Ο ρόλος της “καλής χοληστερόλης” στην υγεία μας
Η διαχείριση των επιπέδων χοληστερόλης βοηθά στην αποφυγή καρδιαγγειακών παθήσεων και την προστασία από καρδιακές προσβολές και εγκεφαλικά. Οι γιατροί μάλιστα επικεντρώνονται στο να βοηθήσουν τους άνδρες να μειώσουν τα επίπεδα της λιποπρωτεΐνης χαμηλής πυκνότητας (LDL) ή της «κακής» χοληστερόλης στο αίμα τους. Η υπερβολική ποσότητα LDL στην κυκλοφορία του αίματος μπορεί να δημιουργήσει συσσώρευση πλάκας μέσα στις αρτηρίες. Εάν αυτή η συσσώρευση εμποδίζει τη ροή του αίματος στην καρδιά ή τον εγκέφαλο, το αποτέλεσμα είναι η καρδιακή προσβολή ή το εγκεφαλικό.
Ο στόχος σας για την LDL εξαρτάται από το προφίλ του παράγοντα κινδύνου σας. Σε γενικές γραμμές, όσο μικρότερος είναι ο αριθμός, τόσο το καλύτερο. Εάν έχετε ήδη καρδιαγγειακή νόσο ή διατρέχετε υψηλό κίνδυνο, θα πρέπει να στοχεύσετε σε LDL μικρότερη από 70 χιλιοστόγραμμα ανά δεκατόλιτρο. Για τα άτομα με μέσο κίνδυνο, η επίτευξη επιπέδου μικρότερου από 100 mg/dL με αλλαγές στον τρόπο ζωής είναι εξαιρετική. Εσείς και ο γιατρός σας μπορείτε να αποφασίσετε εάν χρειάζεστε στατίνη ή άλλο φάρμακο για να μειώσετε περαιτέρω την LDL σας.
Τι συμβαίνει όμως με το αντίστοιχο της LDL χοληστερόλης, τη λιποπρωτεΐνη υψηλής πυκνότητας (HDL), την «καλή» χοληστερόλη;
«Η HDL (καλή χοληστερόλη) δεν αναφέρεται συχνά, αλλά παίζει ζωτικό ρόλο στην υγεία της καρδιάς, επομένως είναι σημαντικό να παρακολουθείτε επίσης την HDL ενώ διαχειρίζεστε την LDL», λέει ο Δρ Frank Sacks, καθηγητής Πρόληψης Καρδιαγγειακών Νόσων στο Τ.Η. του Χάρβαρντ.
Η HDL θεωρείται «καλή» γιατί φαίνεται ότι βοηθά. Περιπολεί τα αιμοφόρα αγγεία, συλλέγει την περίσσεια χοληστερόλης από την κυκλοφορία του αίματος και τα τοιχώματα των αρτηριών και τη διοχετεύει στο ήπαρ, όπου αφαιρείται από το σώμα. Αυτή η συνεχής δράση αποτρέπει την επικίνδυνη συσσώρευση πλάκας. Οι κατευθυντήριες οδηγίες συνιστούν ένα επίπεδο HDL από 40 mg/dL έως 60 mg/dL για ενήλικες άνδρες. «Ένα επίπεδο κάτω από 40 mg/dL θα μπορούσε να σημαίνει ότι δεν υπάρχει αρκετή HDL για να κάνει σωστά τη δουλειά της», αναφέρει ο Δρ Σακς. Εφόσον η HDL θεωρείται “καλή”, θα ήταν λογικό ότι υψηλότερες ποσότητες ισοδυναμούν με επιπλέον προστασία. Ωστόσο, η έρευνα διαπίστωσε ότι αυτό δεν είναι απαραίτητα αλήθεια και ότι τα επίπεδα HDL πέρα από 80 mg/dL δεν προσφέρουν πρόσθετα οφέλη.
Η υψηλότερη HDL μπορεί να μην είναι πάντα αποτελεσματική επειδή χρειάζεται βοήθεια για να κάνει τη δουλειά της. Η έρευνα υποδηλώνει ότι ο προστατευτικός ρόλος της HDL εξαρτάται εν μέρει από τα επίπεδα της LDL και των τριγλυκεριδίων (τύπος λίπους στο αίμα που βοηθά στη διαμόρφωση του προφίλ λιπιδίων σας). Μια μελέτη που εξέτασε άτομα με χαμηλά και υψηλά επίπεδα HDL και άτομα με φυσιολογικά και υψηλά επίπεδα LDL και τριγλυκεριδίων ανακάλυψε ότι για βέλτιστη προστασία έναντι των καρδιαγγειακών παθήσεων, πρέπει να υπάρχουν υγιή επίπεδα και για τα τρία.
Γενικότερα για να παραμείνετε υγιείς καλό είναι να:
Αθλείστε περισσότερο. Η άσκηση μέτριας έντασης, όπως το γρήγορο περπάτημα για τουλάχιστον 30 λεπτά τρεις φορές την εβδομάδα, μπορεί να βοηθήσει στην ενίσχυση της HDL. Η διαλειμματική προπόνηση υψηλής έντασης μπορεί επίσης να βοηθήσει.
Χάστε βάρος. Εάν είστε υπέρβαροι, στοχεύστε να χάσετε 5% έως 10% του τρέχοντος βάρους σας. Μειώστε τους επεξεργασμένους υδατάνθρακες. Αλλάξτε τους επεξεργασμένους υδατάνθρακες (λευκό ψωμί, λευκά ζυμαρικά) σε δημητριακά ολικής αλέσεως (βρώμη, ζυμαρικά ολικής αλέσεως, καστανό ρύζι) και προσθέστε άπαχη πρωτεΐνη στη διατροφή σας, όπως πουλερικά, τόφου, φασόλια και φακές.
Περιορίστε το αλκοόλ. Πίνετε το μέγιστο ένα έως δύο ποτά ημερησίως.
Σταματήστε το κάπνισμα. Εάν χρειάζεται, αναζητήστε ιατρική βοήθεια για να σταματήσετε το κάπνισμα.