Ο βρεφικός και παιδικός εμβολιασμός είναι μία επιλογή ζωής και δικαίωμα κάθε παιδιού να μπορεί να προστατεύεται.
Γράφει η Βασιλική Χρ. Λαπέα, MD, Παιδίατρος, Στρατιωτικός Ιατρός, Επιμελήτρια Παιδιατρικού Τμήματος Ναυτικού Νοσοκομείου Αθηνών.
Tα εμβόλια αποτελούν βασική έκφραση της προληπτικής ιατρικής και ο παιδίατρος ως αγγελιαφόρος της δημόσιας υγείας οφείλει να αξιοποιεί την επιρροή του στον πληθυσμό με δράση. Κύριος στόχος αποτελεί η προάσπιση της υγείας των παιδιών μέσω της σωστής ενημέρωσης για την ανάγκη ανοσοποίησης και την προαγωγή της πρόληψης.
Οι γονείς με μέριμνα του παιδιάτρου οφείλουν να ενημερώνονται για τον απαραίτητο επικείμενο εμβολιασμό του παιδιού τους και να προγραμματίζουν σε έγκαιρο χρόνο την ανοσοποίηση παράλληλα με τον έλεγχο της ανάπτυξης.
Ο εμβολιασμός των παιδιών ξεκινάει από τη βρεφική ηλικία, ώστε να θωρακιστεί το ανώριμο ανοσοποιητικό τους σύστημα από παθογόνους μικροοργανισμούς που δυνητικά προκαλούν υψηλή νοσηρότητα και θνητότητα, ενώ ολοκληρώνεται στην εφηβική ηλικία. Δεν θα πρέπει να αγνοούμε όμως ότι η ανοσοποίηση και η πρόληψη από σοβαρά λοιμώδη νοσήματα είναι συνεχής και αφορά και την ενήλικη ζωή.
Τον Ιούνιο του 2020 γνωστοποιήθηκε το νέο «Εθνικό Πρόγραμμα εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων» από το Υπουργείο Υγείας, όπως προέκυψε από τη συνεδρίαση της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών.
Σύμφωνα με τα επιδημιολογικά δεδομένα της χώρας μας διαμορφώθηκε, όπως δείχνει ο πίνακας παρακάτω.
Με την πρόοδο της επιστήμης και την εφαρμογή των πολυδύναμων εμβολίων, η ανοσοποίηση των παιδιών είναι πλέον πιο αποτελεσματική, καθώς δύναται να λάβουν ταυτόχρονα περισσότερα εμβόλια με μία μόνο ένεση, καθιστώντας έτσι πιο εύκολη τη συμμόρφωση και τη δημιουργία «τείχους ανοσίας». Συνεπώς, προτείνεται η χρήση των πολυδύναμων εμβολίων, με ασφάλεια και αποτελεσματικότητα ισάξια των μεμονωμένων εμβολίων.
Ο βασικός εμβολιασμός κατά τη διάρκεια της βρεφικής ηλικίας περιλαμβάνει τη χορήγηση 6-δύναμου εμβολίου (DTaP-IPV-Ηib-HepB) που περιέχει το εμβόλιο της ηπατίτιδας Β, της διφθερίτιδας, του τετάνου, του κοκκύτη, της πολιομυελίτιδας και του αιμόφιλου της ινφλουέντζας τύπου b και του συζευγμένου εμβολίου του πνευμονιόκοκκου (PCV). Το 6-δύναμο εμβόλιο (DTaP-IPV-Ηib-HepB) χορηγείται στο τέλος του 2ου, 4ου και 6ου μήνα της ζωής και το εμβόλιο του πενυμονιόκοκκου στο τέλος του 2ου και 4ου μήνα.
