Αδελφική αντιπαλότητα και πώς να την αντιμετωπίσετε

Ο ανταγωνισμός ανάμεσα στα αδέρφια είναι φυσιολογικό χαρακτηριστικό της οικογενειακής ζωής που μπορεί μερικές φορές να βοηθήσει τα παιδιά να βελτιώνονται σε κάποιους τομείς της ζωής τους. Η υπερβολική όμως διαμάχη και ο ανταγωνισμός μπορεί επίσης να είναι επιζήμια και  να έχουν μόνιμες επιπτώσεις στον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά βλέπουν τον εαυτό τους και τις οικογενειακές τους σχέσεις.

Στην πραγματικότητα, μια μελέτη του 2021 σχετικά με τη δυναμική της οικογένειας συνδέει τον εκφοβισμό των αδελφών με μια χαμηλότερη αίσθηση ικανότητας, ικανοποίησης από τη ζωή και αυτοεκτίμησης σε νεαρούς ενήλικες. Προηγούμενη έρευνα διαπίστωσε ότι ο εκφοβισμός από έναν αδερφό διπλασίαζε τον κίνδυνο κατάθλιψης και αυτοτραυματισμού στην πρώιμη ενήλικη ζωή. Αν και δεν έχουμε την τάση να θεωρούμε τους καβγάδες και τις προσβολές μεταξύ των αδερφών ως εκφοβισμό, η πραγματικότητα είναι ότι μπορεί να εκλαμβάνεται ως τέτοιος από ένα παιδί.

Τι μπορούν λοιπόν να κάνουν οι γονείς για να είναι σίγουροι ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ των αδελφών είναι χρήσιμος – και όχι βλαβερός; 

Στρατηγικές για τον χειρισμό της αδερφικής αντιπαλότητας

Αντισταθείτε στις συγκρίσεις. Κάθε παιδί είναι εξ ορισμού διαφορετικό. Ενώ οι συγκρίσεις είναι φυσικές και αναπόφευκτες, προσέξτε να μην συγκρίνετε με τρόπο που κάνει το ένα παιδί να φαίνεται καλύτερο από το άλλο.

Είναι απολύτως φυσιολογικό και κατανοητό ότι ένας γονέας μπορεί να είναι ιδιαίτερα περήφανος για ένα παιδί – ή να δυσκολεύεται να είναι μαζί με ένα άλλο μερικές φορές. Αλλά να το γνωρίζετε αυτό και να προσέχετε τι λέτε και τι κάνετε. Όσο μπορείτε, προσπαθήστε να μεταδώσετε με τις πράξεις σας ότι αγαπάτε και εκτιμάτε όλα τα παιδιά σας.

Στάδια ανάπτυξης και γεγονότα στη ζωή μπορούν να επηρεάσουν τα αδέρφια. Ακόμη και κάτι χαρούμενο, όπως ένα νέο μωρό ή η κατάκτηση ενός βραβείου, μπορεί να δημιουργήσει δυσάρεστα συναισθήματα στον αδερφός ή στην αδερφή. Όχι ότι δεν πρέπει να γιορτάσετε το χαρούμενο γεγονός, αλλά το αδερφάκι μπορεί να χρειάζεται λίγη επιπλέον αγάπη. Κάθε παιδί έχει κάτι στο οποίο είναι καλό, γιορτάστε αυτές τις δυνάμεις και αντισταθείτε στην κατάταξη των δυνατοτήτων των παιδιών σας. 

Ενθαρρύνετε τα παιδιά να βρουν και να ακολουθήσουν τα δικά τους ενδιαφέροντα. Ακριβώς επειδή ένα παιδί – ή ένας γονέας – θέλει να κάνει κάτι δεν σημαίνει ότι θα το κάνουν και άλλοι στην οικογένεια.

Αφιερώστε λίγο ατομικό χρόνο με κάθε παιδί κάνοντας τακτικά κάτι που του αρέσει να κάνει. Κάθε παιδί πρέπει να νιώθει ότι είναι προτεραιότητα και ότι εκτιμάτε τα ενδιαφέροντά του. Εάν χρειάζεται να περάσετε περισσότερο χρόνο με ένα από τα παιδιά σας για έναν συγκεκριμένο λόγο, όπως ένα ιατρικό ή συναισθηματικό πρόβλημα, μιλήστε με τα άλλα παιδιά σας για αυτό. Μην υποθέτετε ότι ξέρουν ή καταλαβαίνουν γιατί περνάτε περισσότερο χρόνο με τον αδερφό τους.

Περάστε χρόνο μαζί ως οικογένεια. Καθιερώστε το βράδυ να παίζετε επιτραπέζια παιχνίδια ή πηγαίνετε για μια βόλτα μαζί. Εναλλάξτε ποιος επιλέγει το παιχνίδι ή τη δραστηριότητα, ώστε όλοι να γνωρίζουν ότι οι επιλογές τους έχουν σημασία και εκτιμώνται.

Έχετε βασικούς κανόνες για το πώς αντιμετωπίζονται τα άτομα στην οικογένειά σας. Όλοι αξίζουν σεβασμού και καλοσύνης, ειδικά τα μέλη της οικογένειάς σας. Είναι καλό να διαφωνείς ή ακόμα και να τσακώνεσαι, αλλά δεν είναι εντάξει να είσαι κακός. Επιμείνετε σε αυτούς τους βασικούς κανόνες και θέστε συνέπειες για την παραβίασή τους.

Εάν η αντιπαλότητα μεταξύ αδελφών γίνεται πρόβλημα στην οικογένειά σας, μιλήστε με το γιατρό σας. Μερικές φορές κάποια εξωτερική βοήθεια, όπως από έναν ψυχολόγο, μπορεί να κάνει τη διαφορά.