Ιός του Δυτικού Νείλου: Άμεση κλιμάκωση των μέτρων ζητά η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων
Έντονη ανησυχία για την αυξημένη κυκλοφορία του ιού – 110 κρούσματα και 9 θάνατοι έως τις 12 Αυγούστου
Η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων εκφράζει την έντονη ανησυχία της για την αυξημένη κυκλοφορία του ιού του Δυτικού Νείλου στην Ελλάδα και ζητά την άμεση ενίσχυση των δράσεων πρόληψης και καταπολέμησης των κουνουπιών.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, έως τις 12 Αυγούστου έχουν καταγραφεί 110 εγχώρια κρούσματα, από τα οποία τα 81 παρουσίασαν προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος, ενώ έχουν καταγραφεί 9 θάνατοι. Η μετάδοση έχει ήδη επεκταθεί σε 39 δήμους, με ιδιαίτερα έντονη δραστηριότητα στην Αττική, τη Θεσσαλία και την Κεντρική Μακεδονία.
Η εικόνα δείχνει ότι η χώρα βρίσκεται σε περίοδο ενεργού μετάδοσης, ενώ η εποχή αυξημένης δραστηριότητας των κουνουπιών βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Υπάρχει χρόνος για περιορισμό της μετάδοσης
Η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων αναγνωρίζει ότι το υπουργείο Υγείας, ο ΕΟΔΥ, οι Περιφέρειες και οι Δήμοι έχουν ήδη εφαρμόσει προγράμματα επιδημιολογικής και εντομολογικής επιτήρησης, καθώς και δράσεις καταπολέμησης των κουνουπιών.
Ωστόσο, η σημερινή επιδημιολογική εικόνα, σύμφωνα με την Εταιρεία, απαιτεί άμεση επανεκτίμηση και, όπου χρειάζεται, κλιμάκωση των υφιστάμενων μέτρων. Οι παρεμβάσεις θα πρέπει να γίνονται στον κατάλληλο χρόνο, στις σωστές περιοχές και με ένταση που να ανταποκρίνεται στα επιδημιολογικά και εντομολογικά δεδομένα.
Όπως επισημαίνεται, η αντιμετώπιση του ιού δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στους ψεκασμούς. Χρειάζεται ολοκληρωμένη διαχείριση των κουνουπιών, με συνδυασμό προνυμφοκτονίας, στοχευμένης ακμαιοκτονίας όπου απαιτείται, περιβαλλοντικών παρεμβάσεων, εντομολογικής επιτήρησης και συνεχούς αξιολόγησης των αποτελεσμάτων.
Τα 12 μέτρα που προτείνει η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων
1. Ενίσχυση των δράσεων στις περιοχές ενεργού μετάδοσης
Οι δήμοι όπου έχουν καταγραφεί ανθρώπινα κρούσματα, αλλά και οι γειτονικές περιοχές με έντονη κυκλοφορία του ιού, θα πρέπει να αντιμετωπίζονται ως ζώνες αυξημένου κινδύνου. Η εμφάνιση ενός κρούσματος θα πρέπει να οδηγεί σε άμεση επανεκτίμηση και εντατικοποίηση των δράσεων.
2. Εντατικοποίηση της προνυμφοκτονίας
Η Εταιρεία ζητά να αυξηθούν οι έλεγχοι και οι εφαρμογές προνυμφοκτόνων σε εστίες αναπαραγωγής κουνουπιών, όπως φρεάτια ομβρίων, ρέματα, αρδευτικά κανάλια, στάσιμα νερά, εγκαταλελειμμένες πισίνες και αγροτικές ή περιαστικές περιοχές.
Οι εφαρμογές θα πρέπει να επαναλαμβάνονται ανάλογα με την αποτελεσματικότητά τους και όχι βάσει ενός σταθερού ημερολογιακού προγράμματος.
3. Στοχευμένη ακμαιοκτονία όπου υπάρχει ενεργός μετάδοση
Σε περιοχές με τεκμηριωμένη ή ισχυρά πιθανολογούμενη ενεργό μετάδοση προτείνεται η εφαρμογή ακμαιοκτόνων, σύμφωνα με τα πρωτόκολλα δημόσιας υγείας.
Στόχος δεν είναι οι αδιάκριτοι ψεκασμοί, αλλά η γρήγορη μείωση των ενήλικων κουνουπιών σε περιοχές όπου υπάρχουν ανθρώπινα κρούσματα, αυξημένη πυκνότητα κουνουπιών ή θετικά δείγματα για τον ιό.
4. Δημοσιοποίηση των στοιχείων των παρεμβάσεων
Η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων ζητά από το υπουργείο Υγείας και τον ΕΟΔΥ, σε συνεργασία με τις Περιφέρειες, να δημοσιοποιούν στοιχεία σχετικά με τον αριθμό και τις περιοχές όπου πραγματοποιήθηκαν προνυμφοκτονικές και ακμαιοκτόνες εφαρμογές.
Παράλληλα, προτείνεται εβδομαδιαία ενημέρωση για τις παγίδες και τα δείγματα κουνουπιών που εξετάζονται, τα θετικά δείγματα για WNV και τις έκτακτες παρεμβάσεις μετά την εμφάνιση ανθρώπινων κρουσμάτων.
5. Καταγραφή του χρόνου αντίδρασης
Για κάθε περιοχή όπου καταγράφεται κρούσμα θα πρέπει να παρακολουθείται ο χρόνος από την αναγγελία του περιστατικού μέχρι την εντομολογική διερεύνηση και την πρώτη στοχευμένη παρέμβαση.
