Πώς εξαπλώνεται η γρίπη: Τι δείχνει νέα μελέτη για τη μετάδοση του ιού
Νέα επιστημονικά δεδομένα για τον τρόπο μετάδοσης της γρίπης έρχονται στο φως, καθώς μια καινούργια παραλλαγή του ιού εξαπλώνεται με ταχύ ρυθμό.
Μελέτη του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «PLOS Pathogens», προσφέρει χρήσιμες ενδείξεις για το πώς μπορεί να περιοριστεί ο κίνδυνος μόλυνσης.
Σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση, πρόκειται για την πρώτη κλινική δοκιμή σε ελεγχόμενο περιβάλλον που εξετάζει τη μετάδοση της γρίπης μέσω του αέρα μεταξύ φυσικά μολυσμένων ατόμων –και όχι ατόμων που μολύνθηκαν σκόπιμα σε εργαστηριακές συνθήκες– και υγιών συμμετεχόντων.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται από τους ερευνητές στη σημασία του ελέγχου των κρουσμάτων, καθώς κάθε χρόνο έως και ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι παγκοσμίως προσβάλλονται από εποχική γρίπη, γεγονός που καθιστά το ζήτημα κρίσιμο για τη δημόσια υγεία.
Στο πλαίσιο της μελέτης, επιστήμονες από τις Σχολές Δημόσιας Υγείας, Μηχανικών και Ιατρικής του Πανεπιστημίου του Μέριλαντ τοποθέτησαν πέντε φοιτητές που έπασχαν ήδη από γρίπη σε δωμάτιο ξενοδοχείου στην περιοχή της Βαλτιμόρης, μαζί με έντεκα υγιείς ενήλικες εθελοντές μέσης ηλικίας, εκ των οποίων οι δύο είχαν εμβολιαστεί κατά της γρίπης.
Η έρευνα πραγματοποιήθηκε σε δύο φάσεις, τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο του 2024. Το αξιοσημείωτο αποτέλεσμα ήταν ότι κανένας από τους υγιείς εθελοντές δεν μολύνθηκε.
Κατά τη διάρκεια του πειράματος, οι συμμετέχοντες διέμεναν για δύο εβδομάδες σε απομονωμένο όροφο ξενοδοχείου και συμμετείχαν σε καθημερινές δραστηριότητες που προσομοίωναν συνηθισμένες κοινωνικές αλληλεπιδράσεις, όπως συνομιλίες και ήπια σωματική άσκηση, μεταξύ άλλων γιόγκα, διατάσεις και χορό.
Οι κοινές αυτές δραστηριότητες είχαν διάρκεια από 111 έως 250 λεπτά, ενώ οι ασθενείς χειρίζονταν αντικείμενα όπως στυλό, τάμπλετ και μικρόφωνο, τα οποία στη συνέχεια μοιράζονταν σε όλα τα μέλη της ομάδας.
Σε όλη τη διάρκεια της μελέτης καταγράφηκε μεγάλος αριθμός παραμέτρων, συμπεριλαμβανομένης της παρακολούθησης συμπτωμάτων, της λήψης καθημερινών ρινικών δειγμάτων και δειγμάτων σάλιου, καθώς και αιματολογικών εξετάσεων για την ανίχνευση αντισωμάτων.
Παράλληλα, οι ερευνητές μέτρησαν την έκθεση των εθελοντών στον ιό στην περιοχή της αναπνοής τους, καθώς και τη συγκέντρωση ιικού φορτίου στον αέρα της αίθουσας όπου πραγματοποιούνταν οι δραστηριότητες.
Όπως εξηγεί η Δρ. Τζιάνγιου Λάι, μεταδιδακτορική ερευνήτρια που ηγήθηκε της ανάλυσης των δεδομένων, «Τα δεδομένα μας υποδεικνύουν βασικούς παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα μετάδοσης της γρίπης: ο βήχας είναι ένας σημαντικός παράγοντας.
Οι φοιτητές που είχαν γρίπη, είχαν πολύ ιό στη μύτη τους, αλλά δεν έβηχαν σχεδόν καθόλου, οπότε μόνο μικρές ποσότητες ιού εκτοξεύτηκαν στον αέρα».
Στο ίδιο πλαίσιο, η ίδια επισημαίνει ότι «ο άλλος σημαντικός παράγοντας είναι ο αερισμός και η κυκλοφορία του αέρα. Ο αέρας στη αίθουσα της μελέτης αναμειγνυόταν συνεχώς και γρήγορα από ένα θερμαντικό σώμα και έναν αφυγραντήρα και έτσι οι μικρές ποσότητες ιού στον αέρα αραιώνονταν».
Ένας ακόμη παράγοντας που φαίνεται να συνέβαλε στην απουσία μετάδοσης ήταν η ηλικία των υγιών εθελοντών. Όπως παρατηρείται στη μελέτη, οι ενήλικες μέσης ηλικίας είναι συνήθως λιγότερο ευάλωτοι στη γρίπη σε σύγκριση με νεότερους ενήλικες, κυρίως λόγω προηγούμενων εμβολιασμών και παλαιότερων λοιμώξεων.
Συνολικά, η μη καταγραφή κρουσμάτων στο πλαίσιο αυτής της έρευνας προσφέρει πολύτιμες ενδείξεις για τα μέτρα προστασίας από τη γρίπη τη φετινή περίοδο.
«Το να βρίσκεσαι κοντά, πρόσωπο με πρόσωπο με άλλους ανθρώπους σε εσωτερικούς χώρους, όπου ο αέρας δεν ανανεώνεται πολύ, φαίνεται να είναι το πιο επικίνδυνο και είναι κάτι που όλοι τείνουμε να κάνουμε συχνά.
Τα αποτελέσματά μας υποδηλώνουν ότι οι φορητοί καθαριστές αέρα που ανακινούν και καθαρίζουν τον αέρα θα μπορούσαν να βοηθήσουν πολύ.
Αλλά αν είστε πολύ κοντά και κάποιος βήχει, ο καλύτερος τρόπος για να παραμείνετε ασφαλείς είναι να φοράτε μάσκα, ειδικά Ν95», τονίζει ο δρ. Ντόναλντ Μίλτον, καθηγητής στο Τμήμα Παγκόσμιας, Περιβαλλοντικής και Επαγγελματικής Υγείας της Σχολής Δημόσιας Υγείας.