ΒΑΕ για νοσηλευτές και διασώστες: Ποιοι μπορούν να συνταξιοδοτηθούν στα 62
Σε εφαρμογή τίθεται η ρύθμιση που ψηφίστηκε τον περασμένο Ιούλιο και προβλέπει την ένταξη στα βαρέα και ανθυγιεινά επαγγέλματα (ΒΑΕ), τόσο για την κύρια όσο και για την επικουρική ασφάλιση, εργαζομένων στα νοσοκομεία και τα κέντρα υγείας του ΕΣΥ, καθώς και στο Εθνικό Κέντρο Άμεσης Βοήθειας (ΕΚΑΒ).
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τη δυνατότητα συνταξιοδότησης στο 62ο έτος για όσους πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις. Απαιτούνται τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης, από τα οποία τα 12 πρέπει να έχουν πραγματοποιηθεί στις συγκεκριμένες ειδικότητες. Επιπλέον, τουλάχιστον 3 έτη απασχόλησης σε αυτές τις ειδικότητες θα πρέπει να βρίσκονται μέσα στα τελευταία 17 έτη πριν από τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας ή την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης.
Με εγκύκλιο του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης δίνονται οδηγίες για την εφαρμογή του άρθρου 40 του ν. 5316/2026. Η ρύθμιση αφορά νοσηλευτές, βοηθούς νοσηλευτών, οδηγούς και βοηθούς ασθενοφόρων-διασώστες που εργάζονται σε νοσοκομεία και κέντρα υγείας του ΕΣΥ ή στο ΕΚΑΒ και υπάγονται στη συνταξιοδοτική προστασία του Δημοσίου.
Ο ν. 5316/2026 δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ στις 6 Ιουλίου 2026 και από την ημερομηνία αυτή ξεκινά η ισχύς της συγκεκριμένης διάταξης.
Η ένταξη στα ΒΑΕ γίνεται μόνο μετά από αίτηση του εργαζομένου προς την αρμόδια υπηρεσία εκκαθάρισης μισθοδοσίας του φορέα όπου απασχολείται. Η αίτηση πρέπει να κατατεθεί μέσα σε αποκλειστική προθεσμία έξι μηνών, με καταληκτική ημερομηνία την 6η Ιανουαρίου 2027.
Η αίτηση είναι ενιαία για την κύρια και την επικουρική ασφάλιση. Η υπαγωγή δεν έχει αναδρομική ισχύ από τις 6 Ιουλίου, αλλά ξεκινά από την πρώτη ημέρα του μεθεπόμενου μήνα από την υποβολή της αίτησης. Επομένως, ο χρόνος κατάθεσης επηρεάζει και την έναρξη καταβολής των πρόσθετων εισφορών.
Οι βασικές αλλαγές για τους εργαζομένους
Η νέα ρύθμιση προβλέπει, μεταξύ άλλων:
- Προαιρετική υπαγωγή στα ΒΑΕ ως προς την κύρια ασφάλιση.
- Σε περίπτωση επιλογής υπαγωγής στην κύρια ασφάλιση, η ένταξη στην επικουρική ασφάλιση γίνεται υποχρεωτικά.
- Η αίτηση υποβάλλεται στις αρμόδιες υπηρεσίες μισθοδοσίας και αφορά και τους δύο κλάδους ασφάλισης.
- Για όσους ενταχθούν στο καθεστώς προβλέπεται πρόσθετη ειδική εισφορά ΒΑΕ.
Για την κύρια σύνταξη η πρόσθετη εισφορά ανέρχεται σε 3,60%, από την οποία 2,20% επιβαρύνει τον εργαζόμενο και 1,40% τον εργοδότη.
Για την επικουρική ασφάλιση η εισφορά ανέρχεται σε 2%, με 1,25% να καταβάλλεται από τον εργαζόμενο και 0,75% από τον εργοδότη.
Οι αιτήσεις πρέπει να κατατεθούν εντός της εξάμηνης προθεσμίας και εκπρόθεσμες αιτήσεις δεν γίνονται δεκτές.
Δυνατότητα εξαγοράς προηγούμενου χρόνου
Η ρύθμιση δίνει επίσης τη δυνατότητα στους ενδιαφερόμενους να αναγνωρίσουν, μέσω εξαγοράς, προηγούμενο χρόνο πραγματικής απασχόλησης στις συγκεκριμένες ειδικότητες.
Στόχος είναι να μπορούν να συμπληρώσουν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις, δηλαδή 12 έτη απασχόλησης στις συγκεκριμένες ειδικότητες και τουλάχιστον 3 έτη μέσα στα τελευταία 17 χρόνια πριν από τη συμπλήρωση του 62ου έτους ή την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης.
Η αναγνώριση πραγματοποιείται υποχρεωτικά και στον επικουρικό φορέα για το ίδιο χρονικό διάστημα που αναγνωρίζεται στον κύριο φορέα, ενώ η σχετική αίτηση είναι κοινή.
Για κάθε μήνα που αναγνωρίζεται, ο ασφαλισμένος καταβάλλει το σύνολο της πρόσθετης ειδικής εισφοράς ΒΑΕ, τόσο το μέρος του εργαζομένου όσο και του εργοδότη, για την κύρια και την επικουρική ασφάλιση. Ο υπολογισμός γίνεται με βάση το ποσοστό που ισχύει κατά την υποβολή της αίτησης εξαγοράς και τις συντάξιμες αποδοχές του συγκεκριμένου μήνα.
Ποιοι μπορούν να συνταξιοδοτηθούν στα 62
Με τη νέα ρύθμιση οι προϋποθέσεις συνταξιοδότησης των συγκεκριμένων ειδικοτήτων στο Δημόσιο εξομοιώνονται με εκείνες που ισχύουν για αντίστοιχους εργαζομένους που υπάγονται στις διατάξεις των ΒΑΕ του πρώην ΙΚΑ-ΕΤΑΜ.
Για πλήρη κύρια σύνταξη λόγω γήρατος απαιτείται η συμπλήρωση του 62ου έτους και τουλάχιστον 15 ετών ασφάλισης. Από αυτά, τα 12 έτη πρέπει να αφορούν αποκλειστικά τις ειδικότητες του νοσηλευτή, βοηθού νοσηλευτή, οδηγού και βοηθού ασθενοφόρου-διασώστη. Παράλληλα, απαιτούνται τουλάχιστον 3 έτη στις συγκεκριμένες ειδικότητες κατά τα τελευταία 17 χρόνια πριν από τη συμπλήρωση του ορίου ηλικίας ή την υποβολή της αίτησης συνταξιοδότησης.
Για την επικουρική σύνταξη απαιτούνται επίσης τουλάχιστον 15 έτη ασφάλισης, καθώς και συνταξιοδότηση για την ίδια αιτία από τον κλάδο της κύριας ασφάλισης του e-ΕΦΚΑ.