Αναστέλλεται το άνοιγμα στο λιανέμποριο;
Καθώς τα νοσοκομεία, τα σχολεία, η αγορά και η οικονομία βρίσκονται υπό την πολιορκία του τρίτου κύματος πανδημίας του κορωνοϊού που κυριαρχεί στη χώρα, το άνοιγμα του λιανεμπορίου μετατίθεται για αργότερα. Λόγω αυτών, οι ειδικοί είναι ανήσυχοι σχετικά με το άνοιγμα της αγοράς και ιδίως του λιανεμπορίου ενώ με δηλώσεις τους προβλέπουν ότι το επόμενο 15μερο θα αυξηθεί τόσο ο αριθμός των διασωληνωμένων όσο και των θυμάτων. Τα δεδομένα στην περίπτωση του λιανεμπορίου εξαρτώνται από την ύφεση που πρέπει να παρουσιάσουν τα υψηλά κρούσματα και οι διασωληνωμένοι. Συνεπώς, αν δεν αποσυμπιεστεί η κατάσταση στα νοσοκομεία, θα χρειαστεί μια ακόμη βδομάδα προτού ανοίξει το λιανεμπόριο.
Ο γενικός γραμματείας Εμπορίου και Προστασίας Καταναλωτή, Παναγιώτης Σταμπουλίδης, σημείωσε ότι απαιτούνται μέρες για να υπολογιστεί το επιδημιολογικό ίχνος των εργασιών που ανοίγουν σήμερα, εκδηλώνοντας αμφιβολίες για το αν θα ανοίξει το λιανεμπόριο την επόμενη Δευτέρα στις 29 Μαρτίου. Συγκεκριμένα, εκτιμά ότι «πρέπει να δοθούν κάποιοι διέξοδοι κοινωνικοποίησης. Ασφαλές το πρώτο βήμα του ανοίγματος. Οι επιχειρήσεις μπορούν να διασφαλίσουν τον κατάλληλο πληθυσμό μέσα στα καταστήματά τους. Η παραβατικότητα είναι σχεδόν μηδενική σε αυτούς τους χώρους. Να δούμε ότι μπορούμε να συνεργαστούμε σαν κοινωνία ώστε να μην επιβαρύνουμε το σχέδιο υγείας. Απαιτείται να βρούμε μια σταδιακή επιστροφή στην κανονικότητα χωρίς να κλονίζουμε ή να πιέζουμε το σύστημα υγείας. Το πρώτο βήμα έγινε. Θα το μετρήσουμε. Δύσκολη εβδομάδα αυτή. Να δούμε πώς εξελίσσεται η πανδημία. Χρειάζεται χρόνος για να μετρήσουμε το πρώτο βήμα».
Ο Αχιλλέας Γκίκας, μέλος της Επιτροπής των Εμπειρογνωμόνων για τον κορωνοϊό και Καθηγητής Παθολογίας της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης ανέφερε στον ΑΝΤ1 από την πλευρά του ότι «τα δεδομένα αυτών των ημερών και η επιδημιολογική κατάσταση στην χώρα δεν επιτρέπει επιπλέον μέτρα χαλάρωσης, φαίνεται να βρισκόμαστε στην κορύφωση της πανδημίας, ελπίζουμε τις επόμενες ημέρες να επιπεδώνεται αυτή η κατάσταση και να έρθει μετά και η υποχώρηση. Όταν το σύστημα υγείας “αγκομαχάει”, επιστρατεύουμε ιατρούς για να διασφαλίσουμε την υγεία των πολίτων, είναι πρόωρο να μιλάμε για περαιτέρω άνοιγμα της αγοράς. Ο καθένας μας έχει έναν προσωπικό χάρτη επιθυμιών και εγώ θέλω να ανοίξει η αγορά και να λειτουργήσουν ξανά τα σχολεία, αλλά αυτά πρέπει να γίνουν με βάση και την επιδημιολογική εικόνα στην χώρα», μιλώντας για ελάχιστη αύξηση ή κάμψη στα νέα κρούσματα σε αρκετές περιφερειακές ενότητες. Ο ίδιος διατύπωσε ότι τα μέτρα και το lockdown λειτούργησαν και πλέον η αλλαγή ποιότητας με τη δυνατότητα των self test για κάθε πολίτη, υπάρχει η πίστη σε μια σημαντική βελτίωση της πανδημικής εικόνας.
