Σημαντικά σημάδια κατάθλιψης στη μέση ηλικία που προειδοποιούν για άνοια
Έξι συγκεκριμένα συμπτώματα κατάθλιψης στη μέση ηλικία φαίνεται να συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας στην τρίτη ηλικία, σύμφωνα με νέα μελέτη του University College London (UCL).
Η κατάθλιψη στη μέση ηλικία έχει εδώ και χρόνια αναγνωριστεί ως παράγοντας κινδύνου για την άνοια αργότερα στη ζωή.
Τα πρόσφατα ευρήματα, που δημοσιεύονται στο περιοδικό «The Lancet Psychiatry», υποδεικνύουν ότι ο κίνδυνος δεν σχετίζεται με την κατάθλιψη συνολικά, αλλά με μια μικρή ομάδα συγκεκριμένων συμπτωμάτων.
Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα συμπτώματα αυτά περιλαμβάνουν την απώλεια αυτοπεποίθησης, την αδυναμία αντιμετώπισης προβλημάτων, την έλλειψη ζεστασιάς και στοργής προς τους άλλους, το διαρκές αίσθημα νευρικότητας και άγχους, τη δυσαρέσκεια για τον τρόπο εκτέλεσης των εργασιών και τις δυσκολίες συγκέντρωσης.
Για τις ανάγκες της μελέτης, αναλύθηκαν δεδομένα από 5.811 άτομα μέσης ηλικίας που συμμετείχαν στη βρετανική μακροχρόνια έρευνα Whitehall II, η οποία ξεκίνησε το 1985 και χρηματοδοτήθηκε από το Συμβούλιο Ιατρικής Έρευνας και το ίδρυμα Wellcome Trust.
Τα συμπτώματα κατάθλιψης αξιολογήθηκαν μεταξύ 1997-1999, όταν όλοι οι συμμετέχοντες ήταν ηλικίας 45-69 ετών (μέση ηλικία 55) και δεν είχαν διαγνωστεί με άνοια. Οι συμμετέχοντες απάντησαν σε ερωτηματολόγιο με 30 κοινά συμπτώματα κατάθλιψης.
Η υγεία των συμμετεχόντων παρακολουθήθηκε για 25 χρόνια μέσω εθνικών μητρώων, με καταγραφές διαγνώσεων άνοιας έως το 2023. Κατά την περίοδο αυτή, το 10,1% των συμμετεχόντων εμφάνισε άνοια, δίνοντας στους ερευνητές τη δυνατότητα να διερευνήσουν τη σύνδεση ανάμεσα στην κατάθλιψη και την άνοια πολύ πριν εμφανιστούν οι τυπικές νευροεκφυλιστικές αλλαγές.
Οι αναλύσεις έδειξαν ότι όσοι εμφάνισαν κατάθλιψη (πέντε ή περισσότερα συμπτώματα) στη μέση ηλικία είχαν 27% υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν άνοια. Ωστόσο, όπως σημειώνουν οι επιστήμονες, «αυτός ο αυξημένος κίνδυνος οφειλόταν αποκλειστικά στα έξι συγκεκριμένα συμπτώματα σε ενήλικες κάτω των 60 ετών». Ιδιαίτερα, η απώλεια αυτοπεποίθησης και η δυσκολία αντιμετώπισης προβλημάτων συσχετίστηκαν με περίπου 50% αυξημένο κίνδυνο άνοιας η κάθε μία.
Όπως εξηγούν οι ερευνητές, τα συγκεκριμένα συμπτώματα μπορούν να οδηγήσουν σε μειωμένη κοινωνική εμπλοκή και λιγότερες εμπειρίες γνωστικής διέγερσης, οι οποίες είναι σημαντικές για τη διατήρηση του γνωστικού αποθέματος, δηλαδή της ικανότητας του εγκεφάλου να αντιμετωπίζει βλάβες ή ασθένειες.
Αντίθετα, άλλα συμπτώματα κατάθλιψης, όπως προβλήματα ύπνου, αυτοκτονικός ιδεασμός ή κακή διάθεση, δεν παρουσίασαν ουσιαστική συσχέτιση με την άνοια μακροπρόθεσμα.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η εστίαση σε αυτά τα έξι συμπτώματα κατά τη θεραπεία της κατάθλιψης στη μέση ηλικία μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο άνοιας αργότερα, προσθέτοντας ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα.
Όπως διευκρινίζουν, οι συμμετέχοντες στη μελέτη Whitehall II ήταν δημόσιοι υπάλληλοι που προσλήφθηκαν τη δεκαετία του 1980, με το δείγμα να αποτελείται κατά 72% από άνδρες και κατά 92% από λευκούς. Χρειάζεται περαιτέρω έρευνα σε διαφορετικούς πληθυσμούς για να επιβεβαιωθεί η ισχύς των ευρημάτων και σε γυναίκες και σε εθνοτικές μειονότητες.