Εξατομικευμένο εμβόλιο μειώνει τον κίνδυνο επιστροφής του μελανώματος
Νέα δεδομένα στη μάχη κατά του καρκίνου φέρνει ένα εξατομικευμένο εμβόλιο, το οποίο χορηγείται σε συνδυασμό με υπάρχουσα ανοσοθεραπεία και, σύμφωνα με τα πρώτα αποτελέσματα κλινικής δοκιμής, κατάφερε να περιορίσει την επανεμφάνιση του μελανώματος σε ασθενείς υψηλού κινδύνου.
Το εμβόλιο αναπτύχθηκε από τις φαρμακευτικές εταιρείες Merck και Moderna και δοκιμάστηκε σε ασθενείς με υψηλού κινδύνου μελάνωμα, μετά τη χειρουργική αφαίρεση των όγκων.
Σύμφωνα με το BBC, τα πρώτα αποτελέσματα δείχνουν ότι το εμβόλιο αύξησε το χρονικό διάστημα κατά το οποίο οι ασθενείς παρέμειναν χωρίς καρκίνο. Ωστόσο, δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί για πόσο διάστημα διατηρείται η προστασία, σύμφωνα με τις δύο εταιρείες.
Οι ειδικοί χαρακτηρίζουν τα ευρήματα σημαντική εξέλιξη, αλλά συνιστούν προσοχή, καθώς τα πλήρη αποτελέσματα της μελέτης δεν έχουν ακόμη δημοσιευθεί ούτε έχουν αξιολογηθεί από ανεξάρτητους επιστήμονες μέσω της διαδικασίας peer review.
Ακόμη και μετά την ολοκλήρωση των κλινικών δοκιμών, η θεραπεία θα χρειαστεί να λάβει την έγκριση των αρμόδιων ρυθμιστικών αρχών και να περάσει από τις απαραίτητες διαδικασίες αξιολόγησης, προτού καταστεί διαθέσιμη στους ασθενείς μέσω του βρετανικού Εθνικού Συστήματος Υγείας (NHS).
Πώς λειτουργεί το εξατομικευμένο εμβόλιο
Το εμβόλιο, με την ονομασία Intismeran, χορηγήθηκε μαζί με το Keytruda, ένα φάρμακο ανοσοθεραπείας που χρησιμοποιείται ήδη για την αντιμετώπιση διαφόρων μορφών καρκίνου.
Σύμφωνα με τις Merck και Moderna, σε σύγκριση με τη χορήγηση μόνο του Keytruda, ο συνδυασμός με το εξατομικευμένο εμβόλιο αύξησε σημαντικά το διάστημα χωρίς επανεμφάνιση της νόσου και μείωσε τον κίνδυνο εξάπλωσής της σε άλλα όργανα.
Η μελέτη φάσης 3 περιλάμβανε περισσότερους από 1.000 ασθενείς με υψηλού κινδύνου μελάνωμα σταδίου 2, 3 ή 4. Στο δείγμα περιλαμβάνονταν τόσο ασθενείς με μεγάλους όγκους που παρέμεναν σε συγκεκριμένη περιοχή όσο και ασθενείς στους οποίους η νόσος είχε ήδη εξαπλωθεί.
Ο χαρακτηρισμός «εξατομικευμένο» οφείλεται στο γεγονός ότι το εμβόλιο σχεδιάζεται με βάση τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του όγκου κάθε ασθενούς. Για την ανάπτυξή του αξιοποιείται τεχνολογία mRNA, γνωστή στο ευρύ κοινό κυρίως από ορισμένα εμβόλια κατά της Covid-19.
Οι επιστήμονες αφαιρούν χειρουργικά δείγμα από τον όγκο και αναλύουν το DNA του, αναζητώντας συγκεκριμένες μεταλλάξεις των καρκινικών κυττάρων. Με βάση τα ευρήματα δημιουργείται ένα εμβόλιο ειδικά σχεδιασμένο για τον συγκεκριμένο ασθενή, με στόχο να «εκπαιδεύσει» το ανοσοποιητικό σύστημα να αναγνωρίζει και να επιτίθεται σε καρκινικά κύτταρα που ενδέχεται να έχουν παραμείνει στον οργανισμό.
Η έρευνα συνεχίζεται
Οι Merck και Moderna εξετάζουν ήδη αντίστοιχες εξατομικευμένες θεραπείες και για άλλες μορφές καρκίνου, μεταξύ των οποίων ο καρκίνος του πνεύμονα, της ουροδόχου κύστης και των νεφρών.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Moderna, Στεφάν Μπανσέλ, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα «καθοριστική στιγμή» για την έρευνα κατά του καρκίνου. Μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων, οι μετοχές των Moderna και Merck σημείωσαν σημαντική άνοδο.
Παρά τον ενθουσιασμό, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι τα διαθέσιμα στοιχεία παραμένουν σε πρώιμο στάδιο και χρειάζεται περαιτέρω αξιολόγηση.
Η δρ. Ταλίσια Κουάλο, επικεφαλής πρόληψης και έγκαιρης διάγνωσης στη Cancer Research UK, ανέφερε ότι η έρευνα παρουσιάζει προοπτικές, υπογραμμίζοντας ωστόσο την ανάγκη πλήρους αξιολόγησης των ενδιάμεσων δεδομένων.
Από την πλευρά του, ο δρ. Λέναρντ Λι, σύμβουλος ιατρικός ογκολόγος και αναπληρωτής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, χαρακτήρισε τα νέα δεδομένα θετικά για τους ασθενείς με μελάνωμα, σημειώνοντας παράλληλα ότι η σημασία τους μπορεί να επεκτείνεται και πέρα από τη συγκεκριμένη μορφή καρκίνου.
Όπως εξήγησε, τα αποτελέσματα ενισχύουν την ένδειξη ότι οι εξατομικευμένες αντικαρκινικές θεραπείες με εμβόλια μπορούν να αποτελέσουν μια αποτελεσματική θεραπευτική προσέγγιση.