Στυτική δυσλειτουργία και σακχαρώδης διαβήτης
Στυτική δυσλειτουργία είναι η συνεχής ή περιοδική αδυναμία επίτευξης ή διατήρησης της στύσης, για να υπάρξει μία επιτυχημένη σεξουαλική επαφή. Αυτό διαφέρει από τον ορισμό της σεξουαλικής δυσλειτουργίας, ο οποίος είναι ευρύτερος και περιλαμβάνει διαταραχές της ερωτικής επιθυμίας, της εκσπερμάτισης, του οργασμού και της ικανοποίησης. Αν η στυτική δυσλειτουργία δεν αντιμετωπιστεί, με την πάροδο του χρόνου πιθανότατα θα προκαλέσει άγχος, προβλήματα στη σχέση σας και μείωση της αυτοπεποίθησής.
Η συχνότητα εμφάνισης της ΣΔ εξαρτάται από την ηλικία, αφού στις νέες ηλικίες κάτω των 40 ετών το πρόβλημα αντιμετωπίζουν 1 στους 20 άντρες, στα 40 με 60 προβλήματα έχουν 1 στους 10 και πάνω από τα 60 έτη ένας στους 5 άντρες. Στην Ελλάδα, παρά την έλλειψη επιδημιολογικών μελετών, η εκτίμηση είναι ότι υπάρχουν πάνω από 500.000 άντρες που ζουν με το πρόβλημα. Ο αριθμός των ασθενών με στυτική δυσλειτουργία αυξάνεται παγκοσμίως. Σύμφωνα με αξιόπιστες προβλέψεις, τα περιστατικά αυτά από 155.000.000 το 1995, θα φτάσουν τα 322.000.000 έως το 2025.
Οι άντρες, μετά τα 50 έτη, συνήθως έχουν οργανικό πρόβλημα. Ας μην ξεχνάμε ότι η στύση είναι κατά βάση ένα αγγειακό φαινόμενο, αφού, για να επιτευχθεί, θα πρέπει να αυξηθεί η αιματική ροή και το πέος να γεμίσει με αίμα. Αυτό εξηγεί και το γεγονός ότι το 70% των προβλημάτων της στύσης οργανικής αιτιολογίας οφείλονται σε αγγειακά αίτια. Μάλιστα, μία κακής ποιότητας στύση μπορεί να είναι ένδειξη προβλήματος στην καρδιά. Μελέτες έχουν δείξει ότι η αγγειακή στυτική δυσλειτουργία προηγείται κατά 3 έτη της στεφανιαίας νόσου. Ύστερα από συζήτηση με τον γιατρό ή η από επίσκεψη σε έναν Ουρολόγο, μπορεί να διαπιστωθεί εάν υπάρχει αγγειακό αίτιο. Αυτό γίνεται με μία ειδική εξέταση, το δυναμικό triplex αγγείων πέους.
Τα οργανικά αίτια είναι πολύ σπάνια σε ηλικίες κάτω των 50 ετών. Όμως, η ικανοποιητική σεξουαλική λειτουργία δεν προϋποθέτει μόνο το να λειτουργεί καλά το σώμα, αλλά και να ενεργοποιούνται οι κατάλληλοι ψυχολογικοί μηχανισμοί. Όλες οι μελέτες δείχνουν πως 9/10 νέοι άντρες κάτω των 40 ετών, χωρίς προβλήματα υγείας, βιώνουν κάποιο σεξουαλικό πρόβλημα και αυτό είναι ψυχογενούς αιτιολογίας. Πολλοί άντρες δυσκολεύονται να πιστέψουν πως το πρόβλημά τους ενδέχεται να είναι ψυχολογικό.
Η επίτευξη της στύσης είναι μια εξαιρετικά σύνθετη διαδικασία, στην οποία συμμετέχουν ο εγκέφαλος, ορμόνες, νεύρα, μύες, αγγεία και φυσικά τα συναισθήματα και ανώτερες ψυχικές λειτουργίες, όπως οι αισθήσεις, η μνήμη και η προσοχή. Μια διαταραχή στη διαδικασία αυτή μπορεί να είναι αίτιο στυτικής δυσλειτουργίας. Τα προβλήματα μπορεί να είναι οργανικά· στην πορεία, όμως, θα προστεθεί και το άγχος, το οποίο θα επιδεινώσει το πρόβλημα.
Τα πιο συχνά οργανικά αίτια είναι:
Καρδιολογικές παθήσεις, απόφραξη των αγγείων, υψηλή χοληστερίνη και τριγλυκερίδια, υψηλή αρτηριακή πίεση, σακχαρώδης διαβήτης
Μεταβολικό σύνδρομο (συνδυασμός αυξημένου σωματικού λίπους γύρω από τη μέση, υψηλής αρτηριακής πίεσης, αυξημένων επιπέδων ινσουλίνης, υψηλής χοληστερίνης), παχυσαρκία.
