Έντονη περίοδος: Πότε η αιμορραγία πρέπει να μας ανησυχήσει
Ακόμη κι αν η περίοδός μας ήταν πάντα δύσκολη, μπορεί να έχουμε συνηθίσει να αντιμετωπίζουμε τα συμπτώματα ως ένα αναπόφευκτο κομμάτι του εμμηνορροϊκού κύκλου, θεωρώντας ότι θα υποχωρήσουν μέσα σε λίγες ημέρες.
Ωστόσο, ένα νέο αφιέρωμα του BBC αναδεικνύει τους πιθανούς κινδύνους που συνδέονται με την έντονη αιμορραγία κατά την περίοδο, καθώς και τα προβλήματα υγείας που μπορεί να κρύβονται πίσω από αυτήν και να παραμένουν αδιάγνωστα για χρόνια.
Όταν η απώλεια αίματος κατά την έμμηνο ρύση είναι τόσο μεγάλη ώστε να επηρεάζει την καθημερινότητα και την ποιότητα ζωής μιας γυναίκας, οι ειδικοί κάνουν λόγο για βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία, γνωστή και ως μηνορραγία. Πρόκειται για μια κατάσταση που δεν πρέπει να θεωρείται αυτονόητα φυσιολογική, καθώς μπορεί να αποτελεί ένδειξη υποκείμενου προβλήματος υγείας και χρειάζεται αξιολόγηση από γιατρό.
Η επιστημονική έρευνα γύρω από τη μηνορραγία άρχισε να αναπτύσσεται ουσιαστικά μόλις τα τελευταία χρόνια. Χαρακτηριστικό είναι ότι μια αναζήτηση στη βάση βιοϊατρικών δημοσιεύσεων PubMed με τον όρο «εμμηνορροϊκό αίμα» εντόπισε μόλις 400 επιστημονικές δημοσιεύσεις την τελευταία δεκαετία, την ώρα που οι αντίστοιχες δημοσιεύσεις για το «σπέρμα» ξεπερνούν τις 15.000.
Την ανάγκη για περισσότερη επιστημονική διερεύνηση επισημαίνει και η Jackie Maybin, γυναικολόγος στο Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου και επικεφαλής του ερευνητικού προγράμματος The Missed Vital Sign, το οποίο εστιάζει στη βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, «οφείλουμε στις γυναίκες χρόνια, αν όχι δεκαετίες, έρευνας».
Ποια είναι, όμως, τα χαρακτηριστικά που υποδηλώνουν βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία; Σύμφωνα με τους ειδικούς, ενδείξεις αποτελούν η απώλεια αίματος που ξεπερνά τα 80 ml ανά κύκλο, η παρουσία μεγάλων θρόμβων αίματος, με μέγεθος μεγαλύτερο από ένα νόμισμα των 25 σεντς, καθώς και η διάρκεια της περιόδου που υπερβαίνει τις επτά ημέρες.
Ωστόσο, η ακριβής εκτίμηση της ποσότητας του αίματος που χάνεται δεν είναι εύκολη στην καθημερινότητα. Η συχνότητα αλλαγής σερβιέτας ή ταμπόν δεν αρκεί πάντα για να αντιληφθούμε το μέγεθος της απώλειας. Έτσι, πολλές γυναίκες μπορεί να μην αναγνωρίζουν ότι η αιμορραγία τους είναι υπερβολική ή ότι πρόκειται για μια κατάσταση που χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.
Η βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία δεν αποτελεί μόνο ένα πρόβλημα που επηρεάζει την καθημερινότητα, αλλά μπορεί να σχετίζεται και με διάφορες υποκείμενες παθήσεις. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι πολύποδες, τα ινομυώματα, ο καρκίνος, οι αιματολογικές διαταραχές, οι διαταραχές της ωορρηξίας, αλλά και η ενδομητρίωση.
