Η ζωή με τον κορωνοϊό και πως διαφέρει από τη γρίπη

Σύμφωνα με τον Guardian, υπάρχουν ορισμένες βασικές ομοιότητες αλλά και σημαντικές διαφορές ανάμεσα στον κορωνοϊό και τη γρίπη. Ενώ όλο και πιο πολλές χώρες προσπαθούν να περιορίσουν την εξάπλωση του ιού, με πρόσφατη την Αγγλία, όπου οι συστάσεις Βρετανών υπουργών διαφοροποιούνται με αφορμή τη γνωστή μεταδοτική μετάλλαξη Δέλτα. Όπως φαίνεται, οι κανόνες σταδιακά πρόκειται να αντικατασταθούν από προσωπικές αποφάσεις.

Η πανδημία καθ’ αυτή έχει εγείρει συγκρίσεις μεταξύ κορωνοϊού και γρίπης αφού οι δύο ασθένειες φέρουν κάποια κοινά στοιχεία. Συγκεκριμένα, αμφότεροι συνιστούν μεταδοτικοί, δυνητικά θνησιγενείς, αναπνευστικοί ιοί. Δύνανται να εξαπλωθούν μέσω αερολυμάτων, σταγονιδίων και μολυσμένων επιφανειών. Εκδηλώνουν μια σειρά από σχεδόν ίδια συμπτώματα με την εμφάνιση πυρετού, βήχα, πονοκεφάλων και κόπωσης, με συνέπεια την αναγκαία διάκριση ασθενών με Covid-19 ή τυπική ίωση.

Δεν παύουν ωστόσο να έχουν και έντονες διαφορές με ιδιαίτερη σημασία για τη δημόσια υγεία. Ειδικότερα, ο κορωνοϊός διαδίδεται ταχύτερα από τη γρίπη και ενδέχεται να καταλήξει σε πολύ περισσότερο σοβαρή νόσο. Οι ενδείξεις του μπορεί να χρειαστούν παραπάνω χρόνο για να παρουσιαστούν και έτσι τα (ασυμπτωματικά) άτομα τείνουν να τον μεταδίδουν ευρύτερα, καθιστώντας τους υπόλοιπους εξίσου επιρρεπείς στη μόλυνση.

Η εποχική γρίπη βρίσκεται εδώ και αρκετό διάστημα ανάμεσα μας, αν και με την προστασία που προσφέρουν τα εμβόλια αποτρέπουν τόσο θανάτους όσο και περιστατικά νόσησης. Μια εκτίμηση προηγούμενων περιπτώσεων γρίπης συνεπάγεται ότι η τιμή R για την εποχική γρίπη, όπου ο αριθμός των ατόμων στους οποίους μεταδίδεται ο ιός, κυμαίνεται κατά μέσο όρο στο 1,28. Με άλλα λόγια, μια ομάδα 4 ατόμων με γρίπη μπορεί να μεταδώσει τον ιό σε επιπλέον 5 ανθρώπους.

Ο κορωνοϊός παρόλα αυτά διαδίδεται πολύ πιο άμεσα και απρόσκοπτα. Ενδεικτικά, για την παραλλαγή Δέλτα που επικρατεί παγκοσμίως, το R υπολογίζεται γύρω στο 7, επομένως ελλείψει εμβολίων και περαιτέρω επεμβάσεων, ένα μόνο κρούσμα αρκεί για να μολύνει κατά μέσο όρο 7 ακόμα άλλους. Επισημαίνεται βέβαια ότι χάρη στα εν εξελίξει εμβολιαστικά προγράμματα, μολονότι ο ιός συνεχίζει να εξαπλώνεται, η ανοσία στον κορωνοϊό αναμένεται να προκαλέσει πτώση του R, με το βαθμό του χαμηλού επιπέδου να παραμένει ασαφής.

