Επαναστατική ισραηλινή μελέτη: Νέα τεχνολογία δίνει τη δυνατότητα σε τυφλούς να πλοηγούνται
Νέα μελέτη από το Ισραήλ δίνει τη δυνατότητα πλοήγησης στους τυφλούς ενώ ενθαρρυντικά είναι και τα ευρήματα που δείχνουν να έχουν θετικές επιπτώσεις στη βελτίωση της ανίχνευσης και της πρόληψης της νόσου του Αλτσχάιμερ, καθώς τα προβλήματα που σχετίζονται με την αντίληψη του χώρου είναι ένα κοινό πρώιμο σύμπτωμα.
Μια νέα μελέτη από ερευνητές του Ινστιτούτου Γνώσης και Τεχνολογίας του Εγκεφάλου του Πανεπιστημίου Reichman έδειξε ότι οι περιοχές οπτικής πλοήγησης στον εγκέφαλο μπορούν να ενεργοποιηθούν με ήχο. Διασχίζοντας λαβύρινθους και χρησιμοποιώντας ηχητικές πληροφορίες αντί για οπτικές πληροφορίες μετά την προπόνηση, ενεργοποιήθηκαν περιοχές οπτικής πλοήγησης.
Τα ευρήματα αυτά κρίνονται θετικά καθώς θα μπορούσαν ενδεχομένως να ανιχνεύσουν ή ακόμη και να αποτρέψουν τη νόσο του Αλτσχάιμερ.
Η ομάδα διεξήγαγε μια σειρά μελετών που αμφισβητούν τις συμβατικές πεποιθήσεις σχετικά με τη λειτουργία του ανθρώπινου εγκεφάλου – υποστηρίζοντας ότι ο εγκέφαλος χωρίζεται από τμήματα εργασιών και όχι από την κοινά αποδεκτή διαίρεση με τις αισθήσεις (περιοχή όρασης, περιοχή ακοής κ.λπ.). Αυτές οι μελέτες χρησιμοποίησαν συσκευές αισθητηριακής υποκατάστασης (SSD), οι οποίες είναι εργαλεία που μεταφέρουν αισθητηριακές πληροφορίες από μια αίσθηση σε μια άλλη αίσθηση.
Για παράδειγμα, οι SSD μπορούν να βοηθήσουν τα άτομα με προβλήματα όρασης να «βλέπουν» μετατρέποντας τις οπτικές πληροφορίες σε ήχους. Αφού υποβληθούν σε εκπαίδευση, οι άνθρωποι μπορούν να αναγνωρίσουν σχήματα, θέσεις αντικειμένων, λέξεις, γράμματα και ακόμη και πρόσωπα όταν αναπαρίστανται μέσω του ήχου. Η εκπαίδευση σε SSD έχει αποδειχθεί αποτελεσματική σε άτομα ακόμη και από 40 έως 60 ετών ή και μεγαλύτερα, αμφισβητώντας την ιδέα ότι υπάρχουν κρίσιμες περίοδοι για την ανάπτυξη των αισθήσεων.
Η κλασική θεωρία των κρίσιμων περιόδων προτείνει ότι οι αισθήσεις μπορούν να αναπτυχθούν μόνο στα παιδικά μας χρόνια, μέσω της έκθεσης σε εικόνες, ήχους, αφή και άλλες αισθητηριακές πληροφορίες – και εάν δεν αναπτυχθούν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν αργότερα. Το γεγονός ότι οι SSD μπορούν να χρησιμοποιηθούν για αποτελεσματική εκπαίδευση μέχρι την ενηλικίωση υποδηλώνει ότι η θεωρία αυτή πρέπει δεν ισχύει. Το σύνολο ερευνών έχει δείξει ότι ο εγκέφαλος μπορεί να επαναπρογραμματιστεί μέσω της εκπαίδευσης, έτσι ώστε οι οπτικές περιοχές στον εγκέφαλο να μπορούν να ενεργοποιηθούν ακόμη και σε άτομα χωρίς οπτική εμπειρία.
Τα μη επεμβατικά SSD προσφέρουν στους ερευνητές μοναδικές ευκαιρίες να παρατηρήσουν πώς αντιδρούν διαφορετικές περιοχές του εγκεφάλου όταν οι σχετικές πληροφορίες προέρχονται από άλλη αίσθηση. Χρησιμοποιώντας λειτουργική απεικόνιση μαγνητικού συντονισμού (fMRI), οι ερευνητές σε αυτή τη νέα μελέτη εξέτασαν τον αντίκτυπο της χρήσης SSD σε οπτικά αμφιβληστροειδοτοπικά οργανωμένες περιοχές του εγκεφάλου – σε αυτή την περίπτωση, ειδικά στην περιοχή V6, η οποία είναι υπεύθυνη για την οπτική πλοήγηση και την αντίληψη της κίνησης.
Πώς βοηθάνε όλα αυτά τους τυφλούς στην πλοήγηση;
Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης δείχνουν ότι μέσω σύντομης προπόνησης με το EyeCane – ένα SSD που μεταφέρει χωρικές πληροφορίες για το οπτικό περιβάλλον μέσω των ήχων – ακόμη και εκείνοι που είναι εκ γενετής τυφλοί μπορούν να αναπτύξουν επιλεκτική ενεργοποίηση στην περιοχή V6. Η μελέτη υποστηρίζει περαιτέρω την ιδέα ότι παρά τα χρόνια ή μια ολόκληρη ζωή τύφλωσης, ο εγκέφαλος έχει τη δυνατότητα να επεξεργαστεί οπτικές εργασίες και ιδιότητες εάν χρησιμοποιηθούν οι σωστές τεχνολογίες και η κατάλληλη εκπαίδευση. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η περιοχή περιέχει κινητικούς νευρώνες που είναι υπεύθυνοι για την εγωκεντρική (ανεξάρτητη από περιβαλλοντικές ενδείξεις) πλοήγηση.
Τα ευρήματα μπορεί να έχουν επιπτώσεις στη βελτίωση της ανίχνευσης και της πρόληψης της νόσου του Αλτσχάιμερ. Τα χωρικά ελλείμματα είναι ένα κοινό πρώιμο σύμπτωμα της νόσου του Αλτσχάιμερ και η πλοήγηση και η χωρική γνώση βασίζονται στην περιοχή V6 μεταξύ άλλων περιοχών του εγκεφάλου.
θα μπορούσαν λοιπόν να υπάρχουν τρόποι εκπαίδευσης και ενίσχυσης των ικανοτήτων πλοήγησης σε άτομα που διατρέχουν κίνδυνο για άνοια συμπεριλαμβανομένης της νόσου του Αλτσχάιμερ, όπως οι ηλικιωμένοι ή τα άτομα με ήπια γνωστική έκπτωση.
Κατανοώντας καλύτερα τους νευρικούς μηχανισμούς που διέπουν την ανάπτυξη και τη λειτουργία της χωρικής πλοήγησης, «ίσως είναι δυνατός ο εντοπισμός πρώιμων βιοδεικτών και στόχων για παρεμβάσεις που στοχεύουν στην πρόληψη ή την επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου του Αλτσχάιμερ» λένε οι ερευνητές.