Ο καθηγητής Μικροβιολογίας στο πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής, Αλκιβιάδης Βατόπουλος, χαρακτήρισε δύσκολο να ανοίξει το λιανεμπόριο την ερχόμενη Δευτέρα 29 Μαρτίου έχοντας 2.000 κρούσματα. Πρόσθεσε, μάλιστα, στον Σκάϊ ότι τα σχολεία αποτελούν προτεραιότητα τόσο για την Επιτροπή όσο και για την κυβέρνηση, ξεκαθαρίζοντας, βέβαια, πως πρόκειται για μια πολιτική απόφαση. Σημείωσε δε ότι «οποιοδήποτε άνοιγμα έχει τους κινδύνους του. Για το πρώτο δειλό, άνοιγμα, αυτό των κομμωτηρίων, νομίζω ότι σωστά γίνεται, καθώς θα πρέπει να υπάρχει μια βοήθεια στον κόσμο, να πάρει μια ανάσα, καθώς ανεβάζει το ηθικό. Είναι μια αποσυμπίεση κι ένα δειλό άνοιγμα της οικονομίας». Με τη σειρά του, ο διευθυντής ΜΕΘ στο νοσοκομείο «Παπανικολάου» Νίκος Καπραβέλος, είπε σχετικά στο MEGA ότι «η κατάσταση δεν επιτρέπει τη χαλάρωση των μέτρων, η ορμή του κύματος δείχνει αργή αποκλιμάκωση.. αυτό που προέχει είναι να μη διαταραχθεί η πολύ στενή ισορροπία μεταξύ κλινών ΜΕΘ covid και κλινών ΜΕΘ μη covid, γιατί αλλιώς θα καταρρεύσει το σύστημα» την ίδια στιγμή που η πίεση είναι ενταντική.
Για τον αναπληρωτή καθηγητή επιδημιολογίας ΕΚΠΑ, Δημήτρη Παρασκευή, το ΕΣΥ έχει δεχτεί μεγάλη επιβάρυνση, χωρίς να συστήνει χαλάρωση των μέτρων δεδομένου ότι «.. βρισκόμαστε μεγάλο διάστημα σε lockdown, έχει δοθεί ένα μικρό παράθυρο ώστε να υπάρξει εκτόνωση της κόπωσης των πολιτών». Αναφερόμενος στο άνοιγμα του λιανεμπορίου στις 29 Μαρτίου, επιβεβαίωσε ότι υπάρχει σαν πλάνο αλλά δεν έχει συζητηθεί. Ακόμα, ο ίδιος προβλέπει κορύφωση του επιδημιολογικού κύματος την επόμενη βδομάδα με συνέπεια την επιπλέον αύξηση της πίεσης στο ΕΣΥ. Παρόλα αυτά, θεωρεί ότι «τον Απρίλιο τα πράγματα θα είναι καλύτερα», υπογραμμίζοντας πως «σκοπός είναι να ελεγχθεί η πανδημία όσο το δυνατόν νωρίτερα». Σχετικά με τη συλλογική ανοσία, απάντησε ότι θα αναπτυχθεί έως τα τέλη καλοκαιριού, ειδικά για τους εργαζομένους στον κλάδο του τουρισμού για τους οποίους υπάρχει σχέδιο εμβολιασμού κατά προτεραιότητα.
Ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, Σταύρος Καφούνης, με επιστολή του στον υπουργό Οικονομικών Χρήστο Σταϊκούρα, κατέθεσε ορισμένες προτάσεις προκειμένου το λιανεμπόριο να λάβει προμήθεια σε νέα εμπορεύματα, να προβεί σε εξόφληση επιταγών και να εκπληρώσει τις υποχρεώσεις του απέναντι στις χονδρεμπορικές επιχειρήσεις ώστε να μην διαταραχτεί ανεπανόρθωτα η σχέση ανάμεσα σε πελάτη και προμηθευτή. Ο κ. Καφούνης αιτήθηκε νέα μετάθεση των επιταγών για 30 ημέρες, στοχευμένη στήριξη της 7ης επιστρεπτέας προκαταβολής στο σύνολο του λιανεμπορίου που συνεχίζει να είναι κλειστό, υπόψει του αδιάθετου εμπορεύματος, και παράταση για τον Απρίλιο της υποχρέωσης μηδενικής καταβολής ενοικίων. Ο πρόεδρος ζήτησε, παράλληλα, μειωμένα ενοίκια, επιδότηση μη μισθολογικού κόστους και επέκταση των μειωμένων φορολογικών και ασφαλιστικών υποχρεώσεων για τους επόμενους 6 μήνες. Συμπλήρωσε, έτσι, την ανάγκη να είναι δυνατή η αποπληρωμή των τρεχουσών υποχρεώσεων σε πολλές δόσεις, βελτιώνοντας τους δείκτες ρευστότητας, για την κάλυψη όσων μετατέθηκαν την περίοδο της πανδημίας στο μέλλον.
