AI στο χειρουργείο: Επιτυχής επέμβαση για την αφαίρεση όγκου που απειλούσε την όραση ασθενούς
Η πρώτη παγκοσμίως χειρουργική επέμβαση με τη βοήθεια Τεχνητής Νοημοσύνης (AI) σε πραγματικό χρόνο πραγματοποιήθηκε με επιτυχία, με τον ασθενή να απαλλάσσεται από τον όγκο που είχε αναπτυχθεί στο κεφάλι του.
Ο Ρις Χίμπερτ, πατέρας δύο παιδιών στη Βρετανία, αντιμετώπιζε τον κίνδυνο απώλειας της όρασής του, εάν δεν υποβαλλόταν στην επέμβαση, σύμφωνα με τους χειρουργούς του University College London.
Το εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης ανέλυε σε πραγματικό χρόνο την εικόνα της επέμβασης και καθοδηγούσε τους χειρουργούς, βοηθώντας τους να αποφεύγουν κρίσιμα αλλά μη ορατά αγγεία και νεύρα στον εγκέφαλο. Με αυτόν τον τρόπο κατάφεραν να αφαιρέσουν με ασφάλεια όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος του όγκου.
«Από την άποψη της ασφάλειας του ασθενούς, αντιλαμβάνομαι απόλυτα το όφελος. Δεν υπάρχουν πινακίδες οδικής σήμανσης μέσα στο κεφάλι μας», δήλωσε ο Χίμπερτ.
Μέχρι πριν από 18 μήνες, ο 48χρονος, ο οποίος εργάζεται ως διευθυντής εξυπηρέτησης πελατών, ήταν υγιής και σε καλή φυσική κατάσταση, κάνοντας καθημερινά μικρούς περιπάτους.
Κατά τη διάρκεια ενός από αυτούς, έχασε τις αισθήσεις του και παρουσίασε σπασμούς στον δρόμο.
Η απεικονιστική εξέταση εγκεφάλου αποκάλυψε έναν καλοήθη όγκο μεγέθους 11 χιλιοστών στην υπόφυση, έναν αδένα στο μέγεθος ενός βώλου που βρίσκεται στη βάση του κρανίου.
Η υπόφυση εκκρίνει σημαντικές ορμόνες που συμμετέχουν σε λειτουργίες όπως η ανάπτυξη, ο μεταβολισμός και η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης και της θερμοκρασίας του σώματος.
Το κρίσιμο στην περίπτωση του Χίμπερτ ήταν ότι ο όγκος βρισκόταν πολύ κοντά στις καρωτίδες, τα σημαντικά αγγεία που τροφοδοτούν τον εγκέφαλο με αίμα, αλλά και στα οπτικά νεύρα που είναι υπεύθυνα για την όραση.
Καθώς ο όγκος άρχισε να πιέζει τα οπτικά νεύρα, το οπτικό του πεδίο περιορίστηκε.
Έντονη κόπωση και ζάλη
Παρότι δεν χρειαζόταν άμεσα χειρουργική επέμβαση, ο Χίμπερτ άρχισε να σκοντάφτει και να αντιμετωπίζει έντονη κόπωση και ζάλη.
Όπως ανέφερε, οι σημαντικότερες επιπτώσεις για τον ίδιο ήταν συναισθηματικές και ψυχολογικές.
«Παρόλο που πολλοί άνθρωποι προσφέρονταν ευγενικά να βοηθήσουν, δεν θέλεις να γίνεσαι βάρος στους άλλους», ανέφερε.
Όταν οι χειρουργοί τού πρότειναν να γίνει ο πρώτος ασθενής που θα υποβαλλόταν στην επέμβαση με τη χρήση του ειδικά σχεδιασμένου εργαλείου AI, δεν δίστασε.
