Η τριπλή επιδημία Γρίπης – Covid-19 – RSV

Ποια τα συμπτώματα και οι τρόποι αντιμετώπισής τους

Γράφει ο Νικόλαος Ζίας, MD, PhD, Πνευμονολόγος ΙΑΣΩ Γενική Κλινική

Από τις αρχές του 2020 όταν και έγινε γνωστή η ύπαρξη του ιού SARS-CoV-2 έχουν αλλάξει σημαντικά τα δεδομένα ώστε να  μπορούμε εύκολα να ανιχνεύσουμε τον ιό και να τον αντιμετωπίσουμε. Το σύστημα υγείας σταδιακά αποφορτίστηκε. Φέτος το χειμώνα όμως προστέθηκαν παλαιοί και  γνώριμοι ιοί γρίπης Α και Β και ο αναπτυξιακός συγκυτιακός ιός (RSV) ώστε να κάνουν ένα ιικό cocktail.

Με βάση τα ανωτέρω παρουσιάζονται τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και γνωρίσματα της τριπλής επιδημίας.

Γρίπη

Η γρίπη είναι μια ιογενής λοίμωξη του αναπνευστικού συστήματος που οφείλεται στον ιό Influenza τύπου A, B ή C. Είναι εξαιρετικά μεταδοτική νόσος και μπορεί να εξαπλωθεί γρηγορότερα από τον ιό SARS-CoV-2 με σημαντική επίδραση στην ανθρώπινη υγεία και ειδικά σε άτομα υψηλού κινδύνου όπως ηλικιωμένοι, καρδιοπαθείς, άτομα με πνευμονολογικά προβλήματα καθώς και ανοσοκατασταλμένοι.

Τα συμπτώματα της γρίπης είναι η αιφνίδια εμφάνιση υψηλού πυρετού που συνοδεύεται από ρίγη, ισχυρό πονοκέφαλο, ρινική καταρροή/συμφόρηση, έντονο βήχα, μυαλγίες/αρθραλγίες, κόπωση/ατονία.

Παρά το γεγονός ότι τα συμπτώματα της οξείας φάσης υποχωρούν μετά από 3-5 ημέρες, ο έντονος βήχας και η εξάντληση μπορεί να διαρκέσουν πολύ περισσότερο (10 ή και περισσότερες ημέρες) και είναι πιθανό να οδηγήσουν σε δευτερογενείς επιπλοκές όπως παραρρινοκολπίτιδα, βρογχίτιδα ή πνευμονία.

Θεραπεία κατ’ οίκον είναι το oseltamivir phosphate (Tamiflu) που μειώνει την αναπαραγωγή και εξέλιξη του ιού αν χορηγηθεί στην αρχική φάση νόσησης.

Covid-19

H νόσηση με Covid – 19 δε χρειάζεται ιδιαίτερες συστάσεις. Στην Ελλάδα βρίσκεται η υπο-παραλλαγή του κορωνοϊού JN.1. Τα συμπτώματα είναι συνήθως αυτά της γρίπης και προστίθενται η ανοσμία και η παράταση της κακουχίας και κόπωσης για μεγαλύτερο διάστημα. Η περίοδος επώασης μπορεί να είναι 5 μέρες και σ ’αυτό το διάστημα μπορεί να γίνει η διασπορά του ιού από ασυμπτωματικά άτομα ιδίως τα παιδιά.

Η δυνατότητα της αντιμετώπισης της νόσου στην αρχική της φάση σε ευάλωτους ασθενείς κατ’ οίκον χορηγώντας το αντιιικό φάρμακο Nirmatrelvir και  Ritonavir (Paxlovid) πρόσφερε αποφόρτιση στο σύστημα υγείας αποφεύγοντας περιττές νοσηλείες και επιβάρυνση των ΜΕΘ.

Η ιατρική γνώση έχει αναβαθμιστεί σημαντικά στην αντιμετώπιση της λοίμωξης Covid-19 καθώς και των post / long covid συμπτωμάτων.

