Επιτακτική ανάγκη η δράση για την ηπατίτιδα
Η 28η Ιουλίου έχει καθιερωθεί από το 2004 ως Παγκόσμια Ημέρα κατά της Ηπατίτιδας με πρωτοβουλία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Στόχος αποτελεί η ευαισθητοποίηση των πολιτών σχετικά με τις ιογενείς ηπατίτιδες, η ενημέρωση για τους τρόπους μετάδοσης, πρόληψης, έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας όσων έχουν μολυνθεί όπως και η πληροφόρηση των αρμόδιων φορέων για την υλοποίηση δράσεων απέναντι στην αντιμετώπιση των σοβαρών λοιμώξεων.
Το 2016, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) στοχεύει στην εξάλειψη της ιογενούς ηπατίτιδας μέχρι το 2030. Προς το συγκεκριμένο στόχο, τάχθηκαν οι δεσμεύσεις κυβερνήσεων, τόσο των αφρικανικών χωρών όσο και των υπολοίπων του κόσμου, με το να διαμορφώσουν ορισμένα εθνικά στρατηγικά σχέδια για την πρόληψη της νόσου.
Καθώς υπάρχουν διαφορετικές μορφές ηπατίτιδας – A, B, C, D και E – η καθεμία οφείλεται σε άλλο τύπο ιού και έχει ως συνέπεια τη φλεγμονή του ήπατος. Τα περισσότερα άτομα που φέρουν τις πιο σοβαρές μορφές της νόσου, ηπατίτιδα Β και Γ, δεν γνωρίζουν ότι έχουν τον ιό, με αποτέλεσμα ο ιός να εξαπλώνεται και να τίθεται εκτός ελέγχου.
Φέτος, η Παγκόσμια Ημέρα Ηπατίτιδας, με βάση το ψηφιακό περιοδικό “The conversation” διαδίδει το μήνυμα «Η ηπατίτιδα δεν μπορεί να περιμένει». Πρόκειται για μια σαφή έκκληση για τη βελτίωση των εγχειρημάτων με σκοπό την εξάλειψη μιας ασθένειας που προκαλεί το θάνατο διεθνώς σε ένα άτομο κάθε 30 δευτερόλεπτα.
Αρκετές χώρες της Αφρικής που δεσμεύτηκαν να καταπολεμήσουν την ασθένεια είτε δεν έχουν επικυρώσει τις οδηγίες τους, ή δεν έχουν αναπτύξει πρόσβαση στη περίθαλψη της ηπατίτιδας. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), από τις 47 χώρες στην ήπειρο της Αφρικής, οι 28 έχουν αναπτύξει εθνικά σχέδια για την εξάλειψη της νόσου. Παρόλα αυτά, μόλις 13 χώρες έχουν λάβει ορισμένα μέτρα.
Το εμβόλιο για τα παιδιά που λαμβάνεται κατά τη γέννηση κρίνεται αποτελεσματικό στην αποφυγή της κάθετης μόλυνσης, δηλαδή από την μητέρα προς το παιδί, όμως σε πολλές αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές της Αφρικής πάνω από το 40% των παιδιών συνεχίζουν να μη μπορούν να κάνουν τα εμβόλια όταν τα έχουν ανάγκη. Για ένα από τα αίτια της ανισότητας ευθύνονται και οι λιγότερες παραλαβές εμβολίων σε συνδυασμό με τα παρωχημένα προγράμματα εμβολιασμού.
Αυτά τα ζητήματα έγιναν χειρότερα στην πανδημία της λοίμωξης COVID-19, εκδηλώνοντας μια οπισθοχώρηση στην πρόοδο που είχε καταγραφεί τα τελευταία έτη. Με την κοινωνική αποστασιοποίηση για τον περιορισμό της εξάπλωσης λοιμώξεων, σταθεροποιήθηκαν οι υπηρεσίες για την πρόληψη και την αγωγή της ηπατίτιδας και λοιπών ασθενειών.
