Χοληστερίνη: Ποιοι ξηροί καρποί προσφέρουν τα περισσότερα οφέλη στην υγεία
Οι ξηροί καρποί αποτελούν μια ιδιαίτερα δημοφιλή και θρεπτική επιλογή για ενδιάμεσο γεύμα, με ορισμένα είδη να ξεχωρίζουν για τα οφέλη τους στην υγεία και τη συμβολή τους στη μείωση της χοληστερόλης.
Σύμφωνα με το Βρετανικό Ίδρυμα Καρδιάς (British Heart Foundation), έναν οργανισμό που υποστηρίζει την επιστημονική έρευνα για τις καρδιαγγειακές παθήσεις, οι ξηροί καρποί είναι πλούσιοι σε φυτικές ίνες, πρωτεΐνες, βιταμίνες, μέταλλα και άλλα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά. Η τακτική κατανάλωσή τους μπορεί να συμβάλει στην προστασία της καρδιαγγειακής υγείας και στη μείωση του σχετικού κινδύνου.
Ωστόσο, η ανώτερη διαιτολόγος του BHF, Τρέισι Πάρκερ, επισημαίνει ότι η υψηλή περιεκτικότητα των ξηρών καρπών σε λιπαρά και θερμίδες συχνά δημιουργεί σύγχυση σχετικά με τη διατροφική τους αξία. Όπως αναφέρει, η μεγάλη ποικιλία προϊόντων που κυκλοφορούν στην αγορά, όπως τα βούτυρα ξηρών καρπών, τα φυτικά ροφήματα και οι μπάρες, καθιστά δυσκολότερη την αξιολόγηση του κατά πόσο αποτελούν υγιεινές επιλογές.
Παρότι οι ξηροί καρποί περιέχουν αρκετά λιπαρά, καθώς και μικρότερες ποσότητες κορεσμένων λιπαρών, το μεγαλύτερο μέρος τους αποτελείται από ακόρεστα λιπαρά, τα οποία θεωρούνται πιο ωφέλιμα για την καρδιαγγειακή υγεία. Σε αντίθεση με τα κορεσμένα λιπαρά, τα ακόρεστα μπορούν να συμβάλουν στη διατήρηση χαμηλότερων επιπέδων χοληστερόλης.
Σύμφωνα με την Πάρκερ, τα καρύδια αποτελούν πηγή φυτικών ωμέγα-3 λιπαρών οξέων, τα οποία έχει αποδειχθεί ότι μειώνουν τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων.
Ωστόσο, σημειώνει ότι οι ξηροί καρποί εξακολουθούν να έχουν υψηλή θερμιδική αξία, οπότε «αν προσπαθείτε να διατηρήσετε το βάρος σας, είναι καλύτερο να τηρείτε τη συνιστώμενη μερίδα ως μέρος της καθημερινής σας ισορροπημένης διατροφής, η οποία αντιστοιχεί σε μια μικρή χούφτα (30 γρ.) ξηρών καρπών».
Ποιοι ξηροί καρποί βοηθούν στη μείωση της χοληστερίνης;
Αν και δεν υπάρχει ένας συγκεκριμένος ξηρός καρπός που να είναι ο καλύτερος για τη μείωση της χοληστερόλης, η αντικατάσταση τροφίμων και σνακ με υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά από πηγές ακόρεστων λιπαρών, συμπεριλαμβανομένων των ξηρών καρπών, μπορεί να συμβάλει στη μείωση των υψηλών επιπέδων χοληστερόλης, εξηγεί η Πάρκερ.
Οι ξηροί καρποί και άλλα φυτικά τρόφιμα περιέχουν επίσης μικρές ποσότητες φυτικών στανολών και στερολών, οι οποίες περιορίζουν την απορρόφηση της χοληστερόλης από τον οργανισμό.
Έρευνες δείχνουν ότι η κατανάλωση 1,5 έως 3 γρ. φυτικών στανολών και στερολών την ημέρα μπορεί να μειώσει τα επίπεδα χοληστερόλης κατά 7% έως 12% μέσα σε 2 έως 3 εβδομάδες, αλλά «πρέπει να συνεχίσετε να τις λαμβάνετε καθημερινά για να διατηρήσετε τα οφέλη», σημειώνει η ειδικός.
