Τα anti-Covid σενάρια για το φθινόπωρο

Πότε έρχεται το επικαιροποιημένο εμβόλιο και ποιους αφορά η σύσταση του ΠΟΥ για αναμνηστική δόση.

Μετά τα κύματα από τα μελτέμια του καλοκαιριού οι ειδικοί δεν αποκλείουν το ενδεχόμενο να μας χτυπήσει ένα ακόμα κύμα της πανδημίας Covid 19, με το κύμα αυτό να απειλεί πλέον κυρίως τους ευπαθείς-κάτι που το διαχωρίζει σαφώς από τα προηγούμενα (40) κύματα. Γι αυτό άλλωστε ακόμα και ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης επισημαίνει ότι από εδώ και πέρα η λήψη αποφάσεων σε επίπεδο πολιτικής υγείας δεν θα προβεί ξανά  στην υιοθέτηση οριζόντιων μέτρων (ίδια για όλους), αλλά τα όποια μέτρα ληφθούν θα στοχεύουν μόνο στην προστασία των ευάλωτων πληθυσμών. Στο μεταξύ δίνουν και παίρνουν τα σενάρια για το τι  θα γίνει το φθινόπωρο με το ζήτημα του εμβολιασμού, με ποιο εμβόλιο θα γίνουν οι εμβολιασμοί και ποιους θα αφορούν.  Από την πλευρά των ειδικών της επιτροπής των εμπειρογνωμόνων, ο καθηγητής παθολογικής φυσιολογίας λοιμώξεων ΕΚΠΑ Νίκος Σύψας δεν εμφανίζεται αισιόδοξος για την πιθανότητα να έρθει εγκαίρως το λεγόμενο παν-εμβόλιο δηλαδή το πολυδύναμο εμβόλιο που θα περιλαμβάνει προστασία και έναντι του ιού της γρίπης και έναντι του κορονοϊού με ένα τσίμπημα, ενώ την ίδια άποψη συμμερίζεται και ο καθηγητής παθολογίας-λοιμωξιολογίας ΕΚΠΑ, Σωτήρης Τσιόδρας,  πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρίας Λοιμώξεων. Για το τι μέλλει γενέσθαι σε λίγους μήνες, υπάρχουν δύο επικρατέστερες θεωρίες και σύμφωνα με την πρώτη θα έχουμε το φθινόπωρο επικαιροποιημένο εμβόλιο-δηλαδή διαφορετικής σύνθεσης από αυτά που τώρα κυκλοφορούν ώστε να είναι αποτελεσματικό κι έναντι των μεταλλάξεων που τώρα κυκλοφορούν (την όμικρον και τις υποπαραλλαγές της) και η Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών θα αποφασίσει ποιοι θα πρέπει να εμβολιαστούν. Η δεύτερη θεωρία είναι πιο συγκρατημένη καθώς προβλέπει ότι θα αργήσει ακόμα η άφιξη των επικαιροποιημένων εμβολίων και ότι θα χρειαστεί να χρησιμοποιήσουμε τα υπάρχοντα για μια (ακόμα) αναμνηστική δόση.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, σε συνεργασία με τη Στρατηγική Συμβουλευτική Ομάδα Ειδικών στην Ανοσοποίηση (SAGE) και τις ομάδες εργασίας του ΠΟΥ για τα Covid 19 εμβόλια στο μεταξύ εξακολουθούν να συγκεντρώνουν στοιχεία για τα χαρακτηριστικά και τα πλεονεκτήματα της λεγόμενης υβριδικής ανοσίας. Τα ευρήματα που συλλέχθηκαν μετά την διασπορά κι επικράτηση των πρώτων στελεχών του κορονοϊού, έως και την επικράτηση της μετάλλαξης Δέλτα έδειξαν ότι η υβριδική ανοσία έναντι του ιού Sars Cov2 είναι ισχυρότερη από την ανοσία που προσφέρει μόνο η νόσηση ή μόνο ο εμβολιασμός. Η διάρκεια ωστόσο της υβριδικής ανοσίας δεν είναι