Το βιολογικό μας ρολόι και η γήρανση

Πρόσφατη έρευνα που δημοσιεύθηκε στο eLife επιδιώκει να εντοπίσει το σύνθετο βιολογικό ρολόι που καθορίζει σε ένα βαθμό την υγεία κάθε ατόμου.

Όπως αναφέρει ο επίκουρος καθηγητής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ και ένας εκ των συγγραφέων της μελέτης, Δρ. Rick Jansen: «Για να καταλάβουμε καλύτερα τους μηχανισμούς πίσω από τη βιολογική γήρανση, θελήσαμε να εξετάσουμε τον τρόπο που σχετίζονται μεταξύ τους οι παράγοντες που υποδεικνύουν τη βιολογική γήρανση, πώς συνδέονται με εκείνους που καθορίζουν την σωματική και ψυχική υγεία και αν ένα συνδυασμένο βιολογικό ρολόι, καθορισμένο από όλους αυτούς τους παράγοντες της γήρανσης, αποτελεί καλύτερο προγνωστικό δείκτη για την υγεία».

Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δείγματα αίματος από 2.981 άτομα ηλικίας 18-65 ετών, οι οποίοι συμμετείχαν στη Μελέτη Κατάθλιψης και Άγχους της Ολλανδίας. Το 74% των συμμετεχόντων είχαν λάβει διάγνωση για διαταραχή κατάθλιψης, άγχους ή και τα δύο, ενώ το 26% ήταν η υγιής ομάδα ελέγχου.

Η επιστημονική ομάδα χρησιμοποίησε υπολογιστικά μοντέλα για να εξετάσει αν τα πέντε μέτρα της βιολογικής γήρανσης –το μήκος των τελομερών, το επιγενετικό, πρωτεϊνικό και μεταβολικό ρολόι και το μεταγράφωμα- σχετίζονταν και αλληλεπιδρούσαν με την ψυχική και σωματική υγεία.

Οι ερευνητές ενσωμάτωσαν στην ανάλυση αυτούς τους πέντε παράγοντες, στην οποία συμπεριέλαβαν επίσης το φύλο, παράγοντες του τρόπου ζωής, την γενικότερη σωματική ικανότητα και άλλες γνωστές καταστάσεις υγείας.

Σύμφωνα με την έρευνα το αρσενικό φύλο σχετιζόταν με πιο προχωρημένη βιολογική γήρανση σύμφωνα με τα τέσσερα από τα πέντε μέτρα του βιολογικού ρολογιού, πράγμα το οποίο έχει λογική, αν λάβουμε υπόψη ότι στα περισσότερα μέρη του κόσμου, οι γυναίκες ζουν περισσότερο από τους άνδρες.

Άλλοι παράγοντες που σχετίζονται με πιο προχωρημένη βιολογική γήρανση σύμφωνα με τέσσερα από τα πέντε μέτρα είναι ο υψηλός δείκτης μάζας σώματος, το κάπνισμα και η ύπαρξη μεταβολικού συνδρόμου.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν, επίσης, ότι η κατάθλιψη συνδέεται με την πιο προχωρημένη βιολογική γήρανση, ενώ σημείωσαν και συσχετισμούς ανάμεσα στη χρήση φαρμάκων και τη γήρανση. Ωστόσο δεν μπόρεσαν να προσδιορίσουν αν αυτό οφειλόταν αποκλειστικά στα φάρμακα ή σε υποκείμενα ψυχικά ή σωματικά νοσήματα που έχρηζαν θεραπείας. Πάντως, η μελέτη επέτρεψε στους ερευνητές να συμπεράνουν ότι η δράση ορισμένων βιολογικών ρολογιών επικαλύπτεται από άλλα, ωστόσο τα περισσότερα από αυτά φάνηκε να αφορούν σε διαφορετικές πτυχές της διαδικασίας γήρανσης.