Μικροπλαστικά στο 90% των δειγμάτων καρκίνου προστάτη
Ανησυχητικά στοιχεία φέρνει στο φως νέα επιστημονική μελέτη, σύμφωνα με την οποία μικροσκοπικά σωματίδια πλαστικού εντοπίστηκαν σε εννέα στους δέκα άνδρες που διαγνώστηκαν με καρκίνο του προστάτη.
Παράλληλα, οι συγκεντρώσεις τους βρέθηκαν σημαντικά αυξημένες στους καρκινικούς όγκους σε σύγκριση με τον παρακείμενο υγιή ιστό. Αν και οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι απαιτούνται μεγαλύτερες έρευνες για οριστικά συμπεράσματα, τα ευρήματα ενισχύουν την υπόθεση ότι η έκθεση σε μικροπλαστικά ενδέχεται να αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την ανάπτυξη της νόσου.
Στο NYU Langone Health πραγματοποιήθηκε η έρευνα, με τη συμμετοχή του Perlmutter Cancer Center και του Center for the Investigation of Environmental Hazards. Σκοπός της ερευνητικής ομάδας ήταν να διερευνηθεί εάν και κατά πόσο τα μικροπλαστικά σχετίζονται με την εμφάνιση καρκίνου του προστάτη, τον οποίο η American Cancer Society χαρακτηρίζει ως τον συχνότερο καρκίνο στους άνδρες στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Από τη διάσπαση πλαστικών υλικών που χρησιμοποιούνται ευρέως σε συσκευασίες τροφίμων, καλλυντικά και καθημερινά προϊόντα προέρχονται τα μικροπλαστικά. Όταν εκτίθενται σε θερμότητα, τριβή ή χημικές διεργασίες, τα υλικά αυτά καταλήγουν σε αόρατα θραύσματα, ικανά να εισέλθουν στον ανθρώπινο οργανισμό μέσω της τροφής, της εισπνοής ή ακόμη και της δερματικής επαφής. Σε προηγούμενες μελέτες, μικροπλαστικά έχουν εντοπιστεί σχεδόν σε όλα τα όργανα, σε σωματικά υγρά αλλά και στον πλακούντα, ενώ οι επιπτώσεις τους στην υγεία παραμένουν σε μεγάλο βαθμό αδιευκρίνιστες.
Στη συγκεκριμένη ανάλυση εξετάστηκαν δείγματα ιστού από δέκα ασθενείς που υποβλήθηκαν σε ριζική προστατεκτομή. Πλαστικά σωματίδια ανιχνεύθηκαν στο 90% των καρκινικών δειγμάτων και στο 70% των καλοήθων ιστών. Αξιοσημείωτη ήταν η διαφορά στη συγκέντρωση, καθώς οι όγκοι περιείχαν κατά μέσο όρο περίπου 2,5 φορές περισσότερα μικροπλαστικά από τον υγιή ιστό — περίπου 40 μικρογραμμάρια ανά γραμμάριο ιστού έναντι 16 μικρογραμμαρίων.
Σύμφωνα με την επικεφαλής συγγραφέα της μελέτης, Stacy Loeb, καθηγήτρια στην Ιατρική Σχολή Grossman του NYU, τα αποτελέσματα παρέχουν σημαντικές ενδείξεις ότι η έκθεση σε μικροπλαστικά ενδέχεται να συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του προστάτη. Αν και προηγούμενες έρευνες είχαν συσχετίσει τα μικροπλαστικά με καρδιαγγειακά νοσήματα και άνοια, τα δεδομένα για άμεση σύνδεση με τον καρκίνο του προστάτη ήταν έως σήμερα περιορισμένα. Τα ευρήματα πρόκειται να παρουσιαστούν στο συνέδριο της American Society of Clinical Oncology για τους καρκίνους του ουροποιογεννητικού συστήματος και, όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, αποτελούν την πρώτη δυτική μελέτη που συγκρίνει άμεσα τα επίπεδα μικροπλαστικών σε καρκινικό και μη καρκινικό ιστό προστάτη.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην αποφυγή επιμολύνσεων κατά τη διάρκεια της έρευνας. Δεδομένου ότι το πλαστικό χρησιμοποιείται ευρέως σε ιατρικό και εργαστηριακό εξοπλισμό, οι επιστήμονες αντικατέστησαν πλαστικά εργαλεία με εναλλακτικά από αλουμίνιο, βαμβάκι και άλλα μη πλαστικά υλικά. Οι αναλύσεις πραγματοποιήθηκαν σε ειδικά διαμορφωμένους «καθαρούς» χώρους, με τη χρήση εξειδικευμένων οργάνων για τον προσδιορισμό της ποσότητας, της χημικής σύστασης και της δομής των σωματιδίων, εστιάζοντας σε δώδεκα από τα συνηθέστερα πλαστικά μόρια.
Πιθανός μηχανισμός που εξετάζεται είναι εκείνος της χρόνιας φλεγμονής. Ο ανώτερος συγγραφέας της μελέτης, Vittorio Albergamo, εκτιμά ότι τα μικροπλαστικά μπορεί να προκαλούν παρατεταμένη ανοσολογική αντίδραση στον ιστό του προστάτη, η οποία με την πάροδο του χρόνου ενδέχεται να οδηγήσει σε κυτταρικές βλάβες και γενετικές μεταβολές που ευνοούν την καρκινογένεση. Η υπόθεση αυτή παραμένει υπό διερεύνηση.
Την ανάγκη για μεγαλύτερες και πολυκεντρικές μελέτες επισημαίνουν οι ερευνητές, υπογραμμίζοντας ότι το δείγμα της παρούσας μελέτης ήταν περιορισμένο. Σύμφωνα με τα Centers for Disease Control and Prevention, περίπου ένας στους οκτώ άνδρες στις Ηνωμένες Πολιτείες θα διαγνωστεί με καρκίνο του προστάτη κατά τη διάρκεια της ζωής του, στοιχείο που καθιστά κρίσιμη τη διερεύνηση όλων των πιθανών περιβαλλοντικών παραγόντων κινδύνου.
Συνολικά, η μελέτη δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση μεταξύ μικροπλαστικών και καρκίνου του προστάτη. Ωστόσο, προσθέτει ένα ακόμη κομμάτι στο παζλ του αυξανόμενου προβληματισμού γύρω από τις επιπτώσεις της πλαστικής ρύπανσης στην ανθρώπινη υγεία. Εφόσον τα ευρήματα επιβεβαιωθούν, ενδέχεται να ενισχυθούν τα επιχειρήματα υπέρ αυστηρότερων ρυθμιστικών μέτρων για τον περιορισμό της έκθεσης του πληθυσμού σε μικροπλαστικά, τα οποία πλέον θεωρούνται σχεδόν αναπόφευκτο στοιχείο του σύγχρονου περιβάλλοντος.