ξεκάθαρα γνωστή και επίσης δεν έχει διευκρινιστεί το κατά πόσο η υβριδική ανοσία που έχει ένας άνθρωπος σήμερα μπορεί να τον προστατέψει αύριο  σε περίπτωση που αναδυθούν και κυκλοφορήσουν νέες μεταλλάξεις- κάτι που θεωρείται πάρα πολύ πιθανό. Σε αυτό τον τομέα μάλιστα ιδιαίτερα διαφωτιστικά-και ανησυχητικά- είναι τα πιο πρόσφατα δεδομένα που υποδηλώνουν ότι η μόλυνση με το στέλεχος Όμικρον δεν προστατεύει από την ενδεχόμενη μόλυνση με νέες υπο-παραλλαγές της Όμικρον. Σύμφωνα με την Στρατηγική Συμβουλευτική Ομάδα Ειδικών στην Ανοσοποίηση, οι αναμνηστικές δόσεις εξασφαλίζουν υψηλότερη προστασία ειδικά στους ευπαθείς έναντι της σοβαρής νόσησης από το στέλεχος Όμικρον (όλες τις γνωστές υποπαραλλαγές) και γι αυτό θα πρέπει να συνεχίσει να υπάρχει ισχυρή σύσταση για τους ηλικιωμένους, τους ανοσοκατεσταλμένους, τα άτομα με υποκείμενα νοσήματα και τους υγειονομικούς (που κινδυνεύουν λόγω της υψηλής έκθεσης) να κάνουν τις αναμνηστικές δόσεις που συστήνουν οι κατά τόπους Εθνικές Επιτροπές Εμβολιασμού των χωρών, οι οποίες είναι και οι καθ’ύλην αρμόδιες για να εξειδικεύσουν τις γενικές συστάσεις των ανεξάρτητων ρυθμιστικών Αρχών (FDA, EMA, CDC, ECDC)  σε κάθε πληθυσμό. Ο στόχος της Συμβουλευτικής Ομάδας SAGE του ΠΟΥ είναι να βοηθήσει τις χώρες να συντάξουν κατευθυντήριες οδηγίες για την καλύτερη δυνατή χρήση των covid 19 εμβολίων, με βάση επιδημιολογικές προβλέψεις και σενάρια για την εμβολιαστική κάλυψη κάθε πληθυσμού. Μέχρι στιγμής η ομάδα SAGE του ΠΟΥ δεν έχει εκδώσει σύσταση για αναμνηστικό εμβολιασμό για παιδιά κι εφήβους (άτομα κάτω των 18 ετών) και η προτροπή για 1^η και 2^η αναμνηστική δόση (ή 3^η και 4^η δόση όπως τις αποκαλούμε) αφορά  άτομα με μέτρια έως σοβαρή ανοσοκαταστολή είτε λόγω ηλικίας και ανοσολογικής γήρανσης του οργανισμού είτε λόγω υποκειμένων νοσημάτων ή λήψη ανοσοκατασταλτικών φαρμάκων. Όλα αυτά ισχύουν, ενώ η παγκόσμια επιστημονική κοινότητα είναι σε αναμονή  της κυκλοφορίας των επικαιροποιημένων εμβολίων για τον κορονοϊό το προσεχές φθινόπωρο.  Επίσης αναμένουμε την έγκριση των covid 19 εμβολίων για παιδιά μικρότερα των 5 ετών, τα οποία μέχρι στιγμής δεν μπορούν να προστατευτούν  μέσω του εμβολιασμού.

Το μεγάλο στοίχημα πάντως για την μετάβαση στην ενδημική νόσο του κορονοϊού αποτελούν τα επικαιροποιημένα εμβόλια, τα οποία  θα χορηγούνται ετησίως στο ίδιο μοντέλο διαχείρησης με αυτό της γρίπης. Και από την πλευρά της κοινωνίας η προσμονή είναι μεγάλη για τα επικαιροποιημένα εμβόλια, ενώ για τα υπάρχοντα σκευάσματα έχει επέλθει μια κόπωση που αντικατοπτρίζεται  στην μικρή συμμετοχή για την διενέργεια της 2^ης αναμνηστικής δόσης, με μόλις 200.000 άτομα να έχουν κάνει την τέταρτη δόση.

Πηγή: Έντυπο «Περί Υγείας»