσεων είναι πολύ πιθανό να εμφανίσουν βαρύτερα συμπτώματα. Εννοείται ότι μία έγκυος οφείλει, όπως ο υπόλοιπος πληθυσμός, να προσέχει ώστε να μην προσβληθεί από τον κορονοϊό, ακολουθώντας τις οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και λαμβάνοντας όλα τα απαραίτητα μέτρα που υπαγορεύει το Υπουργείο Υγείας. Η μεγαλύτερη ανησυχία είναι εύλογη λόγω της προσμονής της πολυπόθητης εγκυμοσύνης, παρόλα αυτά τα μέτρα πρόληψης της νόσου είναι κοινά για όλους.
-Αυτές που θα τύχει να νοσήσουν κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τους ποιες κινήσεις πρέπει να ακολουθήσουν; Τι συμπτώματα θα παρουσιάσουν; Υπάρχει περίπτωση αποβολής;
Στην περίπτωση που μία έγκυος υποψιαστεί ότι μπορεί να έχει μολυνθεί θα πρέπει να ενημερώσει τον γιατρό της και να επικοινωνήσει με τον ΕΟΔΥ, τηρώντας αυστηρά τις οδηγίες τους. Στην περίπτωση λοίμωξης, πρέπει να παραμείνει σπίτι τουλάχιστον για 14 ημέρες, τηρώντας με ευλάβεια την καραντίνα, ενώ επιβάλλεται έλεγχος της κύησης μετά το πέρας των 14 ημερών.
Θετικό είναι το γεγονός ότι δεν υπάρχει μέχρι στιγμής συσχέτιση του covid-19 με αυξημένο κίνδυνο αποβολών ή με πρόωρους τοκετούς. Έχουν αναφερθεί περιστατικά πρόωρων τοκετών σε μητέρες που νόσησαν από κορωνοϊό, παρόλα αυτά φαίνεται ότι δεν αποδόθηκαν σε πρόβλημα κατά την κύηση αλλά σε επιλογή και παρότρυνση του θεράποντα ιατρού, εξαιτίας ανησυχίας για τη λοίμωξη. Πλέον, σύμφωνα με τις οδηγίες του ΕΟΔΥ η λοίμωξη από κορωνοϊό δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη για τοκετό.
Ο τοκετός μπορεί να εξελιχθεί κανονικά με κατάλληλη παρακολούθηση και προφυλάξεις, ενώ δεν αποκλείεται ο κολπικός τοκετός.
-Η γυναίκα που πρόκειται να γεννήσει την περίοδο αυτή τι παραπάνω μέτρα πρόληψης – ασφαλείας θα συναντήσει στο μαιευτήριο (ιδιωτικό ή δημόσιο);
Όταν μία έγκυος μεταφέρεται στο μαιευτήριο προκειμένου να γεννήσει, πρωταρχικό μέλημα είναι η προφύλαξη της μητέρας από τη νόσο και η γέννηση ενός υγιέστατου νεογνού. Εξίσου σημαντική είναι και η αποφυγή της διασποράς του ιού προς αποφυγή λοίμωξης του προσωπικού του μαιευτηρίου αλλά και άλλων νοσηλευόμενων.
Όλες οι έγκυες που έρχονται σε ένα μαιευτήριο για να γεννήσουν, ελέγχονται απαραίτητα για πιθανά συμπτώματα ή παράγοντες κινδύνου για λοίμωξη από το νέο κορωνοϊό (π.χ. επαφή με κρούσμα, ιστορικό ταξιδιού). Εάν υπάρχει υποψία λοίμωξης, απομονώνονται για περαιτέρω αξιολόγηση.
