Διχασμός στην ΕΕ για τα πιστοποιητικά εμβολιασμού

Η Ελλάδα μετά τη συμφωνία με το Ισραήλ προστέθηκε στη λίστα των ευρωπαϊκών χωρών που ελλείψει κοινού συντονισμού παραχωρούν προνόμια σε όσους έχουν εμβολιαστεί.

Για μετακινήσεις και επισκέψεις σε εστιατόρια, κινηματογράφο, ή ταξίδια, τίθεται το ερώτημα αν πρέπει να επιτραπεί σε όσους έχουν κάνει ήδη το εμβόλιο, να ασκήσουν τα δικαιώματα τους και να ανακτήσουν τις ελευθερίες τους; Μέχρι στιγμής η κυβέρνηση της Γερμανίας και η  καγκελάριος Μέρκελ φαίνεται να αποκλείουν το ενδεχόμενο προνομιακής μεταχείρισης των εμβολιασμένων. Προ ημερών το Συμβούλιο Δεοντολογίας που συμβουλεύει την γερμανική κυβέρνηση σε θέματα ηθικής εξέφρασε την αρνητική του άποψη. Ταυτόχρονα πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες και ελλείψει ευρωπαϊκού συντονισμού χειρίζονται αυτόνομα το σημαντικό αυτό ζήτημα, έχοντας προφανή τετελεσμένα.

Πρόσφατο παράδειγμα αποτελεί η Ελλάδα. «Οι πολίτες που εμβολιάζονται πρέπει να μπορούν να ταξιδεύουν ελεύθερα», δήλωνε ήδη εκ των προτέρων ο έλληνας πρωθυπουργός κ. Μητσοτάκης, θέτοντας μάλιστα το θέμα στην ατζέντα της τελευταίας Συνόδου Κορυφής. Τη Δευτέρα και στο πλαίσιο επίσκεψής του στο Τελ Αβίβ ήρθε σε συμφωνία με τον ισραηλινό ομόλογό του Νετανιάχου για ένα διαβατήριο που θα δίνει τη δυνατότητα για μετακινήσεις άνευ όρων των πολιτών που έχουν εμβολιαστεί μεταξύ των δυο χωρών.

Την αρχή έκανε η Δανία, καταθέτοντας την πρηγούμενη εβδομάδα πρόταση ψηφιακού διαβατηρίου για περαιτέρω διευκόλυνση των μετακινήσεων των επιχειρηματιών, προκειμένου να καταστήσει  κατ’ επέκταση δυνατή τη συμμετοχή εμβολιασμένων σε εκδηλώσεις, όπως συναυλίες ή αθλητικά δρώμενα. Εκτιμάται ωστόσο ότι χρειάζονται τουλάχιστον 3 με 4 μήνες για την υλοποίηση του ψηφιακού αυτού πιστοποιητικού που θα επιδεικνύεται από τους πολίτες μέσω εφαρμογής του κινητού.

Σχετικά με τη δόμηση των απαραίτητων ψηφιακών υποδομών για το διαβατήριο εμβολιασμού προσανατολίζεται και η Σουηδία, σε στενή συνεργασία βέβαια με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και την ΕΕ. Σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες η τάση αυτή έχει ήδη μια πρώτη πρακτική εφαρμογή. Στην Πολωνία, για παράδειγμα, ισχύουν από τα τέλη Δεκεμβρίου ειδικά προνόμια για όσους έχουν κάνει το εμβόλιο. Ως εκ τούτου, δεν καθίσταται ανάγκη να περάσουν από την προβλεπόμενη 10ήμερη καραντίνα όσοι όντας εμβολιασμένοι εισέρχονται στη χώρα. Επίσης, σε ιδιωτικές συναθροίσεις οι εμβολιασμένοι δεν υπολογίζονται στον συνολικό επιτρεπτό αριθμό παρευρισκομένων.

Αλλά και η ρουμανική κυβέρνηση απάλλαξε τους εμβολιασμένους ταξιδιώτες από την υποχρεωτική καραντίνα, αν και πριν λίγες εβδομάδες ο πρόεδρος της χώρας Γιοχάνις είχε προειδοποιήσει για τον κίνδυνο «διακρίσεων» σε βάρος μη εμβολιασμένων. Η Εσθονία είναι η τρίτη χώρα που αποκατέστησε την απρόσκοπτη αυτονομία των μετακινήσεων από 1η Φεβρουαρίου.

Οι μονομερείς αυτές ενέργειες ορισμένων χωρών φαίνεται να παραβλέπουν την ΕΕ. Μπορεί να υπάρχει συμφωνία για την ανάγκη ενός κοινού ευρωπαϊκού πιστοποιητικού, τόσο σε γραπτή όσο και σε ηλεκτρονική μορφή. Ο έως τώρα προγραμματισμός όμως περιορίζει τη χρήση του για ιατρικούς σκοπούς. Θα αφορά, για παράδειγμα, την περίπτωση που κάποιος πρέπει να κάνει τη δεύτερη δόση του εμβολίου σε άλλη χώρα. Ή όταν ο εμβολιασμένος απευθυνθεί κατά τη διάρκεια ταξιδιού σε νοσοκομείο άλλης χώρας επειδή νιώθει παρενέργειες και πρέπει να πιστοποιήσει το εμβόλιο που έχει κάνει.

Η συζήτηση για τυχόν πλεονεκτήματα σε εμβολιασμένους είναι πρόωρη καθώς δεν υπάρχουν ακόμη οι κατάλληλες συνθήκες, επισημαίνει η πρόεδρος της Κομισιόν φον ντερ Λάιεν. Βασικό επιχείρημά της, όπως και των υπολοίπων χωρών που αντιδρούν, όπως η Γαλλία και η Γερμανία, είναι ότι υφίστανται πολλά αναπάντητα ερωτήματα, εκ των οποίων το κυριότερο είναι εάν οι εμβολιασμένοι μπορούν να μεταδώσουν τον ιό. Ιδιαίτερα πολύπλοκο είναι και το ζήτημα για το αν η ανάκτηση των ελευθεριών για τους εμβολιασμένους είναι ισοδύναμη με τη διάκριση σε βάρος εκείνων που δεν μπορούν ή δεν θέλουν να εμβολιαστούν. Η απάντηση των παραπάνω θα είναι και η βασική προϋπόθεση ύπαρξης κοινού ευρωπαϊκού παρονομαστή.