Ωστόσο, θα ήταν δύσκολο να ληφθεί αυτή η ποσότητα μόνο από ξηρούς καρπούς, καθώς περιέχουν πολύ μικρές ποσότητες. Αν και η ακριβής ποσότητα ποικίλλει ανάλογα με το είδος των ξηρών καρπών, μια μερίδα 30 γραμμαρίων περιέχει λιγότερο από 100 mg φυτοστερολών.
Ποιοι είναι οι πιο υγιεινοί ξηροί καρποί;
Η περιεκτικότητα σε πρωτεΐνες και κορεσμένα λιπαρά μπορεί να διαφέρει ανάλογα με το είδος των ξηρών καρπών.
Η Πάρκερ παρουσιάζει στο άρθρο της έναν πίνακα με τις κατά προσέγγιση διατροφικές αξίες για διάφορους ξηρούς καρπούς, ανά 100 γραμμάρια:
Τα αμύγδαλα περιέχουν περίπου 554 θερμίδες, 21,2 γραμμάρια πρωτεΐνης και 3,8 γραμμάρια κορεσμένων λιπαρών.
Τα φιστίκια περιέχουν 564 θερμίδες, 25,8 γραμμάρια πρωτεΐνης και 8,7 γραμμάρια κορεσμένων λιπαρών.
Τα κάσιους περιέχουν 573 θερμίδες, 17,7 γραμμάρια πρωτεΐνης και 9,5 γραμμάρια κορεσμένων λιπαρών.
Τα φιστίκια Αιγίνης περιέχουν 601 θερμίδες, 17,9 γραμμάρια πρωτεΐνης και 7,4 γραμμάρια κορεσμένων λιπαρών.
Τα φουντούκια περιέχουν 650 θερμίδες, 14,1 γραμμάρια πρωτεΐνης και 4,6 γραμμάρια κορεσμένων λιπαρών.
Τα φιστίκια Βραζιλίας περιέχουν 683 θερμίδες, 14,3 γραμμάρια πρωτεΐνης και 17,4 γραμμάρια κορεσμένων λιπαρών.
Τα καρύδια περιέχουν 688 θερμίδες, 14,7 γραμμάρια πρωτεΐνης και 7,5 γραμμάρια κορεσμένων λιπαρών.
Τα μακαντάμια περιέχουν 748 θερμίδες, 7,9 γραμμάρια πρωτεΐνης και 11,2 γραμμάρια κορεσμένων λιπαρών.
Τα οφέλη των ξηρών καρπών στον οργανισμό
Όλοι αυτοί οι ξηροί καρποί περιέχουν ελαφρώς διαφορετικά θρεπτικά συστατικά. Επομένως, η κατανάλωση ποικιλίας ξηρών καρπών μπορεί να προσφέρει διαφορετικά οφέλη στον οργανισμό.
- Καρύδια
Τα καρύδια περιέχουν ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, τα οποία συμβάλλουν στην υγεία της καρδιάς.
- Αμύγδαλα
Τα αμύγδαλα περιέχουν περισσότερες φυτικές ίνες από τους υπόλοιπους ξηρούς καρπούς, με 4 γραμμάρια ανά μερίδα 30 γραμμαρίων.
- Φιστίκια Αιγίνης
Τα φιστίκια Αιγίνης περιέχουν περισσότερο κάλιο από τους άλλους ξηρούς καρπούς, με περίπου 312 mg ανά μερίδα 30 γραμμαρίων. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί στο 8% της συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης.
- Κάσιους
Τα κάσιους έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε χαλκό, ένα μέταλλο που συμβάλλει στην καλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.
- Φιστίκια Βραζιλίας
Τα φιστίκια Βραζιλίας είναι ιδιαίτερα πλούσια σε σελήνιο, ένα μέταλλο που επίσης υποστηρίζει τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Μια μερίδα 30 γραμμαρίων περιέχει περισσότερο σελήνιο από τη συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη.
- Απλά φιστίκια
Τα φιστίκια, παρότι από βοτανική άποψη ανήκουν στα όσπρια, έχουν παρόμοια διατροφική αξία με τους ξηρούς καρπούς και αποτελούν καλή πηγή πρωτεΐνης.