Οι έγκυες με επιβεβαιωμένη λοίμωξη θα πρέπει να αντιμετωπίζονται αποκλειστικά στα καθορισμένα νοσοκομεία αναφοράς. Ο τοκετός πρέπει να διενεργείται κατά προτίμηση σε αίθουσα με αρνητική πίεση εάν είναι εφικτό, με τον ελάχιστο αναγκαίο αριθμό προσωπικού και με την απαραίτητη εκπαίδευση και τον ειδικό προστατευτικό εξοπλισμό. Επίσης, σε περίπτωση επιβεβαιωμένης λοίμωξης θα συνεργαστούν διάφορες ειδικότητες όπως μαιευτήρας, λοιμωξιολόγος, νεογνολόγος, αναισθησιολόγος, εντατικολόγος και μικροβιολόγος. Μόλις γεννηθεί το μωρό, θα ελεγχθεί αμέσως για πιθανή λοίμωξη.
Εννοείται ότι το επισκεπτήριο καταργείται στην περίοδο της πανδημίας. Η έγκυος μπορεί να φέρει έναν συνοδό κατά την είσοδό της, ο οποίος επίσης θα ελεγχθεί για πιθανή λοίμωξη, θα φέρει ειδική άδεια και θα τηρεί αυστηρά τα μέτρα υγιεινής και προφύλαξης.
-Τα μέχρι τώρα δεδομένα και περιστατικά, δείχνουν πως αν η μητέρα νοσεί από κορονοϊό, o ιός δεν μεταδίδεται στο έμβρυο. Έχει δοθεί κάποια εξήγηση σε αυτό το φαινόμενο;
Γενικότερα, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει καμία ένδειξη για τη μεταφορά του ιού μέσω του πλακούντα στο έμβρυο (κάθετη μεταφορά), ούτε για την παρουσία του στο μητρικό γάλα. Δεν έχει ανιχνευθεί ο ιός στον πλακούντα, το αμνιακό υγρό και τον ομφάλιο λώρο του εμβρύου σε γυναίκες που νοσούν. Κατά συνέπεια, τα μωρά που έχουν γεννηθεί είναι υγιή, χωρίς λοίμωξη.
-Τι άλλα συμπεράσματα έχει βγάλει η επιστημονική κοινότητα από τις γέννες που έχουν γίνει εν μέσω κορονοϊού από γυναίκες που νοσούν; Τα μωρά που έχουν γεννηθεί χαίρουν άκρας υγείας;
Όπως είναι λογικό, η πρόσφατη εμφάνιση του ιού συνεπάγεται μικρό αριθμό περιστατικών και περιορισμένο αριθμό δεδομένων, τα οποία μέχρι στιγμής αφορούν σε εγκυμοσύνες του τρίτου τριμήνου. Παρόλα αυτά, φαίνεται πως τα μωρά που έχουν γεννηθεί από γυναίκες που νοσούν είναι υγιή ενώ δεν υπάρχει κανένας συσχετισμός της λοίμωξης της μητέρας με συγγενείς ανωμαλίες στο νεογνό.
-Όλοι γνωρίζουν τη σπουδαιότητα του θηλασμού. Παρ΄όλα αυτά, την εποχή που διανύουμε υπάρχουν υποψήφιες μανούλες ή λεχώνες που δεν θέλουν να θηλάσουν, γιατί δεν ξέρουν αν νοσούν και φοβούνται μην μεταδώσουν στο μωρό τον ιό. Θα θέλαμε τη γνώμη σας.
Η επαφή της πάσχουσας μητέρας με το νεογνό δεν μπορεί να αποφευχθεί. Η μητέρα μπορεί να θηλάσει, εφόσον ο ιός δεν έχει ανιχνευθεί στο μητρικό γάλα της πάσχουσας μητέρας. Φυσικά επιβάλλεται η σχολαστική καθαριότητα χεριών και στήθους και η χρήση μάσκας. Εάν η κλινική κατάσταση της μητέρας είναι σοβαρή, συστήνεται η απομάκρυνση του νεογνού από τη μητέρα και, εφόσον είναι εφικτή, η προσπάθεια άντλησης μητρικού γάλακτος για την όσο το δυνατόν ομαλή διασφάλιση της γαλουχίας.
