Καρκίνος του πνεύμονα: Η πρόληψη δεν μπορεί να περιμένει άλλο
Η απόφαση της Πολιτείας να εξασφαλίσει 300 εκατ. ευρώ από εθνικούς πόρους για τη συνέχιση του προγράμματος «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» αποτέλεσε ένα ισχυρό μήνυμα υπέρ της πρόληψης. Για πρώτη φορά, η μετάβαση στη μετά το Ταμείο Ανάκαμψης εποχή συνοδεύτηκε από σαφή πολιτική δέσμευση ότι οι δράσεις προσυμπτωματικού ελέγχου δεν θα διακοπούν λόγω έλλειψης χρηματοδότησης. Ωστόσο, η εξέλιξη αυτή αναδεικνύει με ακόμη μεγαλύτερη ένταση ένα κρίσιμο ερώτημα: πώς θα προχωρήσει το πιλοτικό πρόγραμμα προσυμπτωματικού ελέγχου για τον καρκίνο του πνεύμονα;
Η ένταξη του screening για τον καρκίνο του πνεύμονα στο «ΠΡΟΛΑΜΒΑΝΩ» έχει ανακοινωθεί επανειλημμένα από την ηγεσία του Υπουργείου Υγείας. Παρ’ όλα αυτά, μέχρι σήμερα δεν έχουν παρουσιαστεί δημόσια οι λεπτομέρειες του επιχειρησιακού σχεδιασμού, ούτε έχει αποσαφηνιστεί το ακριβές χρονοδιάγραμμα που θα επιτρέψει την έναρξη του προγράμματος. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία αν αναλογιστεί κανείς το μέγεθος του προβλήματος. Στην Ελλάδα καταγράφονται κάθε χρόνο περίπου 9.000 νέα περιστατικά καρκίνου του πνεύμονα και περισσότεροι από 8.300 θάνατοι. Πρόκειται για τη μορφή καρκίνου με τη μεγαλύτερη θνησιμότητα, γεγονός που καθιστά την έγκαιρη διάγνωση καθοριστικό παράγοντα επιβίωσης.
Η επιστημονική κοινότητα είναι σαφής: όταν ο καρκίνος του πνεύμονα διαγιγνώσκεται σε πρώιμο στάδιο, η πενταετής επιβίωση μπορεί να υπερβεί το 90%. Αντίθετα, στα προχωρημένα στάδια υποχωρεί σε ποσοστά χαμηλότερα του 10%. Η διαφορά αυτή αποτυπώνει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο την αξία του οργανωμένου προσυμπτωματικού ελέγχου. Με τις προβλέψεις να κάνουν λόγο για αύξηση των περιστατικών κατά 24% έως το 2035, η ανάγκη για δράση γίνεται ακόμη πιο επιτακτική. Το ζητούμενο πλέον δεν είναι αν χρειάζεται το πρόγραμμα – αυτό έχει απαντηθεί. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν υπάρχει η απαιτούμενη πολιτική και επιχειρησιακή ετοιμότητα για να προχωρήσει.
Έχουν εξασφαλιστεί οι αναγκαίοι πόροι; Πότε θα ολοκληρωθούν οι διαδικασίες ώστε να ξεκινήσει η πιλοτική εφαρμογή; Και, κυρίως, πότε μπορεί ο στόχος έναρξης να επιτευχθεί ρεαλιστικά; Για χιλιάδες πολίτες, η απάντηση στα παραπάνω ερωτήματα αποτελεί ζήτημα ζωής.