Γήρανση χωρίς διαβήτη
Ο τρόπος με τον οποίο συσσωρεύετε τον χρόνο που κάθεστε μπορεί να είναι σημαντικός για τη γήρανση χωρίς διαβήτη.
Όταν κάθεστε για μεγάλες περιόδους χωρίς να σηκώνεστε, οι μεγάλοι μύες των ποδιών μας παραμένουν αδρανείς. Χωρίς καμία δράση, αυτοί οι μύες δεν μπορούν να χρησιμοποιήσουν αποτελεσματικά τα σάκχαρα και τα λίπη που επιπλέουν στο αίμα σας -και θεωρητικά, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε αύξηση βάρους και μεταβολικές ασθένειες όπως ο διαβήτης τύπου 2.
Ταυτόχρονα, η μειωμένη ροή αίματος στις αρτηρίες οδηγεί σε εχθρικές καταστάσεις που προάγουν τον τραυματισμό στα τοιχώματα των αιμοφόρων αγγείων. Κατά τη διάρκεια της ζωής, αυτός ο τραυματισμός πιθανότατα συμβάλλει σε καρδιακές παθήσεις και σε νόσο των περιφερικών αρτηριών. Επιπλέον, όταν οι μύες των ποδιών σας παραμένουν αδρανείς για μεγάλες περιόδους, το αίμα συλλέγεται στις φλέβες σας, γεγονός που οδηγεί σε αυξημένο κίνδυνο για θρόμβους αίματος ή εν τω βάθει φλεβική θρόμβωση. Το να στέκεστε όρθιοι και να κινείστε μπορεί να σταματήσει αυτές τις διαδικασίες, αλλά πολύ συχνά, απλώς συνεχίζουμε να καθόμαστε.
Πρότυπα καθίσματος
Τα μοτίβα καθίσματος περιγράφουν πώς κάθονται οι άνθρωποι κατά τη διάρκεια της ημέρας. Μερικοί άνθρωποι συνήθως κάθονται για μεγάλες περιόδους τη φορά, και σπάνια σηκώνονται. Αυτό αναφέρεται ω παρατεταμένο μοτίβο καθίσματος. Άλλοι σπάνια κάθονται ακίνητοι. Σηκώνονται τακτικά αφού κάθονται για σύντομες περιόδους. Αυτό λέγεται διακοπτόμενο κάθισμα. Είναι τα μοτίβα καθίσματος σημαντικά για τη μεταβολική υγεία; Τα αναδυόμενα στοιχεία δείχνουν ναι. Από μελέτες παρατήρησης, μάθαμε ότι οι ενήλικες με παρατεταμένη καθιστική ζωή έχουν μεγαλύτερη περιφέρεια μέσης, υψηλότερο ΔΜΣ (Δείκτη Μάζας Σώματος) και στο αίμα τους έχουν λιγότερα καλά λιπαρά, περισσότερα κακά λιπαρά και υψηλότερα επίπεδα σακχάρου σε σύγκριση με ενήλικες με διακεκομμένα καθίσματα.
Για να ελέγξουν εάν τα προβλήματα με το μεταβολισμό του λίπους και του σακχάρου προκαλούνται από τα μοτίβα καθίσματος, οι ερευνητές σε όλο τον κόσμο, έχουν πραγματοποιήσει πειράματα. Έφεραν άτομα στο εργαστήριο, βάζοντάς τα να κάθονται συνεχώς για περίπου οκτώ ώρες (ένα εξαιρετικά παρατεταμένο μοτίβο). Μια άλλη μέρα, ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες να σηκώνονται κάθε 20-30 λεπτά (ένα μοτίβο με μεγάλη διακοπή). Οι διακοπές διήρκεσαν από δύο έως πέντε λεπτά και περιλάμβαναν ακίνητη στάση, ελαφρύ περπάτημα, απλές ασκήσεις αντίστασης ή μέτριας έντασης περπάτημα, ανάλογα με τη μελέτη.
Όταν οι ερευνητές συνέθεσαν τα στοιχεία από τις περισσότερες εργαστηριακές μελέτες, τα αποτελέσματα ήταν ξεκάθαρα. Τις ημέρες με παρατεταμένα μοτίβα, το σώμα μας δεν είναι σε θέση να μεταβολίσει τα λίπη ή τη ζάχαρη, με τον τρόπο που το κάνει με διακεκομμένα μοτίβα. Η αρτηριακή πίεση και η κόπωση ήταν επίσης υψηλότερες τις ημέρες με παρατεταμένο κάθισμα σε σύγκριση με τις ημέρες με διακεκομμένα μοτίβα.