RSV (αναπνευστικός συγκυτιακός ιός)

Το κοινό κρυολόγημα προκαλείται από ποικιλία ιών, με κυριότερους εκπρόσωπους τους ρινοϊούς (Rhinoviruses) και τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό (RSV). Ο ιός RSV κυκλοφορεί συνήθως από τα τέλη Δεκεμβρίου έως τα μέσα Φεβρουαρίου. Προκαλεί ήπια νόσηση, η οποία μοιάζει με το κοινό κρυολόγημα στους περισσότερους ανθρώπους, αλλά μπορεί να γίνει πολύ επικίνδυνος για τα μικρά παιδιά και τους ηλικιωμένους. Τα συμπτώματα που προκαλεί είναι βήχας, καταρροή και πυρετός αλλά η λοίμωξη μπορεί να εξελιχτεί σε βρογχιολίτιδα ή ακόμα και πνευμονία.

Θεραπεία κατ’ οίκον προς το παρόν δεν υπάρχει παρά μόνο τα γενικά μέτρα που ισχύουν για την αντιμετώπιση των ιώσεων.

Οι οδηγίες του CDC των ΗΠΑ είναι σαφείς για τον τρόπο αντιμετώπισης της τριπλής επιδημίας.

• Οι εμβολιασμοί είναι ασφαλείς και πρέπει να είναι επικαιροποιημένοι. Για πρώτη φορά υπάρχουν εμβόλια για τα βασικά είδη φθινοπωρινών-χειμερινών ιών: γρίπης – Covid-19 και RSV (στη χώρα μας αναμένεται) .
• Υπάρχουν αποτελεσματικές θεραπείες για τη γρίπη και τον Covid-19 που μπορούν να μειώσουν τη σοβαρή νόσηση, τη νοσηλεία και τους θανάτους.
• Τα τεστ μπορούν να γίνουν κατ’ οίκον και να διαγνώσουν έγκαιρα τις ιογενείς λοιμώξεις ώστε να μην υπάρξει καθυστέρηση στην έναρξη της θεραπείας.
• Μέτρα ατομικής προστασίας και ανανέωση του αέρα σε κλειστούς χώρους προσφέρουν ακόμα ένα επίπεδο προστασίας.

Έρχονται στην επικαιρότητα τα ατομικά μέτρα προστασίας που πρέπει να λαμβάνονται από πολίτες με συνοδά νοσήματα, αλλά και από όλους μας σε χώρους έντονου συγχρωτισμού. Πρέπει να πλένουμε τα χέρια μας συχνά, να χρησιμοποιούμε αντισηπτικό, να σκεπάζουμε το στόμα μας με χαρτομάντηλο όταν βήχουμε, να φοράμε μάσκα όταν μπαίνουμε σε χώρους με πολύ κόσμο, να αποφεύγουμε την επαφή εάν είναι κάποιος άρρωστος και να μένουμε σπίτι όταν έχουμε συμπτώματα του αναπνευστικού.

Από τον Αύγουστο του 2023 οι συστάσεις του CDC για τους αντιιικούς εμβολιασμούς είναι:

• Όλοι πρέπει να λάβουν το εποχιακό εμβόλιο γρίπης και το ανανεωμένο για Covid-19.
• Ενήλικοι άνω των 60 ετών μπορούν να λάβουν το εμβόλιο  (RSV) εφόσον ο ιατρός τους το συνιστά.

Ο περιορισμός της ιώσεων τόσο από πλευράς μετάδοσης, όσο και επιπλοκών βασίζεται στον έγκαιρο εμβολιασμό. Για τον ιό SARS-CoV-2 έχουν αναπτυχθεί αρκετά εμβόλια όπως και για τους ιούς της γρίπης με πρόσφατη εξέλιξη το «ενισχυμένο» με 4πλη αντιγονική δύναμη για προστασία ηλικιωμένων και ευαίσθητων ομάδων. Για το ιό RSV πρόσφατα πήραν έγκριση εμβόλια που ακόμα δεν έχει κυκλοφορήσει στη χώρα μας (Arexvy και Abrysvo) και πρόκειται να δώσουν λύση σε μία βασική κατηγορία ιώσεων ιδίως σε ευαίσθητες ηλικιακές ομάδες.

Το σημαντικό είναι η  έννοια του εμβολιασμού να γίνει συνείδηση και όχι εξαναγκασμός.

Πηγή: Έντυπο «Περί Υγείας»