Σύνδεση διαβήτη και άνοιας: Πόσο αυξάνει ο διαβήτης τον κίνδυνο
Η σχέση μεταξύ διαβήτη και άνοιας αποδεικνύεται άμεση, με τα άτομα που εμφανίζουν διαβήτη τύπου 2 να έχουν διπλάσιες πιθανότητες να αναπτύξουν άνοια. Παράλληλα, η άνοια δυσχεραίνει τη διαχείριση της νόσου.
Επιπλέον, ο ανεπαρκώς ελεγχόμενος διαβήτης επιβαρύνει την ασφάλεια και την ευημερία των ατόμων που πάσχουν από άνοια. Σύμφωνα με μία σημαντική σουηδική μελέτη που μελέτησε 12.300 άτομα, η εμφάνιση του διαβήτη πριν από τα 65 αυξάνει τον κίνδυνο νοητικής εξασθένησης έως και κατά 125%. Αυτά τα ενδιαφέροντα στοιχεία παρουσιάζει σε συνέντευξή του στο Πρακτορείο FM και στη δημοσιογράφο Τάνια Μαντουβάλου, ο Γενικός Γραμματέας της Επαγγελματικής Ένωσης Παθολόγων Διαβητολόγων, Αντώνιος Λέπουρας, με αφορμή ομιλία του στο 2ο Πανελλήνιο Συνέδριο Μεταβολικών Νοσημάτων και Χρονίων Παθήσεων που διεξήχθη στη Σύρο. Το συνέδριο διοργανώθηκε από το Ίδρυμα Μεταβολικών Νοσημάτων και Χρονίων Παθήσεων με την υποστήριξη της Ελληνικής Εταιρείας Ιατρικής της Εργασίας και Περιβάλλοντος, υπό την αιγίδα της Ιατρικής Σχολής Αθηνών, του ΠΙΣ και του Ιατρικού Συλλόγου Κυκλάδων.
Πώς ο διαβήτης επηρεάζει τον εγκέφαλο
Ο μηχανισμός που οδηγεί σε νοητική εξασθένηση έχει να κάνει με την πρόωρη γήρανση του εγκεφάλου λόγω πολλών αιτίων. Όπως εξηγεί ο κ. Λέπουρας: «Στον διαβήτη έχουμε μια πρόωρη γήρανση του εγκεφάλου που οφείλεται σε πολλές αιτίες. Μεγάλες επιδημιολογικές μελέτες από παλιά έχουν δείξει ότι τόσο η αγγειακή άνοια όσο και η άνοια τύπου ALZHEIMER’S είναι πιο συχνή σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2. Η πιο συχνή άνοια στους διαβητικούς είναι η αγγειακή άνοια, όπως φαίνεται στις περισσότερες μελέτες και αυτό αποδίδεται στα μικρά αγγειακά εγκεφαλικά και στη μικρο-αγγειοπάθεια, που συμβαίνουν αθόρυβα και ασυμπτωματικά στη λευκή ουσία του εγκεφάλου, για συχνά μεγάλο χρονικό διάστημα (10-20 έτη). Ο διαβήτης προάγει τη γήρανση των αγγείων μας, όπως επίσης η υπέρταση, η υπερλιπιδαιμία, ή η κακή ποιότητα της χοληστερίνης μας. Είναι μία κατάσταση φλεγμονής στα αγγεία μας, δεν είναι αυτό που νομίζει ο κόσμος ότι τα αγγεία μας χάνουν την ελαστικότητά τους. Καταστάσεις που συνυπάρχουν με τον διαβήτη, όπως πολύ υψηλά ζάχαρα, ή πολύ χαμηλά ζάχαρα (η γνωστή υπογλυκαιμία) οδηγούν σε πρόωρο κυτταρικό θάνατο αρκετών εγκεφαλικών κυττάρων».
Αναφορικά με τον διαβήτη τύπου 1, που εμφανίζεται κυρίως σε νεαρές ηλικίες, ο κ. Λέπουρας σημειώνει ότι: «Έχει αποδειχθεί ότι όταν ξεκινάει σε παιδιά κάτω των 7 ετών, τότε που ο εγκέφαλος είναι στη φάση της ανάπτυξης, οι υπογλυκαιμίες, κυρίως, μειώνουν την τροφή των εγκεφαλικών κυττάρων. Σε αρκετές πειραματικές μελέτες με μαγνητικές τομογραφίες βλέπουμε ότι ο εγκέφαλος των παιδιών που έχουν από πολύ νωρίς ΣΔ, είναι πιο ατροφικός».
Άνοια σε νεαρότερες ηλικίες λόγω διαβήτη τύπου 1
«Στο διαβήτη τύπου 1 η άνοια μπορεί να έρθει πολύ νωρίτερα. Έχουμε περιπτώσεις άνοιας σε ηλικίες 30, 40, 50 ετών, ακριβώς επειδή ο διαβήτης ξεκινάει σε πολύ μικρή ηλικία. Η υπογλυκαιμία σε παιδικά και εφηβικά στάδια, είναι πολύ πιο επικίνδυνη. Μπορούμε να την παρομοιώσουμε με ένα δέντρο που όταν είναι μικρό είναι πολύ πιο ευαίσθητο σε εξωτερικές επιδράσεις, από ό,τι ένα μεγάλο δέντρο», αναφέρει ο κ. Λέπουρας.
Στο ερώτημα πώς μπορούν να προληφθούν οι επιπτώσεις αυτές, ο ίδιος επισημαίνει: «Να είναι σωστά ρυθμισμένο, κάτι το οποίο δεν είναι απλό. Όμως, αυτή τη στιγμή έχουμε συστήματα συνεχούς καταγραφής, συστήματα όπως λέμε τεχνητού παγκρέατος, που πλέον αυτά επιλέγουμε να φοράμε στα παιδιά, διότι αυτά κάνουν συνεχή έγχυση ινσουλίνης. Και τα πιο εξελιγμένα από αυτά έχουν πλέον τη δυνατότητα και στη χώρα μας, να διακόπτουν την παροχή ινσουλίνης, όταν το παιδί πάει να κάνει υπογλυκαιμία».
Ο ρόλος της άσκησης στη νοητική υγεία
Ο Γενικός Γραμματέας της Ένωσης κλείνει με αναφορά στη σωματική άσκηση, που αποτελεί σημαντικό παράγοντα για την υγεία, ειδικά σε μεγαλύτερες ηλικίες: «Η μέτρια σωματική άσκηση στους ηλικιωμένους, όπως περπάτημα 40’, 3 φορές την εβδομάδα, έχει δείξει ότι αυξάνει το μέγεθος του ιππόκαμπου και βελτιώνει τη μνήμη μετά από 1 χρόνο».