Επιπρόσθετα, ο κορωνοϊός εξελίσσεται σε πιο θανατηφόρο ιό από τη γρίπη, ιδίως διότι η ευπάθεια καθιστά ευάλωτους τους ηλικιωμένους. Λόγου χάρη, από την εποχική γρίπη κατέληξαν περίπου 44.505 άτομα στην Αγγλία, κατά τη διάρκεια των τριών συνδυασμένων περιόδων γρίπης από το 2015 -16 μέχρι το 2018 -19. Ανάλογος αριθμός θανάτων σημειώθηκε στην Αγγλία στις πρώτες 9 εβδομάδες του 2021. Μια καθοριστική διαφορά αφορά στο πως τα δεδομένα της γρίπης λαμβάνουν υπόψη τη θωράκιση των εμβολίων της γρίπης, με την αποτελεσματικότητα τους όντας στο 50% να κρίνεται επαρκής.

Τα εμβόλια έναντι του κορωνοϊού οφείλουν να έχουν υψηλότερο αναλογικά αντίκτυπο στους θανάτους από τον ιό. Προς το παρόν, τα πιο συνήθη εμβόλια κατά της Covid-19 σε χρήση στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ελαττώνουν τον κίνδυνο νοσηλείας με πάνω από 90%. Συνεπώς, το πρόγραμμα ανοσοποίησης έχει μειώσει ορατά τους θανάτους λόγω κορωνοϊού. Παρόλο που τα εμβόλια λειτουργούν στην πρόληψη των θανάτων, μικρότερη είναι η απόδοση τους στη μετάδοση του ιού, με αποτέλεσμα τα κρούσματα να εξακολουθούν να αυξάνονται εδώ και καιρό. Όσο διευρύνεται μάλιστα η πανδημία, τόσο αυξημένες είναι οι πιθανότητες έκθεσης των ατόμων στον ιό, για όσους δεν έχουν εμβολιαστεί ή δεν προστατεύονται ικανώς από το εμβόλιο. Τα εμβόλια μπορεί να αποδυναμώνουν αισθητά τη σύνδεση μεταξύ κρουσμάτων και θανάτων, είναι απίθανο όμως να εξαλείψουν πλήρως την ύπαρξη του ιού.

Υπενθυμίζεται ότι ενόψει των διαφορών μεταξύ κορωνοϊού και γρίπης, τα εμβόλια ενάντια σε αυτά μπορούν εύκολα να αντιμετωπίσουν κάποια μόνο θεμελιώδη ζητήματα. Το να προσαρμοστούμε στο πως να ζούμε με κορωνοϊό όπως αντίστοιχα συνυπάρχουμε με τη γρίπη, δε σημαίνει ότι αυτό θα γίνει άμεσα αποδεκτό από την κοινωνία εν γένει. Ετησίως, ένα πλήρες παγκόσμιο δίκτυο παρακολούθησης εντοπίζει νέες ή όποιες παραλλαγές της γρίπης κυκλοφορούν και δεν αποκλείεται να απειλήσουν την επόμενη περίοδο. Οι πληροφορίες αυτές εντοπίζουν τα στελέχη που εισέρχονται στα (αναθεωρημένα) αντιγριπικά εμβόλια που διατίθενται στα φαρμακεία εν συνεχεία. Στη διάρκεια της γρίπης, οι υγειονομικές αρχές καταγράφουν και ενημερώνουν για τα κρούσματα γρίπης και εάν καταστεί απαραίτητο, προχωρούν σε νέες συστάσεις.

Ένα τέτοιο παγκόσμιο σύστημα δεν είναι διαθέσιμο για τον κορωνοϊό. Παρά το όλο σύστημα που διαφυλάσσει τον κόσμο από τη γρίπη, ο αριθμός των θανάτων από τον ιό σε ένα μέσο έτος παραμένει αξιόλογος. Ειδικά, κάθε χειμώνα η γρίπη προβληματίζει το NHS, ωθώντας το μερικές φορές στα όρια του. Για τις δημόσιες υπηρεσίες υγείας, το να ζεις με κορωνοϊό, ισούται με το να μαθαίνεις να υπομένεις ένα διπλό κύμα κάθε χειμώνα, αφού ο κορωνοϊός και η γρίπη πάνε μαζί. Συνοψίζοντας, λοιπόν, ο κορωνοϊός είναι πιο μεταδοτικός και πιο θνησιγενής συγκριτικά με τη γρίπη, όταν δεν υπάρχει ακόμη ένας ανάλογος διεθνής μηχανισμός προστασίας απέναντι του.