Έτσι θα προστατέψετε την καρδιά σας από τον καύσωνα

Γιατί η καρδιά είναι το όργανο που επηρεάζεται περισσότερο από τη ζέστη και πώς μπορείτε να τη… βοηθήσετε;

Οι αυξημένες θερμοκρασίες που παρατηρούνται τα καλοκαίρια λόγω της κλιματικής αλλαγής επηρεάζουν την καρδιά μας. Ο πολύ ζεστός καιρός σημαίνει ότι το σώμα πρέπει να εργαστεί σκληρότερα για να διατηρήσει τη θερμοκρασία του πυρήνα του στα φυσιολογικά επίπεδα και αυτό επιβαρύνει την καρδιά, τους πνεύμονες και τα νεφρά. Τι κάνουν λοιπόν οι υψηλές θερμοκρασίες στο σώμα μας; Και πόση επιπλέον ζέστη μπορούμε να ανεχτούμε;

Όταν η θερμοκρασία του αέρα είναι 37 βαθμοί Κελσίου, ο μεταβολισμός μας συνεχίζει να παράγει επιπλέον θερμότητα που διοχετεύεται στο περιβάλλον. Αλλά όταν ο αέρας είναι ζεστός και υγρός, αυτή η απώλεια θερμότητας είναι αργή. Η έκθεση στη θερμότητα γίνεται δυνητικά επικίνδυνη όταν το ανθρώπινο σώμα δεν μπορεί να χάσει αρκετή θερμότητα για να διατηρήσει μια ασφαλή θερμοκρασία στον πυρήνα του. Όταν η θερμοκρασία στο εσωτερικό του σώματος φτάσει τους 38,5 βαθμούς Κελσίου οι περισσότεροι από εμάς θα αισθανθούν κουρασμένοι. Και τα συμπτώματα κλιμακώνονται καθώς η θερμοκρασία συνεχίζει να αυξάνεται επηρεάζοντας την καρδιά, τον εγκέφαλο και τα νεφρά.

Όπως ένα αυγό που θερμαίνεται, οι πρωτεΐνες του σώματός μας αρχίζουν να αλλάζουν όταν εκτίθεται στη θερμότητα. Το όργανο που κυρίως επηρεάζεται είναι η καρδιά. Η καρδιά γεμίζει τα διεσταλμένα αιμοφόρα αγγεία του σώματος για να φτάσει το αίμα παντού. Η έκθεση στην υπερβολική ζέστη δημιουργεί σημαντικό πρόσθετο φόρτο εργασίας. Πρέπει η καρδιά να αυξάνει τη δύναμη κάθε συστολής και τον ρυθμό των συσπάσεων ανά λεπτό, δηλαδή τον ρυθμό της. Αυτά μπορεί να συμβαίνουν όταν λόγω του ζεστού καιρού υπάρχει έντονη εφίδρωση και αφυδάτωση, επομένως χαμηλότερος όγκος αίματος.

Η καρδιά είναι επίσης ένας μυς που χρειάζεται επιπλέον παροχή αίματος όταν εργάζεται πιο σκληρά. Αλλά όταν η άντληση αίματος δυσκολεύεται, τότε η προσφορά αίματος προς την καρδιά υπολείπεται αυτής που απαιτείται. Το αποτέλεσμα είναι, λόγω της θερμότητας, να αυξάνονται οι καρδιακές προσβολές στις μεγαλύτερες ηλικίες. Οι ηλικιωμένοι είναι πιο ευάλωτοι στο θερμικό στρες και ένας λόγος είναι ότι έχουν φτωχότερη αερόβια ικανότητα. Μερικές θερμοκρασίες είναι απλώς πολύ καυτές για να τις αντιμετωπίσει η καρδιά, ειδικά αν χρειάζεται να κινηθούμε έντονα. Έτσι, μαζικοί θάνατοι συμβαίνουν ορισμένες φορές κατά τη διάρκεια των κυμάτων καύσωνα, κυρίως όταν οι θερμοκρασίες ανεβαίνουν πάνω από τους 45 βαθμούς Κελσίου. Αυτό, σε ορισμένους ανθρώπους, υπερβαίνει την ικανότητα του ανθρώπινου σώματος να διατηρήσει ένα ασφαλές εύρος θερμοκρασίας στον πυρήνα του.

