Κόκκινο κρέας: Το συστατικό που συνδέεται με τον διαβήτη
Ένας τύπος σακχάρου που υπάρχει φυσικά στο κόκκινο κρέας συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2, σύμφωνα με μεγάλη μελέτη σχεδόν 90.000 ενηλίκων.
Πρόκειται για το N-γλυκολυλονευραμινικό οξύ (Neu5Gc), το οποίο βρίσκεται ιδιαίτερα στο βοδινό και το αρνίσιο κρέας. Οι συμμετέχοντες με τη μεγαλύτερη πρόσληψη Neu5Gc από το κρέας παρουσίασαν 63% υψηλότερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν τις μικρότερες ποσότητες.
Τα προκαταρκτικά ευρήματα παρουσιάστηκαν στο ετήσιο συνέδριο της European Association for the Study of Diabetes (EASD).
Τι είναι το Neu5Gc
Το Neu5Gc παράγεται φυσικά από τα περισσότερα θηλαστικά, όμως ο ανθρώπινος οργανισμός έχει χάσει την ικανότητα να το παράγει.
Μπορεί, ωστόσο, να εισέλθει στον οργανισμό μέσω της διατροφής και βρίσκεται κυρίως στο κόκκινο κρέας, ιδιαίτερα στο βοδινό και το αρνίσιο, καθώς και σε μικρότερες ποσότητες στα γαλακτοκομικά.
Μετά την κατανάλωσή του, το Neu5Gc μπορεί να ενσωματωθεί σε ανθρώπινους ιστούς. Επειδή ο οργανισμός δεν το παράγει φυσικά, το ανοσοποιητικό σύστημα μπορεί να το αναγνωρίσει ως ξένο και να δημιουργήσει αντισώματα εναντίον του.
Οι ερευνητές εξετάζουν αν αυτή η παρατεταμένη ανοσολογική αντίδραση και η χρόνια φλεγμονή που ενδέχεται να προκαλεί συμβάλλουν στην εμφάνιση διαβήτη τύπου 2.
Σχεδόν 90.000 άτομα στη μελέτη
Οι επιστήμονες ανέλυσαν στοιχεία από 89.953 ενήλικες που συμμετείχαν στη γαλλική μελέτη NutriNet-Santé.
Η μέση ηλικία των συμμετεχόντων ήταν 42 έτη και το 79% ήταν γυναίκες. Κανένας δεν είχε διαβήτη τύπου 2 ή καρκίνο κατά την έναρξη της μελέτης.
Οι συμμετέχοντες κατέγραψαν αναλυτικά τη διατροφή τους και οι ερευνητές υπολόγισαν την ποσότητα Neu5Gc που λάμβαναν από διαφορετικά τρόφιμα. Κατά τη διάρκεια μέσης παρακολούθησης 7,2 ετών καταγράφηκαν 966 νέες περιπτώσεις διαβήτη τύπου 2.
63% υψηλότερος κίνδυνος στην ομάδα με τη μεγαλύτερη πρόσληψη
Τα άτομα με τη μεγαλύτερη εκτιμώμενη πρόσληψη Neu5Gc από το κρέας είχαν 63% υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν διαβήτη τύπου 2 σε σχέση με εκείνους με τη χαμηλότερη πρόσληψη.
Στη δεύτερη υψηλότερη κατηγορία κατανάλωσης, ο κίνδυνος ήταν αυξημένος κατά 41%.
Η σχέση παρέμεινε σημαντική ακόμη και όταν οι επιστήμονες έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, η άσκηση, η συνολική ποιότητα της διατροφής, το κάπνισμα και άλλες παθήσεις.
Όταν προστέθηκε στην ανάλυση και ο δείκτης μάζας σώματος, η σχέση έγινε ασθενέστερη αλλά παρέμεινε σημαντική.
Δεν αποδείχθηκε ότι ευθύνεται το ίδιο το σάκχαρο
Ένα σημαντικό εύρημα ήταν ότι όταν οι ερευνητές έλαβαν επιπλέον υπόψη τη συνολική ποσότητα κόκκινου κρέατος που κατανάλωναν οι συμμετέχοντες, η σύνδεση μεταξύ Neu5Gc και διαβήτη εξασθένησε και δεν ήταν πλέον στατιστικά σημαντική.
Αυτό σημαίνει ότι δεν είναι ακόμη δυνατό να προσδιοριστεί αν το Neu5Gc είναι από μόνο του υπεύθυνο για τον αυξημένο κίνδυνο ή αν παίζουν ρόλο και άλλα συστατικά του κόκκινου κρέατος.
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι το συγκεκριμένο σάκχαρο θα μπορούσε να αποτελεί μέρος της εξήγησης για τη γνωστή σχέση μεταξύ υψηλότερης κατανάλωσης κόκκινου κρέατος και διαβήτη τύπου 2, αλλά αυτό δεν έχει ακόμη αποδειχθεί.
Ο ρόλος της χρόνιας φλεγμονής
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η παχυσαρκία εξηγούσε περίπου το 13% της σχέσης μεταξύ της πρόσληψης Neu5Gc από το κρέας και του διαβήτη τύπου 2.
Αυτό αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο να εμπλέκονται και άλλοι μηχανισμοί πέρα από την αύξηση του σωματικού βάρους.
Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι η ανοσολογική αντίδραση στο Neu5Gc προκαλεί χρόνια φλεγμονή, η οποία ενδέχεται να επηρεάζει τα κύτταρα που παράγουν ινσουλίνη ή τους ιστούς που ανταποκρίνονται σε αυτήν.
Πρόκειται, ωστόσο, για πιθανό μηχανισμό που χρειάζεται να επιβεβαιωθεί σε μελλοντικές έρευνες.
Διαφορετική εικόνα για τα γαλακτοκομικά
Παρότι το Neu5Gc υπάρχει και στα γαλακτοκομικά προϊόντα, η υψηλότερη πρόσληψή του από αυτά δεν συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι αυτό μπορεί να οφείλεται στις πολύ μικρότερες ποσότητες Neu5Gc που υπάρχουν στο γάλα σε σύγκριση με τρόφιμα όπως το βοδινό και το αρνίσιο κρέας.
Όταν εξετάστηκε η πρόσληψη Neu5Gc από όλες τις διατροφικές πηγές μαζί, η ομάδα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση είχε 37% υψηλότερο κίνδυνο διαβήτη. Η σχέση φάνηκε να οφείλεται κυρίως στο Neu5Gc που προερχόταν από το κόκκινο κρέας.
Χρειάζεται περισσότερη έρευνα
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι τα αποτελέσματα είναι προκαταρκτικά και η μελέτη είναι παρατηρητική, επομένως δεν μπορεί να αποδείξει ότι το Neu5Gc προκαλεί διαβήτη τύπου 2.
Επιπλέον, η πρόσληψη του συγκεκριμένου σακχάρου υπολογίστηκε από τις διατροφικές καταγραφές των συμμετεχόντων και δεν μετρήθηκε άμεσα στον οργανισμό τους.
Μελλοντικές μελέτες θα εξετάσουν αν η αντικατάσταση κόκκινου κρέατος με άλλες πηγές πρωτεΐνης, όπως πουλερικά ή φυτικές τροφές, μπορεί να επηρεάσει τον κίνδυνο, καθώς και αν τα αντισώματα έναντι του Neu5Gc σχετίζονται άμεσα με την ανάπτυξη της νόσου.