«Αν οι ασθενείς δεν είναι πρόθυμοι να συμμετάσχουν σε έρευνες, πώς θα μπορέσουν ποτέ να μάθουν οι γιατροί και πώς θα σημειώσει πρόοδο η ιατρική;» σημείωσε.
Η επέμβαση πραγματοποιήθηκε με την εισαγωγή ενδοσκοπίου, μιας λεπτή κάμερας τοποθετημένης σε άξονα, μέσω της μύτης μέχρι τη βάση του κρανίου.
Εκεί, ο όγκος βρισκόταν κοντά, αλλά ήταν κρυμμένος πίσω από στρώματα οστού και ανθεκτικών μεμβρανών.
Ο εντοπισμός του ασφαλέστερου σημείου για την αφαίρεσή του δεν ήταν εύκολη διαδικασία, καθώς η ανατομία διαφέρει από ασθενή σε ασθενή.
Τα ποσοστά επιπλοκών ποικίλλουν, ενώ υπήρχε πιθανότητα 25%-50% να μην αφαιρεθεί ολόκληρος ο όγκος και 0,5%-2% να τραυματιστεί κάποιο μεγάλο αιμοφόρο αγγείο.
Πώς βοήθησε η τεχνητή νοημοσύνη
Σε αυτό το σημείο αξιοποιήθηκε το εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης.
Σε δεύτερη οθόνη ανέλυε τη ζωντανή εικόνα της επέμβασης, παρακολουθούσε τα χειρουργικά εργαλεία και επισήμαινε τις περιοχές όπου ήταν πιθανότερο να βρίσκονται αγγεία και νεύρα. Παράλληλα, υπεδείκνυε τα σημεία στα οποία η αφαίρεση του όγκου ήταν ασφαλέστερη.
Η λειτουργία του θυμίζει σε κάποιο βαθμό την τεχνολογία αναγνώρισης προσώπου στα κινητά τηλέφωνα, με τη διαφορά ότι το συγκεκριμένο σύστημα αναγνωρίζει σημαντικές και συχνά κρυμμένες ανατομικές δομές.
Οι ερευνητές εκπαίδευσαν και αξιολόγησαν το σύστημα χρησιμοποιώντας εκατοντάδες βίντεο από επεμβάσεις αφαίρεσης όγκων της υπόφυσης. Στα βίντεο είχαν καταγραφεί με ακρίβεια τα περιγράμματα αγγείων και νεύρων, ώστε το σύστημα να συγκεντρώσει τα απαραίτητα δεδομένα και να «μάθει» να αναγνωρίζει τις σημαντικότερες δομές.
«Το σύστημα έχει εκπαιδευτεί σε περισσότερες επεμβάσεις από όσες βλέπει ή πραγματοποιεί ένας χειρουργός σε ολόκληρη τη σταδιοδρομία του και μπορεί να λειτουργήσει ως ένα δεύτερο, έμπειρο ζευγάρι μάτια», δήλωσε ο καθηγητής Χάνι Μάρκους, ο οποίος συμμετείχε στη διαδικασία.
Όπως πρόσθεσε, σε αντίθεση με άλλα πειραματικά εργαλεία τεχνητής νοημοσύνης, το συγκεκριμένο σύστημα λειτουργεί σε πραγματικό χρόνο.
Ωστόσο, σύμφωνα με την ομάδα που βρίσκεται πίσω από την επέμβαση, στόχος είναι η τεχνητή νοημοσύνη να λειτουργεί αποκλειστικά υποστηρικτικά, με τους χειρουργούς να διατηρούν τον πλήρη έλεγχο.
Η μακροπρόθεσμη φιλοδοξία των ερευνητών είναι η ανάπτυξη ενός είδους «ChatGPT για χειρουργούς», ώστε να υπάρχει «ένας ακόμη ειδικός στην αίθουσα», στον οποίο οι γιατροί θα μπορούν να απευθύνονται για συμβουλές, εφόσον το επιθυμούν.
ΠΗΓΗ: cnn.gr