Αυτές οι πρωτοποριακές εργαστηριακές μελέτες παρείχαν ισχυρές ενδείξεις ότι τα μοτίβα καθίσματος είχαν άμεση επίδραση στον τρόπο με τον οποίο το σώμα επεξεργάζεται τα λίπη και τη ζάχαρη, κάτι που είναι γνωστό ως μεταβολισμός. Αυτό οδήγησε στην ιδέα ότι η παρατεταμένη καθιστική ζωή κατά τη διάρκεια της ζωής θα μπορούσε να συμβάλει σε μεταβολικές ασθένειες όπως ο διαβήτης. Δεδομένου ότι ο διαβήτης μπορεί να πάρει πολύ χρόνο για να αναπτυχθεί, αυτό το θέμα δεν μπορεί να ελεγχθεί πρακτικά στο εργαστήριο. Έτσι μια μελέτη στράφηκε στην παρατήρηση του πληθυσμού για να απαντήσει στην ερώτηση.
Σχετίζονται τα μοτίβα καθίσματος με τον διαβήτη;
Οι ερευνητές επιστράτευσαν πάνω από 6.000 γυναίκες ηλικίας 65-99 ετών από τη μελέτη Women’s Health Initiative και μέτρησαν την καθιστική ζωή τους για επτά ημέρες χρησιμοποιώντας μόνιτορ δραστηριότητας ερευνητικού επιπέδου. Είχαν επίσης αναλυτικά αρχεία υγείας για πάνω από 20 χρόνια, τα οποία περιελάμβαναν πληροφορίες για το εάν οι γυναίκες είχαν ποτέ διαγνωστεί με διαβήτη. Όπως ήταν αναμενόμενο, η μελέτη έδειξε ότι οι γυναίκες με την πιο παρατεταμένη καθιστική ζωή είχαν τον μεγαλύτερο κίνδυνο για διαβήτη. Η ομάδα με τα περισσότερα διακοπτόμενα μοτίβα είχε τις λιγότερες γυναίκες με διαβήτη.
Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν προηγμένες στατιστικές διαδικασίες για να ληφθούν υπόψη οι διαφορές σε άλλους παράγοντες όπως οι διατροφικές συνήθειες, η σωματική δραστηριότητα, η χρήση φαρμάκων, το βάρος, η ηλικία, η χρήση αλκοόλ και τσιγάρου και η γενική υγεία, δίνοντας περισσότερη σιγουριά ότι τα μοτίβα καθίσματος συνδυάζονταν με τον διαβήτη. Ωστόσο, απαιτούνται πρόσθετες μελέτες ειδικά κατάλληλες για την απάντηση στο ερώτημα της αιτιότητας.
Ενώ αυτή ήταν μια μελέτη για τη σχέση της καθιστικής ζωής και του διαβήτη αποκλειστικά σε ηλικιωμένους, τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά παρόμοια με τα πρόσφατα ευρήματα μιας άλλης μελέτης που περιέλαβε μια νεότερη ομάδα. Ερευνητές από την Ολλανδία μελέτησαν 2.500 ενήλικες ηλικίας 40-75 ετών και διαπίστωσαν ότι τα παρατεταμένα καθίσματα σχετίστηκαν με διαβήτη τύπου 2 και με μεταβολικό σύνδρομο.
Με βάση τα ευρήματα από αυτές τις δύο μελέτες, και λαμβάνοντας υπόψη τα επιδημιολογικά δεδομένα και τα εργαστηριακά πειράματα, φαίνεται ότι η καθιστική ζωή μπορεί να συμβάλλει στην αυξανόμενη επιδημία του διαβήτη. Τούτου λεχθέντος, αυτή είναι μόνο η αρχή της ιστορίας. Υπάρχει πολύ περισσότερη έρευνα που πρέπει να γίνει. Για την ώρα, αυτό που μπορούμε να πούμε είναι ότι το διακοπτόμενο κάθισμα μπορεί να παρέχει προστασία από την εμφάνιση διαβήτη τύπου 2.
ΠΗΓΗ: έντυπο “Περί Υγείας”