6. Επικαιροποίηση του χάρτη κινδύνου
Ο ΕΟΔΥ, οι Περιφέρειες και οι Δήμοι θα πρέπει να χρησιμοποιούν ένα κοινό και δυναμικό σύστημα γεωγραφικής επιτήρησης, το οποίο θα συνδυάζει στοιχεία για ανθρώπινα κρούσματα, θετικά κουνούπια, πυκνότητα πληθυσμών κουνουπιών, περιβαλλοντικές συνθήκες και τις δράσεις καταπολέμησης.
7. Ενίσχυση της εντομολογικής επιτήρησης
Προτείνεται η αύξηση των παγίδων κουνουπιών στις περιοχές υψηλού κινδύνου και η ταχύτερη εργαστηριακή ανίχνευση του WNV, ώστε να εντοπίζεται η κυκλοφορία του ιού πριν από την εμφάνιση μεγάλου αριθμού ανθρώπινων περιστατικών.
8. Παρεμβάσεις στις εστίες αναπαραγωγής
Οι Δήμοι καλούνται να προχωρήσουν σε καθαρισμό φρεατίων και ρεμάτων, απομάκρυνση στάσιμων νερών, έλεγχο εγκαταλελειμμένων οικοπέδων και πισινών και γενικότερη διαχείριση των σημείων όπου μπορεί να αναπαράγονται κουνούπια.
Η καταπολέμηση δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στα εντομοκτόνα.
9. Προστασία των ευάλωτων ομάδων
Ιδιαίτερη ενημέρωση και προστασία χρειάζονται τα άτομα άνω των 65 ετών, καθώς και όσοι αντιμετωπίζουν ανοσοκαταστολή ή άλλα προβλήματα υγείας που αυξάνουν τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης.
10. Ενημέρωση των επαγγελματιών υγείας και ετοιμότητα του ΕΣΥ
Η Εταιρεία ζητά ενισχυμένη ενημέρωση των γιατρών και των νοσοκομείων. Συμπτώματα όπως πυρετός, κεφαλαλγία, σύγχυση, διαταραχές συνείδησης, αταξία, μυϊκή αδυναμία ή τρόμος θα πρέπει να εγείρουν υποψία λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου κατά την περίοδο μετάδοσης, ιδιαίτερα σε άτομα που έχουν βρεθεί σε περιοχές αυξημένου κινδύνου.
Παράλληλα, τονίζεται η ανάγκη να υπάρχουν διαθέσιμες κλίνες ΜΕΘ για ασθενείς που ενδέχεται να τις χρειαστούν.
11. Συνεχής ενημέρωση των πολιτών
Η ενημέρωση θα πρέπει να είναι σαφής και να επικεντρώνεται στην πρόληψη των τσιμπημάτων. Μεταξύ άλλων συστήνονται εγκεκριμένα εντομοαπωθητικά, κατάλληλα ρούχα, σήτες, κλιματισμός και απομάκρυνση στάσιμων νερών από σπίτια και αυλές.
Ιδιαίτερη έμφαση θα πρέπει να δίνεται στις περιοχές όπου έχουν ήδη καταγραφεί περιστατικά.
12. Εβδομαδιαία αξιολόγηση των δράσεων
Η αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων δεν θα πρέπει να κρίνεται μόνο από τον αριθμό των ψεκασμών, αλλά από την πραγματική επίδρασή τους στην επιδημιολογική και εντομολογική εικόνα.
Μεταξύ των στοιχείων που θα πρέπει να αξιολογούνται είναι τα νέα ανθρώπινα κρούσματα, τα περιστατικά μηνιγγίτιδας και εγκεφαλίτιδας, τα θετικά κουνούπια, η πυκνότητα των κουνουπιών, οι παρεμβάσεις και ο χρόνος αντίδρασης μετά την εμφάνιση κρούσματος.
«Δεν είναι ώρα για εφησυχασμό»
Η Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων υπογραμμίζει ότι η περίοδος μετάδοσης του ιού του Δυτικού Νείλου δεν έχει ολοκληρωθεί, επομένως υπάρχει ακόμη περιθώριο για τον περιορισμό της περαιτέρω εξάπλωσης.
Παράλληλα, αναγνωρίζει τις δράσεις που έχουν ήδη πραγματοποιήσει το υπουργείο Υγείας, ο ΕΟΔΥ, οι Περιφέρειες και οι Δήμοι, καλώντας τους αρμόδιους φορείς να αξιοποιήσουν τα διαθέσιμα επιδημιολογικά και εντομολογικά δεδομένα για άμεση και στοχευμένη ενίσχυση των παρεμβάσεων στις περιοχές ενεργού μετάδοσης.
Όπως επισημαίνει, η Ελλάδα διαθέτει τις απαραίτητες δομές και την τεχνογνωσία για την αντιμετώπιση του προβλήματος. Αυτό που απαιτείται τώρα είναι ταχύτητα, συντονισμός και στοχευμένη δράση, χωρίς να αναμένεται περαιτέρω αύξηση των κρουσμάτων.
Η αντιμετώπιση του ιού του Δυτικού Νείλου αποτελεί ευθύνη τόσο της Πολιτείας όσο και των πολιτών και, σύμφωνα με την Ελληνική Εταιρεία Λοιμώξεων, η δράση πρέπει να γίνει τώρα.