Το φαινόμενο παρατηρείται συχνά τόσο στα πρώτα χρόνια μετά την έναρξη της περιόδου όσο και κατά τη μετάβαση στην εμμηνόπαυση, καθώς σε αυτές τις περιόδους το ορμονικό σύστημα υφίσταται σημαντικές μεταβολές. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι η έντονη αιμορραγία πρέπει να θεωρείται φυσιολογική ή να μένει χωρίς διερεύνηση.
Η διάγνωση και η αντιμετώπιση της αιτίας που την προκαλεί μπορούν να συμβάλουν στον περιορισμό της απώλειας αίματος, αν και οι επιστήμονες δεν έχουν αποσαφηνίσει πλήρως τους μηχανισμούς μέσω των οποίων κάθε πάθηση επηρεάζει την εμμηνορροϊκή αιμορραγία.
Όταν η έντονη αιμορραγία παραμένει χωρίς αντιμετώπιση, μπορεί να οδηγήσει σε επιπλέον προβλήματα υγείας, με κυριότερο την έλλειψη σιδήρου. Τα συμπτώματα δεν περιορίζονται απαραίτητα στις ημέρες της περιόδου και μπορεί να περιλαμβάνουν δυσκολία στη συγκέντρωση, ζάλη, δύσπνοια, εύκολη εμφάνιση μελανιών και τριχόπτωση.
Μάλιστα, σύμφωνα με εκτιμήσεις μελετών, περισσότερο από το 40% των γυναικών με βαριά εμμηνορροϊκή αιμορραγία εμφανίζουν έλλειψη σιδήρου. Εάν η κατάσταση δεν διαγνωστεί και δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως, υπάρχει κίνδυνος να εξελιχθεί σε σιδηροπενική αναιμία, επιβαρύνοντας περαιτέρω την υγεία και την καθημερινότητα της γυναίκας.
Οι συνέπειες της έντονης εμμηνορροϊκής αιμορραγίας επηρεάζουν τη λειτουργικότητα των γυναικών και των κοριτσιών, σε σημείο που, σύμφωνα με βρετανικές στατιστικές, οι έφηβες με αυτή την κατάσταση χάνουν κατά μέσο όρο έως και εννέα ημέρες σχολείου τον χρόνο.
Η Emily Young, λέκτορας Ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο Sheffield Hallam του Ηνωμένου Βασιλείου, έχει λιποθυμήσει περισσότερες από μία φορές λόγω της απώλειας αίματος και έχει πάντα μαζί της μία αλλαξιά ρούχων, καθώς η απρόβλεπτη περίοδός της θα μπορούσε να εμφανιστεί ανά πάσα στιγμή. Όταν άρχισε μια διαδικτυακή έρευνα για το θέμα σε φόρουμ, διάβασε αναρτήσεις ανθρώπων που εγκατέλειψαν το σχολείο ή τη δουλειά τους ή δεν μπορούσαν να έχουν μια υγιή σεξουαλική ζωή εξαιτίας της έντονης εμμηνορροϊκής αιμορραγίας. Κάποιες αναφέρονταν σε προβλήματα ψυχικής υγείας, φτάνοντας να εκφράζουν αυτοκτονικές σκέψεις.
Η αντιμετώπιση της έντονης εμμηνορροϊκής αιμορραγίας εξαρτάται από την υποκείμενη πάθηση. Όταν η αιμορραγία δεν είναι υπερβολικά σοβαρή, τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα, όπως η ιβουπροφαίνη, μπορούν να μειώσουν τη ροή. Υπάρχουν επίσης ορμονικές θεραπείες, όπως το αντισυλληπτικό χάπι ή το ορμονικό ενδομήτριο σπιράλ, τα οποία συγκαταλέγονται στις πιο αποτελεσματικές επιλογές για τη μείωση της απώλειας αίματος κατά την περίοδο, αλλά μπορεί να έχουν άλλες παρενέργειες. Σε κάθε περίπτωση, πρώτα πρέπει να γίνουν όλες οι απαραίτητες εξετάσεις για να αποκλειστούν υποκείμενα νοσήματα που ενδεχομένως να χρειαστούν πιο δραστικές παρεμβάσεις, όπως τα ινομυώματα και η ενδομητρίωση.