Γιατί οι γυναίκες ζουν περισσότερο από τους άνδρες – Τι αποκαλύπτουν οι έρευνες
Οι άνδρες εξακολουθούν να έχουν μικρότερο προσδόκιμο ζωής σε σύγκριση με τις γυναίκες, ενώ παρουσιάζουν υψηλότερη θνησιμότητα από σοβαρές αιτίες, όπως τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο καρκίνος και τα ατυχήματα.
Σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάστηκαν στο Medscape, τα ποσοστά θνησιμότητας των ανδρών είναι υψηλότερα από εκείνα των γυναικών σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Η απόκλιση είναι ακόμη μεγαλύτερη στις ηλικίες 15–34 ετών, όπου οι θάνατοι των ανδρών ξεπερνούν κατά περισσότερο από δύο φορές εκείνους των γυναικών.
Η διαφορά αποτυπώνεται και στο προσδόκιμο ζωής. Στη Γερμανία, οι άνδρες αναμένεται να ζήσουν κατά μέσο όρο 78,8 χρόνια, έναντι 83,4 ετών για τις γυναίκες, με την απόσταση να φτάνει τα 4,6 χρόνια. Παρά τη σταδιακή μείωση της διαφοράς τις τελευταίες δεκαετίες, το χάσμα εξακολουθεί να παραμένει.
Όπως επισημαίνουν οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Καθηγήτρια Θεραπευτικής – Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής, Μαρία Καπαρέλου, Παθολόγος – Ογκολόγος, και Θάνος Δημόπουλος, Καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας και Διευθυντής της Κλινικής, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζουν παράγοντες κινδύνου που μπορούν να τροποποιηθούν, αλλά και να προληφθούν.
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα συγκαταλέγονται στους βασικούς παράγοντες που εξηγούν την υψηλότερη θνησιμότητα των ανδρών.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της Destatis, οι θάνατοι από ισχαιμική καρδιοπάθεια ανήλθαν σε 65.435 στους άνδρες, έναντι 48.038 στις γυναίκες. Αντίστοιχα, από έμφραγμα του μυοκαρδίου έχασαν τη ζωή τους 24.875 άνδρες και 16.383 γυναίκες.
Παρά τη μείωση των θανάτων από έμφραγμα τα τελευταία χρόνια, αρκετοί παράγοντες εξακολουθούν να αυξάνουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το κάπνισμα, η υψηλή αρτηριακή πίεση, οι διαταραχές των λιπιδίων, ο σακχαρώδης διαβήτης, η παχυσαρκία και η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας.
Η πρόληψη, μέσα από την έγκαιρη διάγνωση και τη σωστή διαχείριση των παραγόντων κινδύνου, αποτελεί καθοριστικό βήμα για τη μείωση των καρδιαγγειακών επιπλοκών.
Οι λόγοι που οι γυναίκες ζουν περισσότερο από τους άνδρες
Καρκίνος: Μεγαλύτερο βάρος για τους άνδρες
Το 2025, ο καρκίνος του πνεύμονα ευθυνόταν για 26.192 θανάτους ανδρών, έναντι 18.972 γυναικών, αποτελώντας τη δεύτερη συχνότερη αιτία θανάτου στους άνδρες. Η διαχρονικά υψηλότερη κατανάλωση καπνού στον ανδρικό πληθυσμό αποτελεί καθοριστικό παράγοντα αυτής της διαφοράς.
Ακολουθεί ο καρκίνος του παχέος εντέρου, ο οποίος προκάλεσε 12.554 θανάτους ανδρών και 10.336 γυναικών. Εκτός από την ηλικία και τη γενετική προδιάθεση, στην εμφάνιση της νόσου συμβάλλουν η παχυσαρκία, η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας, η κατανάλωση αλκοόλ και ορισμένες διατροφικές συνήθειες.
Τα στοιχεία αναδεικνύουν τη σημασία της διακοπής του καπνίσματος, της υγιεινής διατροφής, της σωματικής δραστηριότητας και της συμμετοχής στα προγράμματα προσυμπτωματικού ελέγχου.
Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία έχει η εξατομικευμένη αξιολόγηση του κινδύνου για καρκίνο του παχέος εντέρου, του πνεύμονα και του προστάτη, σύμφωνα με τις ισχύουσες συστάσεις πρόληψης.
Αλκοόλ: Ένας ακόμη παράγοντας κινδύνου
Το 2023 καταγράφηκαν περίπου 169.800 νοσηλείες ανδρών για ψυχικές και συμπεριφορικές διαταραχές που σχετίζονται με το αλκοόλ, έναντι περίπου 62.900 στις γυναίκες. Τα στοιχεία αφορούν περιστατικά νοσηλείας και όχι μοναδικούς ασθενείς.
Η αυξημένη κατανάλωση αλκοόλ συνδέεται με μεγαλύτερο κίνδυνο κακοηθειών, καρδιαγγειακών νοσημάτων, ηπατικής βλάβης και ατυχημάτων, επιβαρύνοντας συνολικά την υγεία και το προσδόκιμο ζωής.
Οι άνδρες πρωταγωνιστούν και στα θανατηφόρα ατυχήματα
Στα θανατηφόρα τροχαία, οι άνδρες εμφανίζουν σαφή υπερεκπροσώπηση. Το 2025, το 73,6% των θυμάτων τροχαίων δυστυχημάτων στη Γερμανία ήταν άνδρες. Η διαφορά είναι ακόμη μεγαλύτερη στις νεότερες ηλικίες. Στις ηλικίες 15–20 ετών, οι θάνατοι αγοριών και νεαρών ανδρών ήταν περίπου πενταπλάσιοι από εκείνους των κοριτσιών και νεαρών γυναικών.
Η υπερβολική ταχύτητα, η οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ ή άλλων ουσιών και η συχνότερη χρήση μοτοσικλετών αποτελούν σημαντικούς παράγοντες που συμβάλλουν στη διαφορά. Σχεδόν 9 στους 10 νεκρούς από πνιγμό είναι άνδρες
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Γερμανικής Ένωσης Ναυαγοσωστικής (DLRG), έως τον Σεπτέμβριο του 2026 σχεδόν το 85% των θυμάτων ήταν άνδρες. Η υποτίμηση του κινδύνου, η υπερεκτίμηση των προσωπικών δυνατοτήτων, οι ανεπαρκείς κολυμβητικές δεξιότητες και η κατανάλωση αλκοόλ μπορούν να αυξήσουν σημαντικά τον κίνδυνο.
Δεν είναι μόνο θέμα βιολογίας
Η μικρότερη διάρκεια ζωής των ανδρών δεν μπορεί να αποδοθεί αποκλειστικά σε βιολογικές διαφορές μεταξύ των δύο φύλων, αναφέρουν οι ειδικοί. Οι συμπεριφορές υγείας, το κάπνισμα και το αλκοόλ, η έκθεση σε επαγγελματικούς κινδύνους, η οδική συμπεριφορά, αλλά και η περιορισμένη αξιοποίηση των υπηρεσιών υγείας και της πρόληψης διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο.
Αυτό σημαίνει ότι ένα μέρος της διαφοράς στη θνησιμότητα είναι δυνητικά τροποποιήσιμο. Η πρόληψη, ωστόσο, δεν αφορά μόνο τις μεγαλύτερες ηλικίες. Πρέπει να ξεκινά από τη νεαρή ηλικία, με στόχο όχι μόνο περισσότερα χρόνια ζωής, αλλά και περισσότερα χρόνια με καλή υγεία και ποιότητα ζωής.