1. Home
  2. Παιδί
  3. Παιδιά και social media: Πείτε όχι στις αρνητικές συνέπειες
Παιδιά και social media: Πείτε όχι στις αρνητικές συνέπειες

Παιδιά και social media: Πείτε όχι στις αρνητικές συνέπειες

0

H χρήση του διαδικτύου και των social media είναι πλέον μέρος της καθημερινότητάς μας.  Εργαζόμαστε, ανταλλάσσουμε απόψεις και πληροφορίες, οργανώνουμε κοινωνικές συναθροίσεις, κρατάμε επαφές με συγγενείς και φίλους, συζητάμε και «ζούμε» σε ένα βαθμό μέσα από τη χρήση συσκευών. Η περιορισμένη χρήση μπορεί να είναι πραγματικά ωφέλιμη για τη ζωή μας, αλλά τι συμβαίνει όταν η χρήση του διαδικτύου και των κοινωνικών εφαρμογών είναι πολύ συχνή; Τι συμβαίνει όταν η χρήση γίνεται από παιδιά όπου ακόμα αναπτύσσεται νευρολογικά ο εγκέφαλός τους;

Του ψυχολόγου και συνθετικού ψυχοθεραπευτή, Λουκά – Iαν  Ζαχαριά.

παιδιά και social mediaΤα ψυχιατρικά διαγνωστικά εγχειρίδια, μέχρι και σήμερα, δεν έχουν ορίσει κάποιο νόσημα σε σχέση με την αλόγιστη χρήση του διαδικτύου και των εφαρμογών από τα παιδιά. Παρ’ όλα αυτά, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας το 2018 ανακοίνωσε πως ο εθισμός στα βιντεοπαιχνίδια είναι πλέον αναγνωρισμένη ασθένεια με την ονομασία Διαταραχή Ηλεκτρονικού Παιχνιδιού (ICD-11).  Για να υπάρξει θετική διάγνωση, η συμπεριφορά χρειάζεται να είναι τέτοιας έντασης όπου επηρεάζεται σε μεγάλο βαθμό η προσωπική, οικογενειακή, μαθησιακή και κοινωνική ζωή του παιδιού, για χρονικό διάστημα τουλάχιστον ενός έτους.

Τι συμβαίνει όμως με τη χρήση των κοινωνικών δικτύων, όπως για παράδειγμα Facebook, Instagram, Tik Tok κ.ά. από ανήλικους; Πότε σταματούν να είναι ωφέλιμα και γίνονται βλαβερά για τη συναισθηματική, κοινωνική, ψυχική ακόμα και σωματική υγεία των παιδιών;

Ο ρόλος της ντοπαμίνης σε εθιστικές συμπεριφορές

Οταν ο χρήστης των κοινωνικών δικτύων λαμβάνει ειδοποίηση που τον αφορά, ο εγκέφαλος απελευθερώνει ντοπαμίνη και ουσιαστικά επιβραβεύει τη συμπεριφορά. Η συγκεκριμένη ουσία μάς κάνει να νιώθουμε όμορφα συναισθηματικά και σωματικά. Συμπτωματικά, ο εγκέφαλος συνδυάζει τη συμπεριφορά της χρήσης των κοινωνικών μέσων και της απελευθέρωσης ντοπαμίνης, με αποτέλεσμα να θέλει το άτομο να επαναλάβει τη συμπεριφορά για να νιώσει ικανοποίηση. Σε αυτό το σημείο μπορούν να αναπτυχθούν εθιστικές συμπεριφορές, όπου χρησιμοποιεί το παιδί πιο συχνά και για περισσότερη ώρα τα κοινωνικά μέσα, προς αναζήτηση της ευχαρίστησης. Δημιουργείται με άλλα λόγια μια συναισθηματική εξάρτηση με τα κοινωνικά δίκτυα, καθώς μαθαίνει ο παιδικός εγκέφαλος να αντλεί ικανοποίηση από τη χρήση, η οποία είναι εύκολη και άμεση. Ο περιορισμός του χρόνου έκθεσης στα κοινωνικά δίκτυα βοηθά πολύ το παιδί να ανακαλύψει άλλους τρόπους ικανοποίησης.

Κοινωνικές δεξιότητες και social media

Για να μπορέσουν τα παιδιά να ανταπεξέλθουν στο περιβάλλον τους ως ενήλικες στο μέλλον, χρειάζεται να μάθουν κοινωνικές δεξιότητες. Οι συναισθηματικές εκφράσεις του προσώπου, οι γκριμάτσες, η γλώσσα του σώματος, οι χειρονομίες, η βλεμματική επαφή, οι αγκαλιές, η ενσυναίσθηση ακόμα και η εμφάνιση, αποτελούν πολύ σημαντικά θεμέλια για την ανάπτυξη και διαχείριση υγειών συναισθηματικών σχέσεων και δεν μπορούν να αντικατασταθούν από το διαδίκτυο. Είναι σημαντικό λοιπόν να υπάρχει ισορροπία μεταξύ του χρόνου που περνάει ένας ανήλικος στο διαδίκτυο και στην προσωπική του ζωή κάνοντας άλλες δραστηριότητες.

Ερευνες δείχνουν πως υπάρχει σχέση μεταξύ του χρόνου χρήσης και αρνητικών ψυχικών επιπτώσεων, όπως για παράδειγμα χαμηλή αυτοεκτίμηση. Ατομα τα οποία περνούν πιο πολύ χρόνο στα κοινωνικά δίκτυα, δηλώνουν αυξημένη αίσθηση μοναξιάς, αλλά και κοινωνικού αποκλεισμού. Μάλιστα αναφέρουν, πως σε σχέση με το κοινωνικό δίκτυό τους, είναι περισσότερο δυσαρεστημένοι με τη ζωή τους.

Ως γονείς και κηδεμόνες, συζητήστε με τα παιδιά σας για τη σημαντικότητα ανάπτυξης άλλων δεξιοτήτων. Προγραμματίστε με τα παιδιά τον χρόνο που θα περνούν στο διαδίκτυο. Μην τα αποκλείσετε από αυτό, είναι σημαντικό για την κοινωνική τους ένταξη αρκεί να περιορίζεται ο χρόνος ενασχόλησης. Ενθαρρύνετε τις κοινωνικές τους επαφές και ασχολίες.

Είναι σημαντικό να λάβουμε υπόψη, πως η υπερβολική χρήση διαδικτυακών κοινωνικών μέσων θα μπορούσε να αποτελεί σύμπτωμα κάποιου ψυχικού νοσήματος, όπως για παράδειγμα του κοινωνικού άγχους ή της κατάθλιψης.

Αν ένας έφηβος βιώνει άγχος, είναι λογικό να θέλει να επιστρέφει στη συμπεριφορά που του δίνει ευχαρίστηση και τον ανακουφίζει. Ομως, δεν μαθαίνει να αντιμετωπίζει τις δυσάρεστες καταστάσεις στη ζωή του, με αποτέλεσμα να διαιωνίζονται τα θέματα που τον απασχολούν. Είναι σημαντικό για τη ψυχική υγεία του παιδιού να μιλήσει σε κάποιον ειδικό που θα το βοηθήσει να ανακαλύψει λειτουργικούς τρόπους αντιμετώπισης των καθημερινών δυσκολιών.

Το γραφείο του κύριου Λουκά – Ίαν Ζαχαριά βρίσκεται στην οδό Μαυρομιχάλη 40.