Νευρολογικά νοσήματα, όπως κακώσεις του νωτιαίου μυελού, νόσος του Πάρκινσον και Σκλήρυνση κατά Πλάκας
Ορμονικές διαταραχές (π.χ. χαμηλή τεστοστερόνη)
Νόσος Peyronie (ανάπτυξη ουλώδους πλάκας στον ινώδη χιτώνα του πέους)
Φάρμακα, όπως αντιψυχωτικά, αντικαταθλιπτικά, αντιισταμινικά, διουρητικά, αντιυπερτασικά κ.ά.
Κάπνισμα, χρήση ναρκωτικών, αλκοολισμός
εραπείες για καρκίνο του προστάτη (ορμονικές, ακτινοθεραπεία, ριζική προστατεκτομή)
Υπερπλασία του προστάτη (συνυπάρχει συχνά με στυτική δυσλειτουργία)
Χειρουργικές επεμβάσεις στην πύελο, όπως επεμβάσεις στο παχύ έντερο και στην ουροδόχο κύστη ή στον προστάτη.
Τα πιο συχνά ψυχολογικά αίτια είναι:
Μύθοι γύρω από το σεξ και τις «επιδόσεις», άγχος , χαμηλή αυτοεκτίμηση, προβλήματα στην οικογένεια ή στη σχέση, δυσκολία στην επίτευξη μιας φυσιολογικής εγκυμοσύνης – υπογονιμότητα
Άγχος επίδοσης/διαταραχή προσοχής, αγχώδεις διαταραχές, φτωχή σεξουαλική επικοινωνία με την ερωτική σύντροφο, κατάθλιψη, ψυχιατρικές παθήσεις, όπως σχιζοφρένεια, διαταραχές προσωπικότητας κ.ά.
Με βάση το ιστορικό, συνήθως έχουμε μία εκτίμηση για το αν το πρόβλημα είναι ψυχολογικό ή οργανικό. Άντρες κάτω των 40 ετών, υγιείς, που δεν λαμβάνουν καμιά θεραπεία για οποιαδήποτε πάθηση και στους οποίους το πρόβλημα εμφανίστηκε ξαφνικά, δεν χρειάζονται καμιά διαγνωστική εξέταση. Το πρόβλημα είναι ξεκάθαρα ψυχολογικό και ο Ουρολόγος θα τους παραπέμψει σε σεξολόγο. ασθενή και βοηθά τον γιατρό να ξεχωρίσει την ψυχογενή από την οργανική στυτική δυσλειτουργία.
Κάθε άντρας από τη γέννησή του μέχρι τη στιγμή, όπου θα εμφανίσει οργανικό πρόβλημα με τη στύση, έχει σε καθέναν 8ωρο ύπνο 2-6 στυτικά επεισόδια. Τις νυκτερινές στύσεις δεν τις καταλαβαίνει, γιατί κοιμάται. Μόνο εάν τύχει να ξυπνήσει την ώρα κάποιας στύσης, θα την αντιληφθεί.
Εάν είστε πάνω από 50 ετών με παράγοντες καρδιαγγειακού κινδύνου (υψηλή χοληστερίνη ή τριγλυκερίδια, υπέρταση, σακχαρώδη διαβήτη) ή ήδη πάσχετε από καρδιαγγειακή νόσο, τότε μάλλον θα χρειαστεί να κάνετε μία ειδική διαγνωστική εξέταση που λέγεται triplex αγγείων πέους.
Για τα ψυχολογικά προβλήματα υπάρχουν ειδικές θεραπείες (γνωστική/συμπεριφορική και sex therapy), που περιλαμβάνουν συναντήσεις ανά 2 περίπου εβδομάδες με ειδικό σεξολόγο και διαρκούν από 1-3 μήνες ανάλογα με το πρόβλημα. Στα οργανικά προβλήματα, ο πιο συχνός τρόπος αντιμετώπισης είναι η φαρμακευτική αγωγή. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι τα χάπια της στύσης χρησιμοποιούνται και από άντρες με ψυχογενή στυτική δυσλειτουργία, μέχρι να λυθεί το πρόβλημά τους.
Όλα είναι αποτελεσματικά και ασφαλή και χρησιμοποιούνται 1-2 ώρες πριν από την επαφή ενώ η αβαναφίλη μπορεί να χρησιμοποιηθεί και 30 λεπτά πριν.
α) η αβαναφίλη, η ταδαλαφίλη και οι νέες μορφές σιλδεναφίλης και βαρδεναφίλης που διαλύεται στο στόμα δεν επηρεάζονται από τη λήψη τροφής
β) η ταδαλαφίλη διαρκεί 36 ώρες, ενώ τα άλλα δύο σκευάσματα από 4 -12 ώρες, ανάλογα με τη βαρύτητα της νόσου.
