Ιός του Δυτικού Νείλου: Συναγερμός για τα αυξημένα κρούσματα – Έρχεται δύσκολη περίοδος
Ο ΕΟΔΥ προειδοποιεί για πιθανή περαιτέρω αύξηση των περιστατικών, ενώ ο ΙΣΑ ζητά ενίσχυση των δράσεων καταπολέμησης των κουνουπιών
Η Ελλάδα συγκαταλέγεται και φέτος στις ευρωπαϊκές χώρες με σημαντική επιβάρυνση από τον ιό του Δυτικού Νείλου, με τον ΕΟΔΥ να εκτιμά ότι η φετινή περίοδος μετάδοσης ενδέχεται να εξελιχθεί σε μία από τις δυσκολότερες των τελευταίων ετών, εφόσον συνεχιστεί ο ίδιος ρυθμός καταγραφής κρουσμάτων.
Η έντονη κυκλοφορία του ιού, ιδιαίτερα σε περιοχές της Αττικής, καθώς και η γρήγορη αύξηση των περιστατικών από τα πρώτα στάδια της περιόδου μετάδοσης, έχουν θέσει τις υγειονομικές αρχές σε αυξημένη επιφυλακή.
Την ίδια στιγμή, ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών (ΙΣΑ) θέτει ερωτήματα σχετικά με την επάρκεια, τον έγκαιρο σχεδιασμό και την αποτελεσματικότητα των προγραμμάτων καταπολέμησης των κουνουπιών στην Αττική, ζητώντας ενίσχυση των δράσεων πρόληψης.
Η επιδημιολογική εικόνα
Μέχρι τις 12 Αυγούστου είχαν καταγραφεί στην Ελλάδα 110 κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου. Από αυτά, τα 81 παρουσίασαν εκδηλώσεις από το Κεντρικό Νευρικό Σύστημα, ενώ 29 είχαν ήπιες εκδηλώσεις.
Τα περιστατικά έχουν καταγραφεί σε 39 δήμους και 14 Περιφερειακές Ενότητες, στις Περιφέρειες Αττικής, Θεσσαλίας, Κεντρικής Μακεδονίας και Πελοποννήσου.
Σύμφωνα με τη Δανάη Περβανίδου, προϊσταμένη του Τμήματος Νοσημάτων που Μεταδίδονται με Διαβιβαστές του ΕΟΔΥ, αναμένεται να καταγραφούν και νέα κρούσματα το επόμενο διάστημα, τόσο στις ήδη affected περιοχές όσο και σε νέες, οι οποίες δεν μπορούν να προβλεφθούν με ασφάλεια.
Ιδιαίτερα στην Αττική καταγράφεται φέτος έντονη κυκλοφορία του ιού, με τον αριθμό των περιστατικών να ξεπερνά, μέχρι στιγμής, τα αντίστοιχα επίπεδα προηγούμενων ετών για την ίδια χρονική περίοδο.
Εφόσον η αυξητική τάση συνεχιστεί, ο κίνδυνος για ακόμη περισσότερα περιστατικά τις επόμενες εβδομάδες θεωρείται αυξημένος, καθώς ο ιός κυκλοφορεί έντονα σε πληθυσμούς κουνουπιών σε περιοχές με μεγάλη πληθυσμιακή πυκνότητα.
Μάλιστα, βάσει των ιστορικών δεδομένων, η κορύφωση της εποχικής έξαρσης καταγράφεται συνήθως από το δεύτερο μισό του Αυγούστου έως τις αρχές ή τα μέσα Σεπτεμβρίου.
Δεν έχει αλλάξει η συμπεριφορά του ιού
Ο ΕΟΔΥ διευκρινίζει ότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν επιστημονικές ενδείξεις πως ο ιός έχει αποκτήσει μεγαλύτερη μεταδοτικότητα ή διαφορετική συμπεριφορά σε σχέση με προηγούμενες περιόδους.
Η φετινή εικόνα αποδίδεται σε έναν σύνθετο συνδυασμό παραγόντων που επηρεάζουν τους πληθυσμούς των κουνουπιών. Μεταξύ αυτών είναι οι θερμοκρασίες και οι βροχοπτώσεις, οι οποίες συνδέονται με τις εποχικές εξάρσεις του ιού.