Τι μπορείτε να κάνετε

Είναι ιδιαίτερα σημαντικό να παραμένετε δροσεροί και ενυδατωμένοι τις ημέρες που έχει καύσωνα. Η εξάτμιση του ιδρώτα καταπονεί το καρδιαγγειακό σύστημα. Ο ιδρώτας δεν χαμηλώνει μόνο τη θερμότητα του σώματος, αφαιρεί επίσης το νάτριο, το κάλιο και άλλα μέταλλα που χρειάζονται για τις μυϊκές συσπάσεις, τις μεταδόσεις σημάτων μεταξύ των νεύρων και την ισορροπία του νερού. Για να αντιμετωπίσει αυτές τις απώλειες, το σώμα αρχίζει να εκκρίνει ορμόνες που βοηθούν το σώμα να συγκρατεί το νερό και να ελαχιστοποιεί τις απώλειες μετάλλων. Οι κίνδυνοι είναι μεγαλύτεροι κατά τη διάρκεια της τρέχουσας επιδημίας της νόσου Covid-19 επειδή ο ιός επηρεάζει την καρδιά, τους πνεύμονες και τα νεφρά.

Υπάρχουν μερικά απλά πράγματα που μπορείτε να κάνετε για να παραμείνετε δροσεροί. Τα μέτρα πρόληψης για την υγεία της καρδιάς σας όταν υπάρχει καύσωνας είναι:

• Διατηρήστε την ενυδάτωσή σας πίνοντας άφθονο νερό ή άλλα ποτά. Στις επικίνδυνες ζεστές και υγρές μέρες, δοκιμάστε να πίνετε ένα ποτήρι νερό περίπου κάθε μια ώρα. Το νερό είναι το καλύτερο, αλλά το γάλα, τα αθλητικά ποτά, ο χυμός φρούτων, το τσάι και ο καφές μετράνε (αν και είναι καλύτερο να μην πίνετε πάνω από τρία έως πέντε φλιτζάνια τσάι ή καφέ την ημέρα). Εάν σας έχουν πει να περιορίσετε την πρόσληψη υγρών επειδή για παράδειγμα έχετε καρδιακή ανεπάρκεια, θα πρέπει να μιλήσετε με τον γιατρό σας.
• Αποφύγετε να πίνετε αλκοολούχα ποτά. Μπορούν να σας αφυδατώσουν. Ο καφές οδηγεί τα υγρά εκτός του σώματος, όπως μπορεί να έχετε διαπιστώσει από την εμπειρία σας αλλά αν πίνετε αρκετά υγρά δεν θα σας προκαλέσει αφυδάτωση.
• Απολαύστε κρύα φαγητά, όπως σαλάτες και φρούτα, τα οποία έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε νερό και είναι καλές πηγές βιταμινών και μετάλλων. Επίσης, μην καταναλώνετε μεγάλα γεύματα διότι η άνοδος της γλυκόζης προσελκύει το νερό αφήνοντας μικρότερη ποσότητα στα κύτταρά σας.
• Προσπαθήστε να διατηρείτε το σπίτι σας δροσερό. Καλύψτε τα παράθυρα που εκτίθενται στο άμεσο ηλιακό φως με παντζούρια ή κουρτίνες. Ανοίξτε τα παράθυρα εάν μέσα στο σπίτι σας είναι λιγότερο δροσερά από ό,τι έξω. Κλείστε τα φώτα ή άλλον ηλεκτρικό εξοπλισμό που δεν χρειάζεστε, καθώς μπορούν να κάνουν το σπίτι σας πιο ζεστό.
• Περάστε χρόνο στο πιο δροσερό μέρος του σπιτιού σας, ειδικά για τον ύπνος σας.
• Φοράτε ελαφριά, φαρδιά ρούχα.
• Μείνετε μακριά από τον ήλιο στο πιο ζεστό μέρος της ημέρας μεταξύ 11 π.μ. και 4 μ.μ.
• Μπορεί να είναι πιο δροσερά αν βγείτε έξω, ειδικά αν έχετε κάποιο χώρο με σκιά. Βάλτε αντηλιακό, φορέστε καπέλο και έχετε μαζί σας λίγο νερό.
• Αποφύγετε την ακραία σωματική άσκηση αν κάνει πολλή ζέστη.

Πηγή: Έντυπο «Περί Υγείας»