Καρκίνος ωοθηκών – Τα επίμονα συμπτώματα που χρειάζονται προσοχή
Καρκίνος των ωοθηκών – Αναγνωρίστε έγκαιρα τα σημάδια
Ο καρκίνος των ωοθηκών (Ovarian Cancer Awareness Month) αποτελεί μία κακοήθεια που εξακολουθεί να συνιστά σημαντική θεραπευτική πρόκληση στη Γυναικολογική Ογκολογία.
Η έλλειψη αποτελεσματικού προσυμπτωματικού ελέγχου στον γενικό πληθυσμό, η μη ειδική συμπτωματολογία στα αρχικά στάδια και η συχνή διάγνωση της νόσου σε προχωρημένο στάδιο αποτελούν βασικούς λόγους για τους οποίους η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων και η ορθή ενημέρωση παραμένουν ιδιαίτερα σημαντικές.
Οι ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής (Νοσοκομείο Αλεξάνδρα) της Ιατρικής Σχολής του ΕΚΠΑ, δρ Μαρία Καπαρέλου (παθολόγος – ογκολόγος) και Θάνος Δημόπουλος (καθηγητής Θεραπευτικής – Ογκολογίας – Αιματολογίας, Διευθυντής Θεραπευτικής Κλινικής, Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα», τ. πρύτανης ΕΚΠΑ), επισημαίνουν ότι ο καρκίνος των ωοθηκών δεν αποτελεί μία ενιαία νόσο, αλλά μία ετερογενή ομάδα νεοπλασιών με διαφορετικά ιστολογικά και μοριακά χαρακτηριστικά.
Ο συχνότερος υπότυπος είναι το υψηλού βαθμού ορώδες καρκίνωμα (high-grade serous ovarian carcinoma – HGSOC), το οποίο σήμερα θεωρείται ότι σε σημαντικό ποσοστό περιπτώσεων ξεκινά από το επιθήλιο του κροσσωτού άκρου των σαλπίγγων.
Άλλοι ιστολογικοί υπότυποι, όπως το ενδομητριοειδές, το διαυγοκυτταρικό, το βλεννώδες και το χαμηλού βαθμού ορώδες καρκίνωμα, παρουσιάζουν διαφορετική βιολογική συμπεριφορά και απαιτούν ολοένα και πιο διαφοροποιημένες θεραπευτικές προσεγγίσεις.
Καρκίνος ωοθηκών – Η έγκαιρη διάγνωση παραμένει δύσκολη
Ο καρκίνος των ωοθηκών μπορεί να προκαλεί συμπτώματα ήδη από τα αρχικά στάδια, ωστόσο αυτά συχνά δεν είναι ειδικά. Επίμονο κοιλιακό άλγος ή αίσθημα πίεσης στην πύελο, μετεωρισμός, αύξηση της περιμέτρου της κοιλιάς, πρώιμος κορεσμός, αλλαγές στις κενώσεις και συχνουρία είναι συμπτώματα που χρειάζονται διερεύνηση όταν εμφανίζονται για πρώτη φορά και επιμένουν.
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει καθιερωμένη μέθοδος πληθυσμιακού screening για γυναίκες μέσου κινδύνου. Ο καρκινικός δείκτης CA-125 και το διακολπικό υπερηχογράφημα έχουν σημαντική θέση στη διαγνωστική διερεύνηση, δεν έχουν όμως αποδειχθεί επαρκή για έναν αποτελεσματικό προσυμπτωματικό έλεγχο στον γενικό πληθυσμό.
Κληρονομικότητα και μοριακό προφίλ
Σημαντικό ποσοστό των περιπτώσεων καρκίνου των ωοθηκών συνδέεται με κληρονομική προδιάθεση. Οι παθογόνες μεταλλάξεις στα γονίδια BRCA1 και BRCA2 αποτελούν τις πιο γνωστές γενετικές διαταραχές, ενώ και άλλα γονίδια που σχετίζονται με την επιδιόρθωση του DNA, καθώς και το σύνδρομο Lynch, μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Για τον λόγο αυτό, η γενετική συμβουλευτική και ο γονιδιακός έλεγχος έχουν ιδιαίτερη σημασία. Η ανίχνευση μιας κληρονομικής μετάλλαξης δεν αφορά μόνο την ίδια την ασθενή, αλλά μπορεί να συμβάλει στην αναγνώριση συγγενών που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο και να οδηγήσει σε κατάλληλες στρατηγικές πρόληψης.