Θα πρέπει, επίσης, να σημειώσουμε ότι η ταδαλαφίλη διατίθεται και σε ημερήσια χορήγηση μικρής δόσης 5mg για όσους έχουν συχνές επαφές.
Μέχρι σήμερα, οι θεραπευτικές επιλογές για την καταπολέμηση της στυτικής δυσλειτουργίας αγγειακής αιτιολογίας αντιμετώπιζαν περιστασιακά μόνο το σύμπτωμα, αλλά όχι την αιτία, δηλαδή τη μείωση της ροής του αίματος στα σηραγγώδη σώματα του πέους. Με τη νέα θεραπευτική μέθοδο των κρουστικών κυμάτων, φαίνεται να γίνεται εφικτή πλέον η θεραπεία της πάθησης, αφού τα κρουστικά κύματα προκαλούν επαναγγείωση του πέους.
Εάν για κάποιον τα χάπια δεν φέρουν αποτέλεσμα, τι επιλογές υπάρχουν;
Υπάρχουν οι ενδοπεϊκές ενέσεις, όπου μέσω μιας λεπτής σύριγγας, όπως της ινσουλίνης, γίνεται έγχυση ειδικού φαρμάκου στο πέος. Χρησιμοποιούνται από το 1985 και δίνουν αποτέλεσμα μέσα σε 10 λεπτά, με διάρκεια, αναλόγως της δόσης, που δεν πρέπει να ξεπερνά τη 1 ώρα. Είναι μία θεραπεία δοκιμασμένη, με λίγες επιπλοκές, εφόσον γίνει σωστή ρύθμιση της δόσης.
Εκτός από τη φαρμακευτική θεραπεία, τι άλλες επιλογές υπάρχουν;
Εάν αποτύχουν τα φάρμακα, οι πεϊκές προθέσεις έχουν εξελιχθεί τεχνολογικά, που προσφέρονται πλέον με εγγύηση εφ’ όρου ζωής. Τοποθετούνται χειρουργικά, με τομή που δεν φαίνεται μετά (στο όσχεο), και επιτρέπουν στον ασθενή τη μηχανική ενεργοποίηση όποτε και για όσο χρόνο θέλει.
Θα πρέπει να τονιστεί ότι οι πεϊκές προθέσεις είναι εξαιρετική θεραπεία για ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε ογκολογικές επεμβάσεις στην πύελο, όπως ριζική προστατεκτομή και κολεκτομή, και έχουν υποστεί καταστροφή των περιφερικών νεύρων της στύσης, καθώς και για ασθενείς με τραυματικές κακώσεις στον νωτιαίο μυελό ή στην πύελο.
Από τα πράγματα που μπορείτε να κάνετε, ώστε να μειώσετε τον κίνδυνο στυτικής δυσλειτουργίας, είναι:
• Διατήρηση σωματικού βάρους σε φυσιολογικά επίπεδα ή απώλεια βάρους, αν είστε παχύσαρκος.
• Σωματική άσκηση τουλάχιστον 2 με 3 φορές την εβδομάδα.
• Μεσογειακή διατροφή. Έχει δείξει ότι βοηθά όχι μόνο την καρδιά αλλά και τη στύση.
Μελέτες σε άντρες με σωματικό βάρος πάνω από το φυσιολογικό και με στυτική δυσλειτουργία έχουν δείξει πως η απώλεια 10% του σωματικού βάρους με μεσογειακή διατροφή και άσκηση μπορεί να λύσει το πρόβλημα, να επανέλθει δηλαδή η ποιότητα της στύσης στα φυσιολογικά.
• Η διακοπή του καπνίσματος. Το κάπνισμα βλάπτει τα αγγεία του πέους και ευθύνεται για στυτική δυσλειτουργία. Διακοπή του καπνίσματος επαναφέρει τα αγγεία σιγά σιγά. Άρα όχι μόνο σταματάμε την καταστροφή τους, αλλά επιτρέπουμε στον οργανισμό να θεραπεύσει τις «πληγές» των αγγείων.
• Διατήρηση χαμηλών επιπέδων χοληστερίνης και τριγλυκεριδίων.
• Διατήρηση των επιπέδων σακχάρου σε ένα αποδεκτό εύρος τιμών που θα σας καθορίσει ο γιατρός σας.
• Ρύθμιση της αρτηριακής υπέρτασης. Κάποια αντιυπερτασικά φάρμακα, όπως τα διουρητικά, επιδρούν αρνητικά στη στύση.
Ό,τι είναι κακό για την καρδιά είναι κακό και για τη στύση.
Μελέτες έχουν δείξει ότι η αγγειακή στυτική δυσλειτουργία παρατηρείται 3 χρόνια πριν από την εκδήλωση στεφανιαίας νόσου. Αυτό συμβαίνει, γιατί τα αγγεία της στύσης είναι πολύ μικρότερα από αυτά της καρδιάς και αποφράσσονται εύκολα και πρώτα.
ΠΗΓΗ: Έντυπο “Περί Υγείας”