Αλλεργική ρινίτιδα

Πού οφείλεται και γιατί επηρεάζει κάποιoυς ανθρώπους κι άλλους όχι;

Άνοιξη, ανθισμένα λουλούδια και δέντρα και ταυτόχρονα η αρχή της εποχής των αλλεργιών για πολλούς ανθρώπους. Όσοι πάσχουν από αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να αρχίσουν να παρατηρούν γνωστά συμπτώματα: φτέρνισμα, φαγούρα στα μάτια και καταρροή.

Η αλλεργική ρινίτιδα, επηρεάζει έως και το 42% των ανθρώπων και μπορεί να επηρεάσει σημαντικά την ποιότητα ζωής τους κατά τους ανοιξιάτικους και καλοκαιρινούς μήνες.

Όταν ένα άτομο με αλλεργική ρινίτιδα έρχεται σε επαφή με ένα αλλεργιογόνο (γύρη), το ανοσοποιητικό του σύστημα το αναγνωρίζει λανθασμένα ως απειλή και παράγει ένα αντίσωμα που ονομάζεται ανοσοσφαιρίνη Ε, ή IgE, για να το εξουδετερώσει. Στη συνέχεια, τα αντισώματα IgE προσκολλώνται σε έναν τύπο ανοσοκυττάρων που ονομάζονται μαστοκύτταρα, τα οποία βρίσκονται στη μύτη, τα μάτια και τους πνεύμονες. Όταν το αλλεργιογόνο έρχεται σε επαφή με τα αντισώματα IgE στα μαστοκύτταρα, ενεργοποιεί την απελευθέρωση ισταμίνης και άλλων πρωτεϊνών, προκαλώντας φλεγμονή και τα συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας.

Γενετική, ανοσία και περιβάλλον

Οι γενετικοί παράγοντες παίζουν σημαντικό ρόλο στον προσδιορισμό της ευαισθησίας ενός ατόμου στην αλλεργική ρινίτιδα. Αρκετά γονίδια, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που εμπλέκονται στη ρύθμιση και την απόκριση του ανοσοποιητικού συστήματος, έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης αλλεργικής ρινίτιδας.

Η έρευνα έχει δείξει ότι η κληρονομικότητα –δηλαδή ο βαθμός στον οποίο οι διαφορές στα γονίδια των ανθρώπων ευθύνονται για τις παραλλαγές των χαρακτηριστικών τους– κυμαίνεται από 33% έως 91% για την αλλεργική ρινίτιδα. Έτσι, εάν τα άτομα στην οικογένειά σας έχουν αλλεργική ρινίτιδα, είναι πιθανό να έχετε κι εσείς.

Το ανοσοποιητικό σύστημα ορισμένων ανθρώπων μπορεί να αντιδράσει υπερβολικά στα αλλεργιογόνα, οδηγώντας σε αλλεργική απόκριση και ανάπτυξη αλλεργικής ρινίτιδας. Στην πραγματικότητα, το να έχετε άλλες αλλεργίες, άσθμα, αλλεργική δερματίτιδα ή έκζεμα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο εμφάνισης αλλεργικής ρινίτιδας.

Περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως η έκθεση στην ατμοσφαιρική ρύπανση, ο καπνός του τσιγάρου και άλλοι ερεθιστικοί παράγοντες μπορεί επίσης να κάνουν κάποιον πιο ευάλωτο στην αλλεργική ρινίτιδα. Αυτό μπορεί να οφείλεται σε βλάβη στις ρινικές οδούς και στο αναπνευστικό σύστημα, καθιστώντας ευκολότερο για τα αλλεργιογόνα να εισέλθουν στο σώμα και να πυροδοτήσουν μια αλλεργική απόκριση. Ομοίως, η έκθεση στο παθητικό κάπνισμα στην πρώιμη ζωή είναι ένας παράγοντας κινδύνου για μεταγενέστερη ανάπτυξη αλλεργικής ρινίτιδας.

Μερικοί άνθρωποι μπορεί να εκτίθενται σε αλλεργιογόνα πιο συχνά ή σε μεγαλύτερες ποσότητες από άλλους, γεγονός που τους καθιστά πιο ευαίσθητους στην ανάπτυξη αλλεργικής ρινίτιδας και μπορεί να οφείλεται στο ότι ζείτε σε μια περιοχή με υψηλά επίπεδα γύρης ή για παράδειγμα στην έκθεσή σας σε ορισμένα αλλεργιογόνα στην εργασία.

Γιατί τα συμπτώματα μπορεί να είναι χειρότερα σε ορισμένες εποχές περισσότερο από άλλες;

Η ποσότητα της γύρης ή άλλων αλλεργιογόνων στον αέρα μπορεί να διαφέρει από έτος σε έτος και εποχή σε εποχή. Σε μερικά χρόνια, ο αριθμός της γύρης μπορεί να είναι υψηλότερος, οδηγώντας σε πιο σοβαρά συμπτώματα αλλεργικής ρινίτιδας.

Οι καιρικές συνθήκες, όπως η θερμοκρασία, η υγρασία και ο άνεμος, μπορούν να επηρεάσουν την ποσότητα και την κατανομή της γύρης στον αέρα. Μια βροχερή άνοιξη μπορεί να απομακρύνει μέρος της γύρης, ενώ ένα ζεστό, ξηρό καλοκαίρι μπορεί να οδηγήσει σε περισσότερη παραγωγή γύρης.

