Αυξάνονται τα ερωτήματα για τον χανταϊό μετά το νέο ξέσπασμα

Τρεις θάνατοι έχουν καταγραφεί σε ξέσπασμα χανταϊού που σημειώθηκε σε πολυτελές κρουαζιερόπλοιο, γεγονός που έχει θέσει σε επιφυλακή τις διεθνείς υγειονομικές αρχές και επαναφέρει στο προσκήνιο τον ιό και τους κινδύνους του.

Αναζητώντας το ευρύτερο πλαίσιο, αξίζει να διευκρινιστεί τι είναι ο χανταϊός και ποιες επιπτώσεις μπορεί να έχει η εξάπλωσή του στη δημόσια υγεία παγκοσμίως.

Τι είναι ο χανταϊός

Οι χανταϊοί αποτελούν ομάδα ιών που μεταδίδονται κυρίως μέσω τρωκτικών και μπορούν να προκαλέσουν νόσηση στον άνθρωπο, με τη σοβαρότητα να διαφέρει ανάλογα με το στέλεχος.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας εκτιμά ότι καταγράφονται ετησίως περίπου 10.000 έως 100.000 περιστατικά παγκοσμίως, με διαφορετικά επίπεδα βαρύτητας.

Τρόποι μετάδοσης

Η βασική οδός μετάδοσης σχετίζεται με την επαφή ανθρώπων με μολυσμένα τρωκτικά ή με εκκρίσεις τους, όπως ούρα, κόπρανα και σάλιο, ιδιαίτερα όταν τα σωματίδια αυτά γίνονται αερομεταφερόμενα κατά τον καθαρισμό μολυσμένων χώρων.

Πιο σπάνια, η μετάδοση μπορεί να προκύψει και μέσω επιμολυσμένων επιφανειών.

Το στέλεχος των Άνδεων, που εντοπίζεται κυρίως σε Αργεντινή και Χιλή, αποτελεί τη μοναδική γνωστή μορφή που μπορεί να μεταδοθεί και μέσω στενής, παρατεταμένης ανθρώπινης επαφής.

Ο ΠΟΥ επιβεβαίωσε ότι το ξέσπασμα στο κρουαζιερόπλοιο αφορά το συγκεκριμένο στέλεχος.

Συμπτώματα της λοίμωξης

Τα συμπτώματα των χανταϊών ποικίλλουν σημαντικά, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να μην εμφανιστεί καμία εκδήλωση της νόσου.

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ, τα πρώτα σημάδια εμφανίζονται συνήθως μία έως οκτώ εβδομάδες μετά την έκθεση και μπορεί να περιλαμβάνουν πυρετό, μυϊκούς πόνους και γαστρεντερικές διαταραχές.

Στην Ευρώπη και την Ασία, οι χανταϊοί συνδέονται με αιμορραγικό πυρετό με νεφρικό σύνδρομο, που επηρεάζει κυρίως τα νεφρά και τα αιμοφόρα αγγεία.

Στην Αμερική, αντίστοιχα, μπορεί να προκαλέσουν καρδιοπνευμονικό σύνδρομο χανταϊού, μια ταχέως εξελισσόμενη κατάσταση με συσσώρευση υγρού στους πνεύμονες και σοβαρές καρδιακές επιπλοκές.

Τα ποσοστά θνητότητας για το καρδιοπνευμονικό σύνδρομο φτάνουν έως και το 50%, ενώ στις ασιατικές και ευρωπαϊκές μορφές κυμαίνονται περίπου μεταξύ 1% και 15%.

Αντιμετώπιση και πρόληψη

Προς το παρόν δεν υπάρχει ειδική θεραπεία για τον χανταϊό, με την αντιμετώπιση να βασίζεται κυρίως σε υποστηρικτική φροντίδα, όπως ενυδάτωση, ξεκούραση και σε σοβαρές περιπτώσεις αναπνευστική υποστήριξη.

Η πρόληψη επικεντρώνεται στον περιορισμό της επαφής με τρωκτικά και στη σωστή υγιεινή χώρων και επιφανειών.

Σε περιόδους επιδημικών εξάρσεων, η ιχνηλάτηση επαφών θεωρείται κρίσιμη για την έγκαιρη διάγνωση και τον περιορισμό της διασποράς.

Κίνδυνος για το ευρύ κοινό

Το περιστατικό στο κρουαζιερόπλοιο χαρακτηρίζεται ασυνήθιστο και βρίσκεται υπό διερεύνηση από τον ΠΟΥ και διεθνείς υγειονομικές αρχές, με την εκτίμηση ότι ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό παραμένει χαμηλός.

Ωστόσο, σύμφωνα με προειδοποιήσεις του ΠΟΥ για την περιοχή της Αμερικής, καταγράφεται αύξηση κρουσμάτων σε χώρες όπως η Βολιβία και η Παραγουάη, ενώ αυξητική τάση παρουσιάζουν επίσης η Βραζιλία και η Αργεντινή.

Στην Αργεντινή, συγκεκριμένα, καταγράφηκαν 21 θάνατοι σε 66 περιστατικά πέρυσι, με ποσοστό θνητότητας 32%, σημαντικά υψηλότερο από τον μέσο όρο των τελευταίων ετών.