Ενίσχυση της γρίπης στην Ευρώπη και στην Ελλάδα: Ποιοι διατρέχουν κίνδυνο

Η Ευρώπη αντιμετωπίζει ραγδαία αύξηση των κρουσμάτων εποχικής γρίπης, και οι ειδικοί προειδοποιούν ότι ανάλογη έξαρση αναμένεται και στην Ελλάδα μέσα στις επόμενες ημέρες.

Οι αρμόδιες υγειονομικές αρχές παρακολουθούν στενά την κατάσταση, καθώς η φετινή περίοδος γρίπης ξεκίνησε περίπου τέσσερις εβδομάδες νωρίτερα σε σύγκριση με προηγούμενα έτη, κυρίως λόγω της κυριαρχίας του υποκλάδου K του ιού της γρίπης A(H3N2).

«Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί η επικράτηση στελεχών του ιού της γρίπης Α(H3N2) και ειδικότερα του υποστελέχους Κ, το οποίο φαίνεται να μεταδίδεται ταχύτερα και να συμβάλλει σε αυξημένο αριθμό κρουσμάτων.

Αν και μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ενδείξεις ότι το νέο αυτό υποστέλεχος προκαλεί βαρύτερη νόσο στον γενικό πληθυσμό, η ταχεία διασπορά του αυξάνει σημαντικά το φορτίο στα συστήματα υγείας, όπως καταγράφεται και σε πρόσφατες αναλύσεις σε έγκριτα ιατρικά περιοδικά», επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ η καθηγήτρια Επιδημιολογίας στο ΕΚΠΑ, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου.

Πίεση στα συστήματα υγείας

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), το στέλεχος αυτό αντιπροσωπεύει έως και το 90% των επιβεβαιωμένων περιστατικών στην Ευρώπη. Ιδιαίτερα υψηλή είναι η διασπορά σε παιδιά ηλικίας 5-14 ετών, ενώ καταγράφεται αύξηση νοσηλειών σε άτομα 65 ετών και άνω, εντείνοντας την ανησυχία των υγειονομικών αρχών.

Σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες τα συστήματα υγείας δέχονται έντονη πίεση. Στο Ηνωμένο Βασίλειο, το NHS αντιμετωπίζει αυξημένο φόρτο λόγω της ραγδαίας αύξησης των κρουσμάτων. Οι εισαγωγές νοσηλευομένων αυξάνονται κυρίως μεταξύ ηλικιωμένων και ατόμων με υποκείμενα νοσήματα.

Οι βρετανικές αρχές χαρακτηρίζουν το κύμα αυτό ως ένα από τα πιο επιβαρυμένα των τελευταίων ετών, αφού η έξαρση της γρίπης συμπίπτει με την κυκλοφορία άλλων αναπνευστικών ιών, προκαλώντας καθυστερήσεις στα επείγοντα και έλλειψη διαθέσιμων κλινών. Η κατάσταση λειτουργεί ήδη ως προειδοποιητικό παράδειγμα για άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας, τονίζει η κ. Ψαλτοπούλου.

Έξαρση γρίπης κατά την εορταστική περίοδο

Οι ελληνικές υγειονομικές αρχές βρίσκονται σε αυξημένη επαγρύπνηση καθώς η χώρα εισέρχεται στην καρδιά του χειμώνα (Σάββατο 21/12). Ο υποκλάδος K του ιού A(H3N2) έχει εντοπιστεί και στην Ελλάδα.

Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι αναμένεται έξαρση της γρίπης τις επόμενες εβδομάδες, λόγω των αυξημένων κοινωνικών επαφών των εορτών. Όπως αναφέρει η καθηγήτρια Ψαλτοπούλου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, «οι συγκεντρώσεις σε κλειστούς χώρους, τα ταξίδια και η αυξημένη κινητικότητα που χαρακτηρίζουν τις γιορτές, δημιουργούν ευνοϊκές συνθήκες για τη μετάδοση των αναπνευστικών ιών».

Οι προηγούμενες χρονιές δείχνουν ότι τέτοιες περίοδοι συνοδεύονται από απότομη αύξηση των κρουσμάτων, με καθυστέρηση στις νοσηλείες μετά το πέρας των εορτών.

Ο ΠΟΥ επισημαίνει ότι η γρίπη μεταδίδεται κυρίως μέσω σταγονιδίων κατά τον βήχα, το φτέρνισμα ή την ομιλία σε κοντινή απόσταση, αλλά και από επαφή με μολυσμένες επιφάνειες, ιδιαίτερα σε κλειστούς χώρους με ανεπαρκή αερισμό. Οι εορταστικές συναθροίσεις ενισχύουν περαιτέρω αυτή τη μετάδοση.

Ομάδες υψηλού κινδύνου

Σύμφωνα με τον ΠΟΥ και την Εθνική Επιτροπή Εμβολιασμών, υψηλότερο κίνδυνο σοβαρών επιπλοκών διατρέχουν οι πολίτες άνω των 60 ετών, άτομα με χρόνια νοσήματα όπως καρδιαγγειακές και πνευμονικές παθήσεις, διαβήτη ή νεφρική ανεπάρκεια, ανοσοκατεσταλμένοι, έγκυες γυναίκες και παιδιά έως 5 ετών. «Για τις ομάδες αυτές, η λοίμωξη μπορεί να οδηγήσει σε πνευμονία, επιδείνωση υποκείμενων νοσημάτων και ανάγκη νοσηλείας», προσθέτει η κ. Ψαλτοπούλου.

Μέτρα πρόληψης και εμβολιασμός

Ο ετήσιος αντιγριπικός εμβολιασμός παραμένει το πιο αποτελεσματικό μέτρο πρόληψης, τονίζει ο ΠΟΥ. Ακόμη και όταν πραγματοποιείται αργότερα στη σεζόν, μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρής νόσησης και θανάτου, ειδικά στις ευπαθείς ομάδες.

Στην Ελλάδα, η εμβολιαστική κάλυψη είναι δωρεάν, περιλαμβάνοντας ειδικά ανοσοενισχυτικά εμβόλια για άτομα τρίτης ηλικίας και ρινικό εμβόλιο για παιδιά. Παράλληλα, η υγιεινή χεριών, ο καλός αερισμός, η χρήση μάσκας σε χώρους με συνωστισμό και η απομόνωση σε περίπτωση συμπτωμάτων συμβάλλουν στον περιορισμό της διασποράς. Η άμεση ιατρική συμβουλή και η έναρξη αντι-ιϊκής αγωγής σε άτομα υψηλού κινδύνου είναι κρίσιμη, ενώ ειδικά διαγνωστικά kits διευκολύνουν τη διαφοροδιάγνωση μεταξύ γρίπης Α ή Β, κορονοϊού ή RSV.

«Η φετινή έξαρση της γρίπης υπενθυμίζει ότι, παρά την εξοικείωση της κοινωνίας με τις εποχικές ιώσεις, ο ιός της γρίπης εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή πρόκληση για τη δημόσια υγεία», καταλήγει η κ. Ψαλτοπούλου, τονίζοντας τη σημασία της πρόληψης και της συμμόρφωσης με διεθνείς οδηγίες, ιδιαίτερα