Πολλοί ασθενείς με οστεοαρθρίτιδα ισχίου που ακολουθούν συντηρητική θεραπεία ή προετοιμάζονται για αρθροπλαστική αναρωτιούνται εάν μπορούν να αθλούνται, ιδιαίτερα κατά τους καλοκαιρινούς μήνες, χωρίς να βλάψουν την άρθρωση.
Ο φόβος τους όμως βασίζεται κυρίως σε μύθους και άσκοπους περιορισμούς. Η κολύμβηση αποδεικνύεται ασφαλής και συμβάλλει στην ύφεση των συμπτωμάτων, την αποκατάσταση και τη μακροπρόθεσμη κινητικότητα.
«Η μεγαλύτερη άρθρωση του ανθρωπίνου σώματος, του ισχίου, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στην εμφάνιση οστεοαρθρίτιδας, αφού ο χόνδρος που βρίσκεται μεταξύ των οστών και επιτρέπει στην άρθρωση να κινείται, εκφυλίζεται με τη γήρανση. Στους νεότερους είναι απόρροια τραυματισμών», εξηγεί ο διδάκτωρ του Πανεπιστημίου Αθηνών και ειδικός στις αρθροπλαστικές ισχίου και γόνατος, ορθοπαιδικός χειρουργός Δρ Αθανάσιος Τσουτσάνης.
Η πάθηση χαρακτηρίζεται από πόνο, ευαισθησία και περιορισμό της κίνησης, οδηγώντας σταδιακά σε μείωση της δραστηριότητας και της ποιότητας ζωής. Μέχρι σήμερα, η συντηρητική θεραπεία στοχεύει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου, ενώ η οριστική λύση έρχεται μέσω χειρουργικής αντικατάστασης της άρθρωσης.
Στους πιο συχνούς τρόπους συντηρητικής αντιμετώπισης περιλαμβάνονται η λήψη αναλγητικών και αντιφλεγμονωδών φαρμάκων, καθώς και η έγχυση υλικών όπως υαλουρονικό οξύ ή στεροειδή.
Η ολική αρθροπλαστική ισχίου θεωρείται η βασική θεραπεία για ασθενείς με προχωρημένη οστεοαρθρίτιδα, προσφέροντας σημαντική βελτίωση στη λειτουργικότητα και την ποιότητα ζωής. Οι επεμβάσεις γίνονται ολοένα και πιο συχνά, επιτρέποντας στους ασθενείς να διατηρούν έναν ενεργό τρόπο ζωής χωρίς πόνο.
«Η επέμβαση γίνεται με ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους, με την τεχνική AMIS να θεωρείται η πλέον ατραυματική, καθώς η προσπέλαση γίνεται με τη βοήθεια ειδικών εργαλείων παρεκτοπίζοντας τους μυς. Δηλαδή αυτή η Πρόσθια Ελάχιστης Επεμβατικότητας Χειρουργική Τεχνική δεν απαιτεί τομές ούτε αποκόλληση μυών, μειώνοντας έτσι τον μετεγχειρητικό πόνο, τη διάρκεια νοσηλείας και εξαλείφοντας την ανάγκη μετάγγισης αίματος», εξηγεί ο πιστοποιημένος εκπαιδευτής της τεχνικής.
«Το μεγαλύτερο πλεονέκτημά της όμως είναι η σημαντικά ταχύτερη αποκατάσταση, σε σύγκριση με άλλες χειρουργικές τεχνικές, αφού οι ασθενείς ξεκινούν τη βάδιση με πατερίτσες την ίδια ημέρα ή την επομένη της επέμβασης. Η δε ανάγκη για χρήση τους είναι μικρότερης διάρκειας αφού μπορούν να διανύουν μικρές αποστάσεις μέσα σε λίγες ημέρες ακόμη και χωρίς αυτές. Έτσι, οι πιο ηλικιωμένοι ασθενείς είναι σε θέση να κινούνται ξανά ανεξάρτητα και οι νεότεροι να επανενταχθούν στην επαγγελματική ζωή τους γρηγορότερα».
Η άσκηση παίζει κρίσιμο ρόλο τόσο για τους συντηρητικά αντιμετωπιζόμενους ασθενείς όσο και για όσους προετοιμάζονται για χειρουργική επέμβαση. Η ήπια άσκηση βοηθά στην ενδυνάμωση των μυών, στη βελτίωση της ποιότητας των οστών και περιορίζει τον πόνο και τη δυσλειτουργία. Μετεγχειρητικά μειώνει τις επιπλοκές κατά 30% – 80%, επιτρέποντας ταχύτερη επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες.
Η κολύμβηση και οι ασκήσεις στο νερό προσφέρουν ιδιαίτερα οφέλη, προστατεύοντας την άρθρωση από πτώσεις και τραυματισμούς, ενώ ενισχύουν τη φυσική κατάσταση, τους μυς που στηρίζουν την άρθρωση και την ισορροπία. Ιδιαίτερα ωφέλιμοι είναι οι απαγωγείς του ισχίου και οι τετρακέφαλοι, σημαντικοί για την αποκατάσταση μετά την επέμβαση.
Πέραν της μυϊκής ενδυνάμωσης, η άσκηση στο νερό έχει χαλαρωτική δράση, βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος, μειώνει την πίεση στις αρθρώσεις και διευκολύνει την κινητικότητα. Βασική προϋπόθεση είναι η ήπια άσκηση, καθώς η αύξηση της έντασης αυξάνει τα φορτία στην άρθρωση.
«Οι ενδοιασμοί ορισμένων για την ενασχόληση με διάφορα θαλάσσια σπορ και με την κολύμβηση έγκεινται σε παρανοήσεις και ξεπερασμένους κανόνες. Από τους πιο συχνούς είναι η εσφαλμένη αντίληψη ότι η τεχνητή άρθρωση δεν αντέχει τα μεγάλα φορτία που ασκούνται σε αυτήν κατά την κολύμβηση. Ισχύει, όμως, το αντίθετο. Η άνωση του νερού περιορίζει σημαντικά την πίεση και τους κραδασμούς που θα δεχόταν κατά τη διάρκεια οποιασδήποτε άλλης άσκησης στο έδαφος».
Μετά την πλήρη επούλωση, οι μετεγχειρητικοί ασθενείς μπορούν να συμμετέχουν σε κολύμβηση, aqua aerobic, περπάτημα ή τρέξιμο στο νερό, με την ακριβή έναρξη να καθορίζεται εξατομικευμένα από τον χειρουργό.