Στη συνέχεια, στη διάρκεια του 2ου έτους της ζωής ολοκληρώνεται ο εμβολιασμός έναντι του πνευμονιόκοκκου με τη χορήγηση μίας αναμνηστικής δόσης έπειτα από την ηλικία των 12 μηνών. Επιπλέον, χορηγούνται τα εμβόλια έναντι του μηνιγγιτιδόκκου οροομάδας C (MCC) σε ηλικία 12 μηνών, καθώς επίσης και τα εμβόλια της ιλαράς, της ερυθράς και της παρωτίτιδας (MMR) και της ανεμευλογιάς (Var) στους 3 πρώτους μήνες μετά τα πρώτα γενέθλια. Από την ηλικία των 15 μηνών είναι δυνατή η χορήγηση του πε-νταδύναμου εμβολίου (DTaP-IPV-Ηib) της διφθερίτιδας, του τετάνου, του κοκκύτη, της πολιομυελίτιδας και του αιμόφιλου της ινφλουέντζας τύπου b με ολοκλήρωση του σχήματος εμβολιασμού για τον αιμόφιλο.
Βαδίζοντας στο 3ο έτος ζωής χορηγούνται οι αναμνηστικές δόσεις των εμβολίων για την ιλαρά, την ερυθρά, την παρωτίτιδα (MMR) και την ανεμευλογιά (Var), με σύσταση για ολοκλήρωση της ανοσοποίησης μέχρι την ηλικία των 4 ετών, με σκοπό την προστασία του νηπίου από πιθανή νόσηση. Επιπλέον, από την ηλικία των 2 μέχρι των 6 ετών συστήνεται ο εμβολιασμός με το εμβόλιο της ηπατίτιδας Α με χορήγηση δύο δόσεων με χρονική απόσταση 6 μηνών μεταξύ τους.
Επόμενος σταθμός ανοσοποίησης της παιδικής ηλικίας στην ηλικία 4-6 ετών είναι η ολοκλήρωση του βασικού σχήματος εμβολιασμού για τη διφθερίτιδα, τον τέτανο, τον κοκκύτη και την πολιομυελίτιδα με τη χορήγηση του 4-δύναμου εμβολίου DTaP-IPV.
Τέλος, στο κατώφλι της μετάβασης από την παιδική ηλικία στην εφηβεία σε ηλικία 11-12 ετών συστήνεται η ανοσοποίηση με το 4-δυναμο εμβόλιο του μηνιγγιτιδόκκου οροομάδων A,C,W135,Y (MenACWY), καθώς επίσης και η χορήγηση αναμνηστικής δόσης εμβολίου για τη διφθερίτιδα, τον τέτανο και τον κοκκύτη σε μορφή Tdap-IPV για τη χώρα μας. Για τα κορίτσια της ίδιας ηλικιακής ομάδας συστήνεται ο εμβολιασμός έναντι του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV) για την πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, καθώς επίσης για την πρόληψη άλλων καλοήθων και κακοήθων νοσημάτων σχετιζόμενων με τον ιό. Για τις έφηβες, με έγκαιρη έναρξη του εμβολιασμού σε ηλικία 11-12 ετών, το σχήμα εμβολιασμού ολοκληρώνεται με τη χορήγηση 2 δόσεων με μεσοδιάστημα 6 μηνών.
Ο παιδίατρος σύμφωνα με τις συστάσεις του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμού κατευθύνει τους γονείς στον προγραμματισμό της ανοσοποίησης των παιδιών όχι μόνο σε σχέση με την ηλικιακή τους ομάδα αλλά και την ένδειξη ανοσίας, την πιθανή καθυστέρηση εμβολιασμού ή αν ανήκουν σε ομάδα αυξημένου κινδύνου. Συνεπώς, εξετάζεται η κατά περίπτωση τροποποίηση των εμβολιαστικών σχημάτων και ενδεχομένως παράλειψη ή χορήγηση επιπλέον εμβολίων, όπως του πολυσακχαριδικού εμβολίου του πνευμονιόκοκκου, της γρίπης, της φυματίωσης, του μηνιγγιτιδόκοκκου Β, του ροταϊού και του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων για τα αγόρια.
Η διασφάλιση της υγείας των παιδιών και των εφήβων και η πρόληψη μέσω των εμβολίων είναι προέκταση της αδιάλειπτης συνεργασίας του παιδιάτρου με τους γονείς.
Πηγή: Εφημερίδα “Περί Υγείας”
