Παχυσαρκία: Πώς διαφέρει η επίδρασή της στα δύο φύλα

Η παχυσαρκία μπορεί να έχει διαφορετικές επιπτώσεις στον ανδρικό και τον γυναικείο οργανισμό, σύμφωνα με νέα μελέτη επιστημόνων του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό PNAS Nexus.

Η έρευνα εξετάζει τον ρόλο που διαδραματίζουν τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος στον λιπώδη ιστό και τον τρόπο με τον οποίο διαφοροποιείται η λειτουργία τους ανάλογα με το φύλο. Ειδικότερα, οι επιστήμονες εστίασαν στα ηωσινόφιλα και στην επικοινωνία τους με τα μακροφάγα, μια διαδικασία που φαίνεται να επηρεάζει τη φλεγμονή στον λιπώδη ιστό.

Τα αποτελέσματα αναδεικνύουν ότι η επίδραση της παχυσαρκίας δεν εξαρτάται αποκλειστικά από την ποσότητα του λίπους ή τον αριθμό των ανοσοκυττάρων, αλλά και από τον τρόπο λειτουργίας τους και την αλληλεπίδρασή τους. Η ερευνητική ομάδα μελέτησε τα ηωσινόφιλα, έναν τύπο λευκών αιμοσφαιρίων που είναι γνωστός κυρίως για τη συμμετοχή του σε αλλεργικές αντιδράσεις και στο άσθμα.

Χρησιμοποιώντας προηγμένες τεχνικές αλληλούχισης RNA σε επίπεδο μεμονωμένου κυττάρου (single-cell sequencing), οι επιστήμονες εντόπισαν έξι διαφορετικούς πληθυσμούς ηωσινοφίλων στον λιπώδη ιστό. Κάθε πληθυσμός παρουσίαζε διαφορετικό πρότυπο γονιδιακής έκφρασης, γεγονός που υποδηλώνει ότι τα κύτταρα αυτά διαθέτουν πιο σύνθετες λειτουργίες από όσες θεωρούνταν μέχρι σήμερα.

Ορισμένοι πληθυσμοί φαίνεται να ασκούν προστατευτική δράση απέναντι στη φλεγμονή που σχετίζεται με την παχυσαρκία, ενώ άλλοι ενδέχεται να συμβάλλουν σε δυσμενείς μεταβολικές μεταβολές. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαφορετική συμπεριφορά των ηωσινοφίλων στα δύο φύλα. Στα θηλυκά ποντίκια, οι ερευνητές εντόπισαν έναν προστατευτικό πληθυσμό ηωσινοφίλων, ο οποίος εμφάνιζε αποτελεσματικότερη επικοινωνία με τα μακροφάγα.

Τα μακροφάγα είναι κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος που διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση της φλεγμονής και στην ανοσολογική απόκριση. Η συνεργασία τους με τα ηωσινόφιλα φαίνεται να συμβάλλει στη διατήρηση ενός πιο υγιούς μεταβολικού περιβάλλοντος στον λιπώδη ιστό.

Αντίθετα, στα αρσενικά ποντίκια που ακολουθούσαν διατροφή υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά παρατηρήθηκαν περισσότεροι πληθυσμοί ηωσινοφίλων με προφλεγμονώδη χαρακτηριστικά και λιγότερο προστατευτικό γονιδιακό αποτύπωμα. Το εύρημα αυτό υπογραμμίζει ότι η λειτουργική κατάσταση των ανοσοκυττάρων ενδέχεται να είναι εξίσου σημαντική με την παρουσία τους στον λιπώδη ιστό.

Ένα ακόμη σημαντικό εύρημα αφορά την πρωτεΐνη RELMα, η οποία παράγεται από τα μακροφάγα και φαίνεται να συμβάλλει στη διατήρηση της επικοινωνίας τους με τα ηωσινόφιλα. Στα θηλυκά ποντίκια, η RELMα φάνηκε να σταθεροποιεί αυτή την αλληλεπίδραση, ενισχύοντας τις συνθήκες που συνδέονται με πιο προστατευτική ανοσολογική λειτουργία στον λιπώδη ιστό.

Παρά τη σημασία των ευρημάτων, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η μελέτη πραγματοποιήθηκε σε ποντίκια και δεν μπορεί ακόμη να θεωρηθεί ότι αποδεικνύει αντίστοιχους μηχανισμούς στον άνθρωπο.

Η ερευνητική ομάδα σχεδιάζει να προχωρήσει στη δημιουργία τρισδιάστατων οργανοειδών λιπώδους ιστού, τα οποία θα αναπαράγουν ορισμένα χαρακτηριστικά του ανθρώπινου λιπώδους ιστού. Μέσα από αυτά τα εργαστηριακά μοντέλα θα διερευνηθεί κατά πόσο είναι δυνατό να τροποποιηθεί η επικοινωνία μεταξύ των ανοσοκυττάρων προς όφελος της μεταβολικής υγείας.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, τα ευρήματα της μελέτης υποδεικνύουν ότι η αντιμετώπιση της παχυσαρκίας ενδέχεται να χρειάζεται πιο εξατομικευμένες προσεγγίσεις, λαμβάνοντας υπόψη τις βιολογικές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών.

Η κατανόηση των ειδικών ανοσολογικών μηχανισμών στα δύο φύλα θα μπορούσε στο μέλλον να συμβάλει στην ανάπτυξη θεραπειών που στοχεύουν συγκεκριμένους πληθυσμούς κυττάρων και μοριακές οδούς, με στόχο τον περιορισμό της χρόνιας φλεγμονής και τη βελτίωση της μεταβολικής υγείας.