-Όσον αφορά στις γυναίκες που είχαν μπει στη διαδικασία εξωσωματικής, τι πρέπει να κάνουν την περίοδο αυτή;
Συμβουλεύουμε τα ζευγάρια που επιθυμούν να αποκτήσουν παιδί με εξωσωματική γονιμοποίηση να αναβάλουν τη διαδικασία. Οι γυναίκες που έχουν ξεκινήσει τις προσπάθειες και βρίσκονται ήδη σε κύκλο εξωσωματικής μπορούν να ολοκληρώσουν την προσπάθειά τους. Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι η πιθανή ύπαρξη του ιού στη μητέρα θα επηρεάσει την ποιότητα του ωαρίου ή θα μεταφερθεί στο γενετικό υλικό του εμβρύου. Εντούτοις, εν μέσω πανδημίας και «σκληρών» περιοριστικών μέτρων, η Ελληνική Εθνική Αρχή Ιατρικώς Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής προτείνει στις γυναίκες που έχουν ήδη υποβληθεί σε πρόκληση ωοθυλακιορρηξίας την «αναβολή της εγκυμοσύνης με κατάψυξη ωαρίων ή εμβρύων και μεταγενέστερη εμβρυομεταφορά». Η γυναίκα που έχει αρχίσει έναν κύκλο εξωσωματικής θα πρέπει, όπως ο υπόλοιπος πληθυσμός, να προσέχει ώστε να μην προσβληθεί από τον κορονοϊό, ακολουθώντας τις οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας και λαμβάνοντας όλα τα απαραίτητα μέτρα που υπαγορεύει το Υπουργείο Υγείας.
-Σαφώς η παραπάνω ερώτηση δεν έγινε τυχαία σε εσάς, μιας και είστε ένας από τους ιδρυτές της BE LIVE, που προσφέρει τη δυνατότητα της εξωσωματικής γονιμοποίησης σε υπογόνιμα ζευγάρια που αδυνατούν να αντιμετωπίσουν το σοβαρό, οικονομικό βάρος της μεθόδου. Πείτε μας λίγα λόγια για αυτό το… «παιδί σας».
Με όραμα τη μείωση της υπογεννητικότητας και ένα μέλλον με λιγότερα προβλήματα υπογονιμότητας, την κατάκτηση του ονείρου της οικογένειας μέσω υποστήριξης των οικονομικά ασθενέστερων ομάδων αλλά και την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των κρατικών φορέων και του κοινού, γεννήθηκε η Be-live.
Η Be-live είναι ένα μη κερδοσκοπικό σωματείο για την αντιμετώπιση της υπογονιμότητας. Είναι το αποτέλεσμα της υλοποίησης ενός ονείρου δικού μου και του Χάρη Χηνιάδη, το οποίο έγινε πραγματικότητα τον Φεβρουάριο του 2019. Σκοπός της Be-live είναι να βοηθήσει τα υπογόνιμα ζευγάρια που ονειρεύονται να αποκτήσουν παιδί. Και όλα αυτά, αναγνωρίζοντας την οικονομική δυσκολία που καλούνται να αντιμετωπίσουν τα ζευγάρια που επιθυμούν να υποβληθούν σε εξωσωματική, με το κόστος ενός κύκλου εξωσωματικής να ανέρχεται στα 3.000-4.000€.
Με τη συμμετοχή γιατρών και επιστημόνων υγείας από όλη την Ελλάδα, έμπειρων επαγγελματιών από τομείς όπως η επικοινωνία, η ενημέρωση και ο πολιτισμός, τη συνεργασία πλήθους εθελοντών, αλλά και την πολύτιμη στήριξη χορηγών και μεγάλων κέντρων εξωσωματικής κάναμε και συνεχίζουμε να κάνουμε πραγματικότητα η προώθηση και εξασφάλιση πρόσβασης κοινωνικά και οικονομικά ευπαθών ομάδων πληθυσμού στις θεραπείες για την υπογονιμότητα.
Πιστεύουμε πως είναι απαραίτητο η Πολιτεία και η κοινωνία της χώρας μας να αναπτύξουν ταχύτατα μηχανισμούς αντιμετώπισης της πρόκλησης για την αναστροφή του φαινομένου της πληθυσμιακής γήρανσης. Οι άνθρωποι της Be-live είμαστε εδώ και θα υποστηρίξομε, κάνοντας πράξη την αρχική μας δέσμευση.