Μελέτες: Χαμηλή απόδοση των εμβολίων mRNA σε ασθενείς με καρκίνο αίματος
Δύο νέες επιστημονικές μελέτες, από Ισραήλ και Ελλάδα, διαπιστώνουν ότι τα εμβόλια τύπου mRNA έναντι του κορωνοϊού ενδέχεται να έχουν μειωμένη αποτελεσματικότητα σε άτομα με δύο συγκεκριμένους καρκίνους του αίματος, τη χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία και το πολλαπλό μυέλωμα. Η ισραηλινή μελέτη, η οποία δημοσιεύθηκε μαζί με την ελληνική στο περιοδικό “Blood” της Αμερικανικής Εταιρείας Αιματολογίας, με επικεφαλής τον αναπληρωτή καθηγητή αιματολογίας Γιαΐρ Χερισάνου του Ιατρικού Κέντρου Σουράσκι του Τελ Αβίβ, ανέλυσε στοιχεία για 167 ασθενείς με μέση ηλικία 71 ετών και με χρόνια λεμφοκυτταρική λευχαιμία που εμβολιάσθηκαν με τις δύο δόσεις του εμβολίου των Pfizer/BioNTech κατά της Covid-19. Μόνο οι 4 στους 10, δηλαδή το 40%, εκδήλωσαν θετική ανοσιακή απόκριση στο εμβόλιο, ενώ γενικά είχαν χαμηλότερα επίπεδα αντισωμάτων από τους ασθενείς χωρίς καρκίνο του αίματος.
Κυρίως οι ασθενείς που βρίσκονταν σε φάση ενεργού αντικαρκινικής θεραπείας, διέθεταν σημαντικά λιγότερα ποσοστά ανοσιακής αντίδρασης, όταν μόνο το 16% όσων εμβολιάσθηκαν, σε σχέση με εκείνους που η λευχαιμία τους βρισκόταν σε φάση ύφεσης κατά 79%. Ανάμεσα σε αυτούς που η νόσος βρίσκεται υπό παρακολούθηση χωρίς θεραπεία, το ποσοστό ανάπτυξης ανοσιακής απόκρισης έφθασε το 55,5%. Στους εμβολιασμένους που η αντικαρκινική θεραπεία είχε σταματήσει έστω πριν ένα έτος, το ποσοστό που ανέπτυξαν αντισώματα έφθασε το 90%.
Ο δρ Χερισάνου, ανέφερε: «Συνολικά ο βαθμός ανοσιακής ανταπόκρισης στο εμβόλιο ήταν σημαντικά μικρότερος από ό,τι στο γενικό πληθυσμό, κάτι που πιθανότατα οφείλεται στην παρουσία του ίδιου του καρκίνου αλλά και ορισμένων θεραπειών κατά της χρόνιας λεμφοκυτταρικής λευχιαμίας», εκτιμώντας ότι κάτι ανάλογο θα ισχύει και για το άλλο mRNA εμβόλιο της Moderna. Πιο ισχυρή ανταπόκριση και ανάπτυξη ανοσίας μετά το εμβόλιο, εκτός από όσους δεν λαμβάνουν αντικαρκινική θεραπεία, έχουν οι γυναίκες νεότερης ηλικίας, τόσο ασθενείς όσο και εκείνοι με φυσιολογικά επίπεδα ανοσοσφαιρίνης, τη στιγμή του εμβολιασμού. Δεν εντοπίζονται ακόμα σημαντικές διαφορές μεταξύ των καταγεγραμμένων παρενέργειων των εμβολιαζόμενων ασθενών και του υγιούς γενικού πληθυσμού.
Οι ερευνητές του Ισραήλ σημείωσαν ότι τα άτομα με καρκίνους του αίματος αντιμετωπίζουν αυξημένο κίνδυνο για σοβαρή νόσo λόγω Covid-19 με επιπλοκές, γι’ αυτό, παρόλο που η ανοσιακή απόκριση τους στο εμβόλιο δεν είναι ιδανική, οφείλουν να εμβολιάζονται και πιθανώς θα χρειαστούν μια πρόσθετη ενισχυτική δόση, αν και κάτι τέτοιο μένει να επιβεβαιωθεί στο μέλλον. Ταυτόχρονα, κατά τον Χερισάνου, πρέπει να τηρούν αυξημένα μέτρα προστασίας όπως χρήση μάσκας, αποφυγή συνωστισμού, τήρηση φυσικών αποστάσεων καθώς συνίσταται και ο εμβολιασμός των συγγενικών προσώπων.
Οι ερευνητές στην Ελλάδα, με επικεφαλής τoυς καθηγητές αιματολογίας Ευάγγελο Τέρπο και Μελέτιο Δημόπουλο της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, ανέφεραν παρόμοια ευρήματα μετά την πρώτη δόση του ίδιου εμβολίου, δηλαδή των Pfizer/BioNTech σε 48 ηλικιωμένους ασθενείς με πολλαπλό μυέλωμα, συγκριτικά με 104 υγιείς εμβολιασμένους, με μέση ηλικία 83 ετών, στο νοσοκομείο «Αλεξάνδρα». Βρέθηκε ότι, τρεις εβδομάδες μετά τον πρώτο εμβολιασμό τους και τον υπολογισμό των αντισωμάτων που ανέπτυξαν, οι ασθενείς με το πολλαπλό μυέλωμα εμφάνισαν χαμηλότερη ανοσιακή απόκριση σε εξουδετερωτικά αντισώματα στο 20,6% σε σχέση με την υγιή ομάδα ελέγχου όπου 32,5%.
Το διάστημα της πρώτης δόσης του εμβολίου, οι 35 ασθενείς δηλαδή το 73% αυτών έκαναν θεραπεία κατά του μυελώματος, οι τέσσερις βρίσκονταν σε ύφεση χωρίς να κάνουν θεραπεία, ενώ οι εννέα είχαν προκαρκινικό μυέλωμα. Βάσει των ευρημάτων τους, οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η θεραπεία για το μυέλωμα δείχνει να επιδρά αρνητικά στην παραγωγή εξουδετερωτικών αντισωμάτων έναντι του κορωνοϊού μετά από μία δόση εμβολίου, αν και απαιτείται μεγαλύτερος αριθμός ασθενών για να κατανοηθεί αυτή η επίπτωση σε βάθος. Επιπλέον, χαρακτήρισαν ως σημαντική την έγκαιρη χορήγηση της δεύτερης δόσης στους ηλικιωμένους με πολλαπλό μυέλωμα, ώστε να αναπτύξουν επαρκή ανοσιακή απόκριση.
Υπό διερεύνηση τέλος τίθεται το αν είναι μειωμένη η ανοσιακή απόκριση μετά το εμβόλιο στους νεότερους σε ηλικία ασθενείς με μυέλωμα. Με βάση τους ερευνητές, η νόσος Covid-19 επιφέρει μέτρια έως σοβαρή αναπνευστική δυσκολία στο 77% των περιπτώσεων με πολλαπλό μυέλωμα ενώ σε κρίσιμη κατάσταση καταλήγει το 8% εξ αυτών. Πάνω από το 80% των ασθενών αυτών που μολύνονται από τον κορωνοϊό, χρειάζεται να νοσηλευτούν, εκ των οποίων το 1/3 αναλογικά για το 33% τους μπορεί να εξελιχθεί ως θνησιγενές.