Ευλογιά των πιθήκων και εμβολιασμός
Πάνω από 1.088 επιβεβαιωμένα κρούσματα της ευλογιάς των πιθήκων καταγράφηκαν σε 29 χώρες, σύμφωνα με τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νόσων (CDC) των ΗΠΑ.
Έως τώρα καταγράφηκαν στη Βρετανία 302 κρούσματα, στην Ισπανία 198 , στην Πορτογαλία 166, στον Καναδά και στη Γερμανία από 80, στη Γαλλία 66, στην Ολλανδία 54, στις ΗΠΑ 34, στην Ιταλία 20 και στο Βέλγιο 17.
Σύμφωνα με το CDC οι ταξιδιώτες θα πρέπει να «λαμβάνουν αυξημένα μέτρα προφύλαξης» για να αποφύγουν τη μόλυνση, ιδίως να μην έχουν στενές επαφές με ανθρώπους με εξανθήματα στο δέρμα και στα γεννητικά όργανά τους, καθώς και με υλικά που έχουν χρησιμοποιήσει ασθενείς με τη νόσο, όπως ρούχα και κλινοσκεπάσματα, ούτε να καταναλώνουν κρέας άγριων ζώων.
Η περίπτωση μόλυνσης από ευλογιά των πιθήκων παραμένει χαμηλή στον γενικό πληθυσμό, υπάρχουν ωστόσο ενδείξεις για μετάδοση της νόσου από τον αέρα.
Συνιστάται οι ασθενείς με ευλογιά των πιθήκων να φορούν μάσκα, ιδίως εάν έχουν αναπνευστικά συμπτώματα, ενώ συμβουλεύει και όσοι μένουν μαζί τους να κάνουν το ίδιο όταν πλησιάζουν ασθενή.
Πολλά ερωτηματικά έχουν ακόμη οι επιστήμονες, όπως γιατί στο τρέχον διεθνές ξέσπασμα έχουν καταγραφεί μόνο σχετικά ήπια κρούσματα, κατά πόσο γίνεται μετάδοση από ασυμπτωματικούς φορείς, εδώ και πόσο καιρό κυκλοφορεί εκτός Αφρικής ο ιός, εάν μπορεί να μεταδοθεί με το σπέρμα ή τις κολπικές εκκρίσεις κ.ά.
Όσοι εκτέθηκαν πρόσφατα στον ιό, μπορούν να κάνουν δύο εμβόλια (ACAM200 ή JYNNEOS) για να μειώσουν τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων τους ή ακόμη και να αποφύγουν τελείως τη νόσηση.
Το CDC συνιστά τη χορήγηση των εμβολίων εντός τεσσάρων ημερών από την έκθεση στον ιό της ευλογιάς των πιθήκων.
Εάν δοθεί 4 έως 14 ημέρες μετά την έκθεση, ο εμβολιασμός μπορεί να μην αποτρέψει τη λοίμωξη. Το ACAM200 έχει εγκριθεί κατά της ευλογιάς (των ανθρώπων), ενώ το JYNNEOS (γνωστό στην Ευρώπη και ως Imvanex) τόσο κατά της ευλογιάς όσο και κατά της ευλογιάς των πιθήκων.
To Jynneos-Imvanex παράγεται από τη δανική φαρμακοβιομηχανία Bavarian Nordic και βασίζεται στο παλαιότερο εμβόλιο MVA (Modified Vaccinia Ankara) κατά της ευλογιάς που είχε ανακαλύψει το 1959 ο Γερμανός μικροβιολόγος Άντον Μάιρ, σύμφωνα με το «Science».
Όντας σήμερα το μοναδικό εγκεκριμένο εμβόλιο και κατά της ευλογιάς των πιθήκων, αναμένεται να παίξει κομβικό ρόλο, εάν χρειαστεί. Ήδη αρκετές χώρες (ΗΠΑ, Βρετανία, Καναδάς κ.ά.) άρχισαν να εμβολιάζουν επιλεκτικά ανθρώπους που ήλθαν σε επαφή με επαφή με επιβεβαιωμένο κρούσμα της νόσου και υγειονομικούς.
Ο ρόλος του εμβολίου θα εξαρτηθεί -τελικά- από διάφορους παράγοντες: Εάν εντοπιστούν και εμβολιαστούν όσοι ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου για λοίμωξη, εάν το εμβόλιο αποδειχθεί πράγματι τόσο αποτελεσματικό όσο ελπίζεται και εάν θα υπάρξουν έγκαιρα αρκετά εμβόλια για να «φρενάρουν» το επιδημικό ξέσπασμα.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ), μέχρι στιγμής, δεν έχει ταχθεί υπέρ ενός ευρύτερου εμβολιασμού αλλά μόνο επιλεκτικού.
Από την άλλη πλευρά, εκατοντάδες εκατομμύρια δόσεις εμβολίων κατά της ευλογιάς (όχι των πιθήκων) είναι αποθηκευμένα ανά τον κόσμο, ως ασπίδα προστασίας έναντι μίας πιθανής σκόπιμης απελευθέρωσης του τρομερού ιού (π.χ. από τρομοκράτες ή στη διάρκεια πολέμου).
Αυτά τα εμβόλια παρέχουν κάποια προστασία και κατά της ευλογιάς των πιθήκων, όμως μπορεί να προκαλέσουν σπάνιες αλλά απειλητικές παρενέργειες, όπως εγκεφαλίτιδα.
Η Bavaria Nordic, δανική εταιρεία, βρίσκεται σε επαφές με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) για την έγκριση και στην Ευρώπη του ήδη εγκεκριμένου στις ΗΠΑ και τον Καναδά εμβολίου της κατά της ευλογιάς των πιθήκων, κάτι που αναμένεται να συμβεί μες το καλοκαίρι.