Μεταξύ άλλων, στην επιστολή αναγράφεται ότι: «Το παρατεταμένο lockdown έχει φέρει χιλιάδες εμπόρους σε δεινή οικονομική κατάσταση, ενώ η χαμένη εκπτωτική περίοδος επιτείνει την αγωνία για την επιβίωση των επιχειρήσεων τους. Το λιανεμπόριο που έχει πληγεί ιδιαίτερα από την πανδημία και έχει λάβει δυσανάλογα μικρή στήριξη, χρειάζεται να ενισχυθεί το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα με μέτρα που θα του επιτρέψουν να σταθεί όρθιο. Ο Εμπορικός Σύλλογος Αθηνών θεωρεί ότι είναι απαραίτητη η στόχευση της έβδομης επιστρεπτέας προκαταβολής στο λιανεμπόριο, το οποίο εξαιρέθηκε σχεδόν στο σύνολό του από τον έκτο κύκλο της, με τροποποιημένο αλγόριθμο που θα υπολογίζει αφενός την πραγματική πτώση τζίρου ολόκληρου του 2020 και αφετέρου την κρίσιμη παράμετρο του αδιάθετου εμπορεύματος, που μπορεί να οδηγήσει πολλούς σε οριστικό λουκέτο.
Πρόταση του ΕΣΑ είναι, η 7η επιστρεπτέα προκαταβολή να υπολογίζει και να ενισχύει συγκεκριμένους ΚΑΔ που έχουν μεγάλη εποχικότητα, με το 50% των αγορών του Α΄ τριμήνου του 2020. Με τον τρόπο αυτό θα εξασφαλιστεί η απαραίτητη ρευστότητα ώστε το λιανεμπόριο να προμηθευτεί νέα εμπορεύματα, να εξοφλήσει επιταγές καθώς και υποχρεώσεις προς τις χονδρεμπορικές επιχειρήσεις και να μην διαταραχτεί η πολύτιμη σχέση πελάτη – προμηθευτή. Από την πρόνοια αυτή θα μπορούσαν να εξαιρεθούν όσες επιχειρήσεις έχουν λάβει χρηματοδότηση από το τραπεζικό σύστημα, μέσω των εγγυημένων προγραμμάτων του Ελληνικού δημοσίου.
Δεύτερος σημαντικός παράγοντας επιβίωσης των επιχειρήσεων είναι η παράταση του μέτρου αναστολής πληρωμής όλων των αξιογράφων για επιπλέον 30 ημέρες. Επιπροσθέτως, όπως σωστά το κράτος απάλλαξε τις κλειστές επιχειρήσεις από την υποχρέωση καταβολής ενοικίων για το πρώτο τρίμηνο του 2021, θα πρέπει το μέτρο αυτό κατ’ αρχάς να συνεχιστεί για τον μήνα Απρίλιο, αλλά και να προβλεφθεί η μείωση των ενοικίων για ένα ακόμα εξάμηνο, με αντίστοιχη επιδότηση των ιδιοκτητών. Επίσης πρέπει να επιλυθεί το θέμα των υπομισθωμένων επαγγελματικών ακινήτων, που δημιουργεί ενοικιαστές δύο ταχυτήτων και διακινδυνεύει αναίτια την επιβίωση πολλών επιχειρήσεων.
Τέλος, είναι εφικτό και απαραίτητο να συνδυαστεί η επαναλειτουργία της αγοράς με μειωμένες δαπάνες και εξασφάλιση ρευστότητας για τουλάχιστον έξι μήνες, με την επιδότηση του μη μισθολογικού κόστους, χαμηλές φορολογικές και ασφαλιστικές επιβαρύνσεις και την δυνατότητα εξόφλησης των τρεχουσών υποχρεώσεων σε πολλές δόσεις.. Επειδή όμως κανένα μέτρο δεν μπορεί να υποκαταστήσει την λειτουργία των επιχειρήσεων, είναι απαραίτητη η επανεκκίνηση της αγοράς αμέσως, με προσεκτικό σχεδιασμό που δεν θα μας οδηγήσει σε νέο κλείσιμο. ‘Αλλωστε είναι πλέον κοινός τόπος, ότι το λιανεμπόριο είναι ένας ασφαλής κλάδος που τηρεί όποιο μέτρο του προταθεί, όπως και το ότι κάθε εβδομάδα με κατεβασμένα ρολά, στερεί από την οικονομία εκατοντάδες εκατομμύρια που θα μπορούσαν να καλύψουν θεμελιώδεις ανάγκες της χώρας».
