Η θεραπεία πρωτονίων για παιδιά με καρκίνο υπόσχεται θετικά αποτελέσματα

Ολοένα και πιο ενθαρρυντικές είναι οι προοπτικές για τα παιδιά με καρκίνο. Σύμφωνα με την Αμερικανική Αντικαρκινική εταιρεία, περίπου το 80% των παιδιών με καρκίνο επιβιώνουν τουλάχιστον πέντε χρόνια μετά τη διάγνωσή τους. Ένας τύπος θεραπείας, η θεραπεία πρωτονίων αυξάνει αυτή τη θετική τάση.

Όπως και άλλες μορφές ακτινοβολίας, η θεραπεία πρωτονίων χρησιμοποιεί μια δέσμη υψηλής ενέργειας που κατευθύνεται στον όγκο για να σκοτώσει τα κύτταρα του. Η θεραπεία όμως πρωτονίων προσφέρει μερικά μοναδικά οφέλη.

«Σε ορισμένους παιδιατρικούς ασθενείς, η θεραπεία με πρωτόνια μπορεί να μειώσει δραματικά τον κίνδυνο καθυστερημένων επιπλοκών από την ακτινοβολία», σημειώνει ο Matthew Ladra, M.D., M.P.H., διευθυντής παιδιατρικής ογκολογίας ακτινοβολίας στο Κέντρο Καρκίνου Johns Hopkins Kimmel στο Sibley Memorial Hospital.

Το να αφήνουμε περισσότερο μέρος του σώματος ανέγγιχτο από την ακτινοβολία είναι ιδιαίτερα σημαντικό κατά τη θεραπεία του καρκίνου σε παιδιά, των οποίων το σώμα εξακολουθεί να μεγαλώνει. Αν και η ακτινοβολία είναι ένα εξαιρετικά αποτελεσματικό εργαλείο για τη θανάτωση των καρκινικών κυττάρων, η υπερβολική ποσότητα μπορεί να βλάψει τον υγιή ιστό και να αυξήσει τον κίνδυνο νέου καρκίνου. Η υψηλή ακρίβεια της θεραπείας με πρωτόνια προστατεύει περισσότερο υγιή ιστό από τις συνηθισμένες μεθόδους ακτινοβολίας που βασίζονται σε ακτίνες Χ. Η θεραπεία με πρωτόνια μπορεί να χρησιμοποιηθεί για παιδιά όλων των ηλικιών, αλλά το όφελος είναι μεγαλύτερο για τα πολύ μικρά παιδιά και τα βρέφη.

Η τακτική ακτινοθεραπεία χρησιμοποιεί μια δέσμη ενέργειας που μπορεί να περάσει μέσα από το ανθρώπινο σώμα. Όταν κατευθύνεται σε έναν όγκο, η δέσμη περνά μέσα από τον όγκο και μέρος αυτής της ακτινοβολίας ταξιδεύει από την άλλη πλευρά. Αυτή η επιπλέον ακτινοβολία, που ονομάζεται «δόση εξόδου», μπορεί να επηρεάσει τον υγιή ιστό καθώς φεύγει από τον όγκο. Η θεραπεία με πρωτόνια, αντίθετα, μπορεί να προσαρμοστεί ώστε να σταματήσει στην άκρη του όγκου, με πολύ μικρή δόση εξόδου.

Μείωση της υπερβολικής ακτινοβολίας

Η θεραπεία με πρωτόνια είναι πιο χρήσιμη όταν ένας όγκος βρίσκεται μέσα ή κοντά σε μια ευαίσθητη περιοχή του σώματος. Οι όγκοι του εγκεφάλου είναι ένα παράδειγμα. «Εάν ένα παιδί έχει όγκο που βρίσκεται στη μία πλευρά του εγκεφάλου, τα πρωτόνια μπορούν να εξαλείψουν αποτελεσματικά οποιαδήποτε ακτινοβολία από το πέρασμα στην άλλη πλευρά του εγκεφάλου», εξηγεί ο Ladra. «Η υπερβολική ακτινοβολία στους αναπτυσσόμενους εγκεφάλους έχει την πιθανότητα να προκαλέσει δυσκολία στη μάθηση και τη μνήμη αργότερα στη ζωή, επομένως οτιδήποτε απαλλαγεί από τη δόση του «υπερβολικού» είναι εξαιρετικό για τα παιδιά μας. «Οι όγκοι της σπονδυλικής στήλης ακριβώς πίσω από την καρδιά, οι όγκοι δίπλα στο μάτι ή οι όγκοι στους μύες δίπλα στα αναπαραγωγικά όργανα είναι όλες καταστάσεις όπου η θεραπεία πρωτονίων πρωτοστατεί και μπορεί να μειώσει την πιθανότητα να έχει αρνητικό αντίκτυπο σε αυτά τα όργανα»

Μείωση του κινδύνου μελλοντικών καρκίνων

«Μια σοβαρή παρενέργεια των θεραπειών για τον καρκίνο, όπως η χημειοθεραπεία και η ακτινοβολία, είναι ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου που σχετίζεται με τη θεραπεία αργότερα στη ζωή», λέει ο Ladra. «Αυτός ο κίνδυνος είναι πολύ μικρός, αλλά επειδή τα παιδιά είναι πιο ευαίσθητα στις επιπτώσεις της ακτινοβολίας και έχουν πολύ μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής, ό,τι μπορούν να κάνουν οι γιατροί για να ελαχιστοποιήσουν αυτόν τον κίνδυνο ωφελούν τους παιδιατρικούς ασθενείς μας μακροπρόθεσμα. «Με την ακτινοθεραπεία, μόνο οι περιοχές του σώματος που αγγίζονται από την ακτινοβολία κινδυνεύουν για μελλοντικό καρκίνο. Εφόσον η θεραπεία με πρωτόνια μειώνει την ποσότητα των υγιών ιστών που αγγίζονται από την ακτινοβολία, υπάρχει πιθανός μειωμένος κίνδυνος μελλοντικών καρκίνων σε παιδιατρικούς ασθενείς. Πρώιμες μελέτες σε ενήλικες δείχνουν ότι ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου που σχετίζεται με την ακτινοβολία μπορεί να μειωθεί στο μισό με τη χρήση θεραπείας με πρωτόνια».

Παιδιατρικοί καρκίνοι που μπορούν να αντιμετωπιστούν με θεραπεία πρωτονίων

Όγκοι εγκεφάλου (γλίωμα, μυελοβλάστωμα, επενδύμωμα, όγκος γεννητικών κυττάρων και πολλοί άλλοι)

Καρκίνοι της κεφαλής και του τραχήλου (όγκοι ρινοφαρυγγικού και παρωτιδικού αδένα και άλλοι)

Σαρκώματα (σάρκωμα Ewing, ραβδομυοσάρκωμα, οστεοσάρκωμα και άλλα)

Νευροβλάστωμα

Καρκίνοι που επηρεάζουν το μάτι (ρετινοβλάστωμα και άλλοι)

Όγκοι νωτιαίου μυελού

Πληροφορίες  από το Κέντρο Καρκίνου Johns Hopkins Kimmel