GLP-1 φάρμακα: Συσχέτιση με μειωμένο κίνδυνο καρκίνου του μαστού σε νέα μεγάλη μελέτη
Μια εκτεταμένη αναδρομική ανάλυση σε πάνω από 110.000 γυναίκες ηλικίας 45 έως 80 ετών καταγράφει ότι όσες λάμβαναν φάρμακα GLP-1 για την παχυσαρκία εμφάνιζαν περίπου 30% χαμηλότερη πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου του μαστού, σε σύγκριση με εκείνες που δεν ακολουθούσαν τη συγκεκριμένη αγωγή.
Τα αποτελέσματα παρουσιάστηκαν στο ετήσιο συνέδριο της Αμερικανικής Εταιρείας Κλινικής Ογκολογίας (ASCO) και δημοσιεύτηκαν στο περιοδικό «JCO Oncology Practice».
Τα φάρμακα GLP-1, τα οποία αρχικά αναπτύχθηκαν για τη θεραπεία του διαβήτη τύπου 2, χρησιμοποιούνται πλέον ευρέως και στη διαχείριση της παχυσαρκίας και του σωματικού βάρους.
Στο πλαίσιο της έρευνας, οι επιστήμονες ανέλυσαν τα ιατρικά δεδομένα 111.646 γυναικών ηλικίας 45 έως 80 ετών με δείκτη μάζας σώματος (BMI) ίσο ή μεγαλύτερο του 25, οι οποίες είχαν υποβληθεί σε απεικονιστικό έλεγχο μαστού μεταξύ Ιανουαρίου 2022 και Ιουνίου 2025.
Από το σύνολο, 15.264 γυναίκες (13,7%) είχαν λάβει συνταγογράφηση GLP-1 φαρμάκων, ενώ οι υπόλοιπες 96.382 (86,3%) δεν είχαν εκτεθεί στη συγκεκριμένη θεραπεία.
Οι ερευνητές προχώρησαν στην αξιολόγηση νέων περιστατικών καρκίνου του μαστού σε δύο αναλύσεις: στο συνολικό δείγμα και σε μια πιο εξειδικευμένη ομάδα 30.528 γυναικών, όπου κάθε χρήστρια GLP-1 αντιστοιχίστηκε με γυναίκα αντίστοιχων χαρακτηριστικών ως προς ηλικία, φυλή, εθνικότητα, δείκτη μάζας σώματος, πυκνότητα μαστού και διαβητική κατάσταση.
Και στις δύο αναλύσεις καταγράφηκε μειωμένη επίπτωση της νόσου. Στο συνολικό δείγμα, οι γυναίκες που λάμβαναν GLP-1 εμφάνισαν 35,1% χαμηλότερη πιθανότητα διάγνωσης καρκίνου του μαστού, ενώ στην αντιστοιχισμένη ομάδα η μείωση διαμορφώθηκε στο 30,5%.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι η ανάλυση δεν έλαβε υπόψη τον συγκεκριμένο τύπο GLP-1 φαρμάκου, τη διάρκεια χρήσης, γενετικούς παράγοντες κινδύνου, ούτε το στάδιο ή τον τύπο του καρκίνου κατά τη διάγνωση.
Η διατήρηση υγιούς σωματικού βάρους παραμένει βασικός άξονας πρόληψης του καρκίνου του μαστού, καθώς η παχυσαρκία και το αυξημένο βάρος, ιδιαίτερα μετά την εμμηνόπαυση, αναγνωρίζονται ως σημαντικοί παράγοντες κινδύνου.
Την ίδια ώρα, επιστημονικές υποθέσεις συνδέουν τη χρόνια χαμηλού βαθμού φλεγμονή με την καρκινογένεση στον μαστό. Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα GLP-1 φάρμακα ενδέχεται να μειώνουν τη συστηματική φλεγμονή μέσω πολλαπλών βιολογικών μηχανισμών, κάτι που πιθανώς εξηγεί τη χαμηλότερη συχνότητα εμφάνισης της νόσου στις γυναίκες που τα χρησιμοποιούν.
Η καθηγήτρια Ακτινολογίας στην Ιατρική Σχολή Perelman του Πανεπιστημίου της Πενσιλβάνιας, Ελίζαμπεθ ΜακΝτόναλντ, σημειώνει ότι πρόκειται για μελέτη παρατήρησης και δεν τεκμηριώνει αιτιώδη σχέση μεταξύ GLP-1 και μειωμένου κινδύνου καρκίνου του μαστού, ωστόσο προσθέτει ότι «πρόκειται για ένα ακόμη στοιχείο στο αυξανόμενο σώμα ενδείξεων που υποδηλώνει ότι αξίζει να διερευνηθούν αυτά τα φάρμακα απώλειας βάρους ως πιθανά εργαλεία πρόληψης του καρκίνου».
Προηγούμενες παρατηρησιακές μελέτες έχουν επίσης συνδέσει τα GLP-1 φάρμακα με μειωμένο κίνδυνο εμφάνισης ορισμένων μορφών καρκίνου ή βελτιωμένη πρόγνωση σε επιζώντες. Ωστόσο, εξακολουθεί να υπάρχει έλλειψη προοπτικών κλινικών δοκιμών, οι οποίες θεωρούνται το «χρυσό πρότυπο» της ιατρικής έρευνας.
Για τον λόγο αυτό, οι ερευνητές σχεδιάζουν ήδη πολυκεντρική κλινική δοκιμή, με στόχο να διερευνηθεί εάν τα GLP-1 φάρμακα μπορούν να μειώσουν την επίπτωση του καρκίνου του μαστού σε γυναίκες υψηλού κινδύνου, συμπεριλαμβανομένων όσων έχουν ιστορικό της νόσου.
«Τελικός μας στόχος είναι να βρούμε καλύτερες επιλογές για την πρόληψη του καρκίνου του μαστού», επισημαίνει η Ελίζαμπεθ ΜακΝτόναλντ και προσθέτει: «Τα τελευταία χρόνια έχουμε δει σημαντική βελτίωση στα ποσοστά επιβίωσης των ασθενών με καρκίνο του μαστού. Θα θέλαμε να δούμε αντίστοιχη πρόοδο και στην πρόληψη της νόσου».