Η μέση δείχνει τον καρδιαγγειακό κίνδυνο
Νέα μεγάλη μελέτη αναδεικνύει τη σημασία της μέτρησης της περιμέτρου μέσης στην αξιολόγηση του καρδιαγγειακού κινδύνου, δείχνοντας ότι ο Δείκτης Μάζας Σώματος (ΔΜΣ) από μόνος του δεν αποτυπώνει πάντα την πραγματική εικόνα.
Η ανάλυση της Cross Cohort Collaboration, που δημοσιεύθηκε στο Journal of the American College of Cardiology (JACC), δείχνει ότι η περίμετρος μέσης (waist circumference, WC) και ο λόγος μέσης προς ισχίο (waist-to-hip ratio, WHR) μπορούν να εντοπίσουν σημαντικές διαφορές στον μακροπρόθεσμο καρδιαγγειακό κίνδυνο, ακόμη και μεταξύ ανθρώπων με ίδιο ΔΜΣ.
Η «τυφλή» πλευρά του ΔΜΣ
Η μελέτη βασίστηκε σε 259.388 ενήλικες χωρίς στεφανιαία νόσο κατά την έναρξη, οι οποίοι συμμετείχαν σε 15 προοπτικές μελέτες. Η διάμεση διάρκεια παρακολούθησης έφτασε τα 20 χρόνια.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η κατηγορία του ΔΜΣ δεν αρκεί για να περιγράψει τον κίνδυνο. Μεταξύ των ατόμων φυσιολογικού βάρους, περίπου 18% είχαν υψηλό WHR, εύρημα που συνδεόταν με αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Αντίστοιχα, περίπου 45% των ατόμων με παχυσαρκία είχαν χαμηλό WHR, στοιχείο που συνδεόταν με χαμηλότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο.
Παρόμοια εικόνα καταγράφηκε και για την περίμετρο μέσης. Περίπου 5% των ατόμων φυσιολογικού βάρους είχαν υψηλή περίμετρο μέσης, ενώ 9% των ατόμων με παχυσαρκία είχαν χαμηλή περίμετρο μέσης.
Τα δεδομένα δείχνουν ότι δύο άνθρωποι με ίδιο ΔΜΣ μπορεί να έχουν διαφορετικό μεταβολικό και καρδιαγγειακό προφίλ, ανάλογα με το πού κατανέμεται το σωματικό τους λίπος.
Η σημασία του κοιλιακού λίπους
Ιδιαίτερη σημασία φαίνεται να έχει η συσσώρευση λίπους στην περιοχή της κοιλιάς. Σύμφωνα με την ανάλυση, μεταξύ των ατόμων με παχυσαρκία, η αυξημένη περίμετρος μέσης συνδεόταν με σημαντικό μέρος των καρδιαγγειακών συμβαμάτων.
Συγκεκριμένα, η αυξημένη WC αποδιδόταν στο 49% των περιστατικών καρδιακής ανεπάρκειας, στο 46% των περιστατικών κολπικής μαρμαρυγής και στο 36% της θνησιμότητας από στεφανιαία νόσο.
Τα στοιχεία αυτά υπογραμμίζουν τη σημασία της κεντρικής παχυσαρκίας ως παράγοντα που μπορεί να προσθέσει σημαντικές πληροφορίες στην εκτίμηση του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Ο ΔΜΣ παραμένει χρήσιμος δείκτης
Τα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι ο ΔΜΣ πρέπει να εγκαταλειφθεί. Αντίθετα, δείχνουν ότι είναι χρήσιμο να συμπληρώνεται με απλές μετρήσεις, όπως η περίμετρος μέσης και ο λόγος μέσης προς ισχίο.
Με αυτόν τον τρόπο μπορούν να εντοπιστούν άνθρωποι των οποίων ο κίνδυνος ενδέχεται να υποεκτιμάται ή να υπερεκτιμάται όταν αξιολογείται αποκλειστικά με βάση το βάρος και το ύψος.
Η κλινική σημασία της μελέτης είναι επομένως ότι η αξιολόγηση της παχυσαρκίας δεν θα πρέπει να περιορίζεται στη ζυγαριά. Η κατανομή του σωματικού λίπους, και ιδιαίτερα η συσσώρευσή του στην κοιλιακή περιοχή, αποτελεί έναν ακόμη σημαντικό παράγοντα για την πρόληψη των καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Με άλλα λόγια, η σύγχρονη προσέγγιση δεν εξετάζει μόνο πόσο ζυγίζει κάποιος, αλλά και πού βρίσκεται το λίπος στο σώμα του.