Όπως ανέφερε η Δανάη Περβανίδου στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο θερμός χειμώνας του 2025-2026 στην Αττική, ο δεύτερος θερμότερος των τελευταίων 150 ετών, ενδέχεται να συνέβαλε στη σημερινή επιδημιολογική εικόνα.
Η Ελλάδα μεταξύ των χωρών με τα περισσότερα περιστατικά
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, η Ελλάδα συγκαταλέγεται σταθερά στις χώρες που επηρεάζονται περισσότερο από τον ιό του Δυτικού Νείλου, τόσο ως προς τον αριθμό των κρουσμάτων όσο και ως προς την επίπτωση της νόσου στον πληθυσμό.
Συνήθως βρίσκεται μαζί με την Ιταλία στην κορυφή της σχετικής κατάταξης, ενώ περιστατικά καταγράφονται και σε άλλες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης και των Βαλκανίων.
Καμπανάκι από τον ΙΣΑ για την καταπολέμηση των κουνουπιών
Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών επισημαίνει ότι η έγκαιρη και οργανωμένη πρόληψη αποτελεί βασικό μέτρο για τον περιορισμό της εξάπλωσης του ιού.
Ο ΙΣΑ υπογραμμίζει ότι η αντιμετώπιση δεν μπορεί να περιορίζεται σε αποσπασματικούς ψεκασμούς ή σε παρεμβάσεις που ενισχύονται μόνο μετά την εμφάνιση ανθρώπινων κρουσμάτων.
Σύμφωνα με τον Σύλλογο, απαιτείται ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που θα ξεκινά αρκετούς μήνες πριν από την περίοδο κορύφωσης της δραστηριότητας των κουνουπιών. Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην προνυμφοκτονία, στην εξάλειψη των εστιών αναπαραγωγής, στη συνεχή παρακολούθηση των πληθυσμών των κουνουπιών και στις στοχευμένες παρεμβάσεις στις περιοχές αυξημένου κινδύνου.
Παράλληλα, ο ΙΣΑ υπενθυμίζει ότι δεν υπάρχει ειδική αντιική θεραπεία ούτε εμβόλιο για τον άνθρωπο κατά του ιού του Δυτικού Νείλου, γεγονός που καθιστά την πρόληψη ακόμη σημαντικότερη.
Πώς μπορούν να προστατευθούν οι πολίτες
Ο ΙΣΑ καλεί τους πολίτες, και ιδιαίτερα όσους ανήκουν στις ευάλωτες ομάδες, να τηρούν με συνέπεια τα μέτρα προστασίας από τα κουνούπια.
Συστήνονται:
- Χρήση εγκεκριμένων εντομοαπωθητικών στο ακάλυπτο δέρμα και πάνω από τα ρούχα, σύμφωνα με τις οδηγίες χρήσης.
- Ρούχα που καλύπτουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερη επιφάνεια του σώματος, ιδιαίτερα τις ώρες αυξημένης δραστηριότητας των κουνουπιών.
- Χρήση κουνουπιέρας, ιδιαίτερα για βρέφη και άτομα που ανήκουν σε ομάδες αυξημένου κινδύνου.
- Τοποθέτηση και συντήρηση αντικουνουπικών πλεγμάτων σε πόρτες και παράθυρα.
- Χρήση ανεμιστήρων ή κλιματιστικών, όπου είναι δυνατό.
- Απομάκρυνση στάσιμων νερών από γλάστρες, πιατάκια, κουβάδες, δοχεία, υδρορροές και άλλα σημεία γύρω από το σπίτι.
- Τακτική ανανέωση του νερού σε ποτίστρες ζώων και άλλα δοχεία.
Οι υγειονομικές αρχές συνιστούν αυξημένη προσοχή, ιδιαίτερα στις περιοχές όπου έχουν ήδη καταγραφεί κρούσματα. Η τήρηση των μέτρων ατομικής προστασίας από τα τσιμπήματα αποτελεί βασικό τρόπο περιορισμού του κινδύνου, καθώς η περίοδος μετάδοσης του ιού βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.