Το ανοσοποιητικό σύστημα του σώματος μπορεί επίσης να αλλάξει με την πάροδο του χρόνου, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο απόκρισης στα αλλεργιογόνα. Αυτό σημαίνει ότι κάποιος που είχε σοβαρά συμπτώματα αλλεργικής ρινίτιδας στο παρελθόν μπορεί να παρουσιάσει πιο ήπια συμπτώματα καθώς μεγαλώνει.

Πράγματι, η αλλεργική ρινίτιδα μπορεί να αναπτυχθεί σε οποιαδήποτε ηλικία, αλλά παρατηρείται συχνότερα σε παιδιά και νεαρούς ενήλικες. Καθώς ένα άτομο μεγαλώνει, το ανοσοποιητικό του σύστημα μπορεί να γίνει λιγότερο αντιδραστικό στα αλλεργιογόνα, οδηγώντας σε μείωση των συμπτωμάτων της αλλεργικής ρινίτιδας.

Οι άνθρωποι μπορεί να εκτεθούν σε διαφορετικά αλλεργιογόνα σε διαφορετικά χρόνια ή εποχές, γεγονός που μπορεί να επηρεάσει τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων τους. Για παράδειγμα, κάποιος που είναι αλλεργικός στη γύρη χόρτου θα πυροδοτηθεί σε διαφορετικές χρονικές στιγμές από αυτές που προκαλούνται από συγκεκριμένη γύρη δέντρων.

Παράγοντες του τρόπου ζωής όπως το άγχος, η διατροφή και η άσκηση μπορούν να επηρεάσουν το ανοσοποιητικό σύστημα και μπορεί να συμβάλουν στη σοβαρότητα των συμπτωμάτων της αλλεργικής ρινίτιδας. Για παράδειγμα, το στρες μπορεί να αποδυναμώσει το ανοσοποιητικό σύστημα, καθιστώντας το πιο ευαίσθητο στα αλλεργιογόνα.

Η κλιματική αλλαγή μεταβάλλει επίσης την ποσότητα και τη σύνθεση της γύρης που απελευθερώνουν τα φυτά, καθώς και το χρονοδιάγραμμα. Οι αυξανόμενες θερμοκρασίες και τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα της ατμόσφαιρας αναγκάζουν ορισμένα φυτά να παράγουν περισσότερη γύρη, ενώ άλλα είδη μετατοπίζουν τις περιόδους ανθοφορίας τους στις αρχές του έτους. Αυτό σημαίνει ότι οι εποχές της γύρης ξεκινούν νωρίτερα, διαρκούν περισσότερο και γίνονται πιο έντονες.

Συμβουλές για τη διαχείριση της αλλεργικής ρινίτιδας

Αποφύγετε τα αλλεργιογόνα: Προσπαθήστε να αποφύγετε την έκθεση σε αλλεργιογόνα που προκαλούν τα συμπτώματα αλλεργίας σας. Καλό είναι να μένετε σε εσωτερικό χώρο κατά τη διάρκεια υψηλών μετρήσεων γύρης ή να φοράτε μάσκα εάν εργάζεστε σε εξωτερικούς χώρους.

Χρησιμοποιήστε φίλτρα αέρα: Σκεφτείτε να χρησιμοποιήσετε φίλτρα αέρα Hepa (υψηλής απόδοσης σωματιδίων αέρα) στο σπίτι ή στον χώρο εργασίας σας για να βοηθήσετε στην απομάκρυνση των αλλεργιογόνων από τον αέρα.

Κρατήστε τα παράθυρα κλειστά: Το κλείσιμο των παραθύρων κατά τη διάρκεια υψηλών μετρήσεων γύρης θα αποτρέψει την είσοδο αλλεργιογόνων στο σπίτι σας.

Λήψη αντιισταμινικών: Αυτά είναι φάρμακα που βοηθούν στη μείωση των συμπτωμάτων του αλλεργικού πυρετού αναστέλλοντας τις επιδράσεις της ισταμίνης, η οποία απελευθερώνεται κατά τη διάρκεια μιας αλλεργικής αντίδρασης.

Ανοσοθεραπεία: Η ανοσοθεραπεία, επίσης γνωστή ως εμβόλια για την αλλεργία, μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των συμπτωμάτων της αλλεργικής ρινίτιδας απευαισθητοποιώντας το ανοσοποιητικό σας σύστημα σε συγκεκριμένα αλλεργιογόνα με την πάροδο του χρόνου.

Διαχειριστείτε το άγχος: Το άγχος μπορεί να επιδεινώσει τα συμπτώματα της αλλεργικής ρινίτιδας γι’ αυτό προσπαθήστε να το διαχειριστείτε με τεχνικές όπως ο διαλογισμός, η γιόγκα ή οι ασκήσεις βαθιάς αναπνοής.

Τέλος είναι σημαντικό να μιλήσετε με το γιατρό σας πριν ξεκινήσετε οποιαδήποτε νέα φάρμακα ή θεραπείες για την αλλεργική ρινίτιδα.

ΠΗΓΗ: Έντυπο “Περί Υγείας”