Ενημέρωση και πρόληψη για τον HIV στην Ελλάδα με αφορμή την Ημέρα κατά του AIDS

Η 1η Δεκεμβρίου έχει καθιερωθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ) ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS, με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού σχετικά με τους τρόπους μετάδοσης, πρόληψης, διάγνωσης και θεραπείας του HIV.

Το φετινό μήνυμα του προγράμματος των Ηνωμένων Εθνών για την αντιμετώπιση του HIV/AIDS (UNAIDS) για την Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS είναι «Overcoming disruption, transforming the AIDS response» και αφορά τις μειώσεις στη διεθνή χρηματοδότηση προγραμμάτων για το AIDS και τις επιπτώσεις τους σε παγκόσμια κλίμακα.

Το UNAIDS προειδοποιεί ότι η παγκόσμια αντιμετώπιση της επιδημίας απειλείται από τη μείωση χρηματοδότησης, τον περιορισμό των προγραμμάτων πρόληψης και τη θέσπιση νόμων που ποινικοποιούν συγκεκριμένες ευάλωτες ομάδες, δυσχεραίνοντας την πρόσβασή τους σε υπηρεσίες σχετικές με τον HIV.

Για το λόγο αυτό, ο οργανισμός καλεί όλα τα κράτη να επανεξετάσουν τις πολιτικές και τη χρηματοδότησή τους, συνεργαζόμενα για να καλυφθούν τα κενά και να δημιουργηθεί μια συντονισμένη απόκριση που θα φέρει πιο κοντά στο στόχο της εξάλειψης της επιδημίας.

Στοιχεία για την Ελλάδα

Παρά το γεγονός ότι ο HIV αντιμετωπίζεται πλέον ως χρόνια νόσος με αποτελεσματική θεραπεία, τα ελληνικά επιδημιολογικά δεδομένα δείχνουν ότι η πρόληψη και η έγκαιρη διάγνωση παραμένουν κρίσιμες.

Οι νέες διαγνώσεις HIV βρίσκονται σε παρόμοια επίπεδα με πέρυσι, αλλά πάνω από τους μισούς ανθρώπους που διαγνώστηκαν το 2025 προσήλθαν καθυστερημένα στο σύστημα υγείας – γεγονός που υπογραμμίζει την ανάγκη για συνεχή ενημέρωση, έγκαιρο έλεγχο και απρόσκοπτη πρόσβαση στη θεραπεία, όπως αναφέρει ο ΕΟΔΥ.

Μέχρι τις 31 Οκτωβρίου 2025, στην Ελλάδα έχουν καταγραφεί 21.815 περιστατικά HIV, εκ των οποίων τα 4.795 έχουν εκδηλώσει AIDS και 3.721 έχουν αποβιώσει. Εντός του 2025, 11.549 άτομα με HIV έλαβαν αντιρετροϊκή αγωγή.

Οι νέες διαγνώσεις ανέρχονται σε 526 περιστατικά (5,1 ανά 100.000 πληθυσμού). Ο συχνότερος τρόπος μετάδοσης είναι η σεξουαλική επαφή μεταξύ ανδρών (37,3%), ενώ για το 35,7% των νέων διαγνώσεων ο τρόπος μετάδοσης παραμένει ακαθόριστος.

Το 52% των περιστατικών που καταγράφηκαν το πρώτο δεκάμηνο του 2025 διαγνώστηκε καθυστερημένα, με τα υψηλότερα ποσοστά στις γυναίκες, στα ετεροφυλόφιλα άτομα, στους άνω των 50 ετών και στα άτομα αλλοδαπής εθνικότητας.

Σύμφωνα με την αναφορά του ΕΟΔΥ για τον καταρράκτη φροντίδας HIV στην Ελλάδα το 2024, «βρισκόμαστε κοντά στον πρώτο στόχο της διάγνωσης, καθώς έχει διαγνωστεί το 91% των ατόμων που εκτιμάται ότι ζουν με HIV στη χώρα μας. Ωστόσο, όσον αφορά στον δεύτερο στόχο της λήψης αντιρετροϊκής θεραπείας, η χώρα μας απέχει περισσότερο από 10% (73% των διαγνωσμένων που ζούσαν με HIV στην Ελλάδα λάμβανε θεραπεία το 2024). Τέλος, ο τρίτος στόχος, που αφορά στην επίτευξη ιικής καταστολής στα άτομα που λαμβάνουν αντιρετροϊκή αγωγή, έχει προσεγγιστεί σε σημαντικό βαθμό (94% των ατόμων που λάμβαναν αντιρετροϊκή αγωγή το 2024 είχε επιτύχει ιική καταστολή)».

Δράσεις και συνεργασίες με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS (Δευτέρα 01/12/2025)

Ο ΕΟΔΥ συνεχίζει τις παρεμβάσεις στην κοινότητα για την πρόληψη των μεταδοτικών νοσημάτων και προγραμματίζει δράσεις ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης και προληπτικού ελέγχου με rapid test για HIV, Ηπατίτιδες B & C και άλλα ΣΜΝ.

Αττική

• Αθήνα-Θεσσαλονίκη-Πάτρα, Τρίτη 25/11/2025, 12:00-17:00, παρουσία Κινητής Μονάδας ΕΟΔΥ: δωρεάν, ανώνυμος και εμπιστευτικός έλεγχος, με ενημέρωση και συμβουλευτική πριν και μετά την εξέταση.

• Μοσχάτο, Πέμπτη 27/11/2025, 09:00-13:00: προληπτικός έλεγχος και ενημέρωση από εξειδικευμένο προσωπικό στο Κέντρο Υγείας.

• Αθήνα-Πλατεία Κοραή, Κυριακή 30/11/2025 & Δευτέρα 01/12/2025, 16:00-21:00: rapid test για HIV και ΣΜΝ με συμβουλευτική.

• Πειραιάς, Δευτέρα 01/12/2025, 09:00-14:00: ενημέρωση και ευαισθητοποίηση με διανομή έντυπου υλικού και προφυλακτικών.

Θεσσαλονίκη

• Δευτέρα 01/12/2025, 09:00-15:00, Πλακόστρωτο Παραλίας: rapid test για HIV και ΣΜΝ με συμβουλευτική.

• Τρίτη 02/12/2025, 09:30-14:30, Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο: rapid test και συμβουλευτική.

• Πέμπτη 11/12/2025, 15:00-20:00, Κέντρο Υποστήριξης Γυναικών iasis Hypatia: δωρεάν, ανώνυμος και εμπιστευτικός έλεγχος με ενημέρωση/συμβουλευτική.

Λάρισα

• Δευτέρα & Τρίτη 1 & 2/12/2025, 10:00-15:00, Ιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου Θεσσαλίας: rapid test και συμβουλευτική σε χώρο που παραχωρεί ο Δήμος Λαρισαίων.

Όλες οι δράσεις περιλαμβάνουν διανομή ενημερωτικού υλικού και προφυλακτικών.
Ο ΕΟΔΥ υπενθυμίζει ότι ο HIV δεν έχει εξαλειφθεί και τονίζει πως η ενημέρωση, η έγκαιρη διάγνωση, η πρόσβαση στη θεραπεία και η καταπολέμηση του στίγματος παραμένουν βασικοί πυλώνες δημόσιας υγείας, εξασφαλίζοντας πρόσβαση σε υπηρεσίες χωρίς εμπόδια και στίγμα.