Στην Αφρική, 70 εκατ. άτομα μολύνονται και 200.000 καταλήγουν ετησίως από ηπατίτιδα. Αυτό συμβαίνει παρά το ότι υπάρχει διαθεσιμότητα θεραπείας. Η ηπατίτιδα Β συνιστά την πιο κοινή μορφή της ασθένειας. Διαδίδεται μέσω μολυσμένων σωματικών υγρών, είτε μέσω σεξουαλικής επαφής, είτε κατά τη γέννηση. Μεταδίδεται επίσης μέσω της επαφή με ανοιχτές πληγές ή αίμα, κοινή χρήση συρίγγων, ξυραφιών ή οδοντόβουρτσων και το σάλιο.
Η κεντρική τακτική για τη διαχείριση της ηπατίτιδας Β είναι η προστασία δια της χορήγησης εμβολίου. Μπορεί να αντιμετωπιστεί επιπλέον μέσω αντιιικών φαρμάκων εφ’ όρου ζωής. Αυτό συμβαίνει επειδή η θεραπεία, στους περισσότερους ανθρώπους, έχει ως αποτέλεσμα μόνο την καταστολή του ιού αντί για την πλήρη καταστροφή του. Για να αποφευχθεί η εξέλιξη της νόσου, συνιστάται η έναρξη της θεραπείας εντός των πρώτων 3 μηνών από τη μόλυνση.
Στόχος για φέτος είναι να γίνουν νέες προσπάθειες για να διασφαλιστεί ότι κανένα μωρό δεν θα γεννηθεί με ηπατίτιδα, οι έγκυες γυναίκες να υποβληθούν σε θεραπεία, να ενισχυθεί η ευαισθητοποίηση σχετικά με την ασθένεια, περισσότεροι νοσούντες να υποβληθούν σε θεραπεία και οι κυβερνήσεις να επενδύσουν περισσότερο στις προσπάθειες για τον τερματισμό της νόσου. Απαιτούνται περισσότερες συντονισμένες προσπάθειες για να διατηρηθούν οι υπηρεσίες ακόμη και εν μέσω των διαταραχών που προκαλούνται από την πανδημία.
Οι χώρες οφείλουν να δεσμεύσουν περισσότερους εγχώριους πόρους για άμεση εξάλειψη. Η χρήση κινητών κλινικών που μπορούν να προσεγγίσουν κοινότητες σε απομακρυσμένες περιοχές θα μπορούσε να επιτρέψει στους εργαζόμενους στον τομέα της υγείας να παρέχουν υπηρεσίες ελέγχου και θεραπείας για την ηπατίτιδα.
Αυτά θα υποστηρίζονται από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, καθώς και από τους ηγέτες των χωρών για μεγαλύτερη ευαισθητοποίηση σχετικά με την ασθένεια. Απαιτούνται επίσης πλατφόρμες όπως αυτή για να υπάρξει περισσότερη υπεράσπιση για την ευαισθητοποίηση και τη δημιουργία περισσότερης υποστήριξης για προγράμματα πρόληψης και θεραπείας. Ακριβώς όπως για παράδειγμα τις επιτυχημένες εκστρατείες για την ευαισθητοποίηση σχετικά με το HIV / AIDS, τους κινδύνους κατάχρησης ναρκωτικών και ουσιών και την οδική ασφάλεια.
Οι εκστρατείες για την ηπατίτιδα δεν χρηματοδοτούνται επαρκώς όπως σε άλλους τομείς όπως ο HIV και ο εμβολιασμός. Αυτό σημαίνει ότι η ευαισθητοποίηση για την ηπατίτιδα πρέπει να προωθηθεί περισσότερο. Πρέπει ακόμη, να διασφαλιστεί ότι διατίθεται τακτικός έλεγχος της ηπατίτιδας σε υγειονομικές εγκαταστάσεις για τη διαχείριση των υφιστάμενων περιστατικών. Πρέπει να καταβληθούν περισσότερες προσπάθειες για να διασφαλιστεί ότι οι γυναίκες και τα παιδιά λαμβάνουν τα εμβόλια τους εγκαίρως. Αν και η πανδημία παρουσιάζει προκλήσεις για την εξάλειψη της ηπατίτιδας, οι αφρικανικές χώρες είναι αναγκαίο να ανακτήσουν μέρος του χαμένου χρόνου. Απαιτεί τη λήψη πιο καινοτόμων προσεγγίσεων για την προώθηση της πρόσβασης τόσο σε πληροφόρηση όσο και σε υπηρεσίες.