Παγκόσμια Ημέρα Διαβήτη

Με αφορμή την Παγκόσμια μέρα για το Σακχαρώδη διαβήτη που γιορτάζεται παραδοσιακά στις 14 Νοεμβρίου και για το 2026 έχει Θέμα: “Πρώιμη δράση για τον διαβήτη” η Επαγγελαματική Ένωση Παθολόγων Διαβητολόγων Ελλάδος έχει να σας αναφέρει τα εξής:

Τα τελευταία χρόνια o δυτικός κόσμος βρίσκεται αντιμέτωπος με την επιδημία του διαβήτη.

Σύμφωνα με τη μελέτη Global Burden of Disease2021 (GBD 2021), για τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2:

• Ο Σακχαρώδης Διαβήτης αφορά το 10-12% του πληθυσμού στην χώρα μας. Για την Ελλάδα δεν διαθέτουμε από τις συγκεκριμένες πηγές συγκρίσιμη, αξιόπιστη χρονοσειρά πραγματικής ετήσιας επίπτωσης.

Υπάρχουν διαθέσιμα στοιχεία της ΗΔΙΚΑ για την εξέλιξη των καταγεγραμμένων ασθενών με διαβήτη, τα οποία δημοσιοποιήθηκαν από την ΠΟΣΣΑΣΔΙΑ.

Ελλάδα – στοιχεία 2021–2025

Πόσα νέα περιστατικά καταγράφονται στην Ελλάδα;

Η δημοσίευση της ΕΕΦΑΜ, με στοιχεία ΗΔΙΚΑ για την περίοδο 2021–2025, αναφέρει μέση ετήσια αύξηση:

• Διαβήτης τύπου 2: περίπου 56.391 περιστατικά.
• Διαβήτης τύπου 1: περίπου 246 περιστατικά.
• Διαβήτης κύησης: περίπου 20.995 περιστατικά.

Προσοχή: οι αριθμοί αυτοί προέρχονται από τη μεταβολή των καταγραφών ανά θεραπευτικό πρωτόκολλο και δεν αποτελούν κατ’ ανάγκη επιβεβαιωμένες νέες διαγνώσεις.

Αντίστοιχα και στην Ελλάδα διαπιστώνουμε σταδιακά αύξηση των περιστατικών διαβήτη με τις ηλικίες να κατεβαίνουν επικίνδυνα σε νεότερα άτομα. 

Πλέον στην υπηρεσία της Ιατρικής, υπάρχουν νέες αντιλήψεις, καινοτόμες φαρμακευτικές εξελίξεις, σύγχρονες διαγνωστικές προσεγγίσεις, όμως το κόστος όλων αυτών είναι πολύ αυξημένο καθώς κρύβουν πίσω τους πολλά χρόνια έρευνας, μελέτης και δαπανών και είναι απαραίτητη η ορθολογική χρήση ώστε το βαρύ οικονομικό κόστος των υπηρεσιών υγείας να είναι ανταποδοτικό και ταυτόχρονα να είναι διαχειριστικό οικονομικά από τον προϋπολογισμό του Υπουργείου Υγείας

Σκοπός κάθε εθνικού και σύγχρονου προγράμματος πρόληψης του Διαβήτη είναι να αναγνωρίζει εγκαίρως τα περιστατικά με διαβήτη, να αρχίζει τη θεραπεία εξατομικευμένα σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες που κάθε χρόνο ανακοινώνει η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρία και να εξασφαλίζει στα άτομα με Σακχαρώδη διαβήτη υποστήριξη τόσο σε επίπεδο διάγνωσης όσο και σε επίπεδο αντιμετώπισης και παρακολούθησης.

Ο Σακχαρώδης διαβήτης, αφορά κάθε όργανο του ανθρώπινου σώματος, απαιτεί ολιστική αντιμετώπιση, ενώ οι συχνές και σοβαρές του επιπλοκές αντιμετωπίζονται κυρίως με νοσηλεία σε Παθολογικές κλινικές. Φυσικά αποτελεί ένα από τα νοσήματα που όσο πιο νωρίς γίνει η διάγνωση και η θεραπευτική παρέμβαση, τόσο πιο ουσιαστική είναι αυτή, και τόσο περισσότερο αποφεύγουμε τις σοβαρές επιπλοκές από το καρδιαγγειακό- ηπατο-νεφρικό σύστημα που αυξάνουν νοσηρότητα, θνησιμότητα και κόστος υγείας.

Στα πλαίσια αυτής της παραδοχής για την επιδημία του Διαβήτη παγκοσμίως από το 2019 αναγνωρίστηκε η εξειδίκευση για την παθολογία στο Σακχαρώδη διαβήτη ΦΕΚ 1357/Β/19-4-2019 κτλ. Η εξειδίκευση προβλέπει επιπλέον 2 χρόνια (στα 5 έτη της Παθολογίας) για το γιατρό που επιθυμεί σε Διαβητολογικό Κέντρο, ενώ στα πλαίσια μεταβατικών διατάξεων Παθολόγοι με αποδεδειγμένη κλινική εμπειρία πάνω στο αντικείμενο του διαβήτη εξαναγκάστηκαν να δώσουν εκ νέου εξετάσεις εξειδίκευσης (γραπτές και προφορικές) για την απόκτηση του τίτλου Εξειδίκευσης.

Η σύγχρονη Παθολογία περιλαμβάνει προαιρετικά 3 εξειδικεύσεις Σακχαρώδη Διαβήτη, Εντατικολογία και Λοιμωξιολογία. Η δύσκολη πρόσβαση για όσους θέλουν να εξειδικευθούν, τα μη κατοχυρωμένα επαγγελματικά, μισθολογικά και ουσιαστικά δικαιώματα σε σχέση με τον ΕΟΠΥ και την ΗΔΙΚΑ, για όσους είναι ήδη εξειδικευμένοι στην Διαβητολογία, έχει δημιουργήσει ένα επιπλέον αντικίνητρο σε νέους γιατρούς που προσβλέπουν στις εξειδικεύσεις, να επιλέξουν την ειδίκευση στην Παθολογία, μια κατεξοχήν νοσοκομειακή ειδικότητα.

Σταδιακά μειώνεται το ενδιαφέρον των νέων συναδέλφων για Παθολογία με συνέπεια στο μέλλον είναι ακόμα πιο δυσοίωνο για συναδέλφους που θα είναι εξειδικευμένοι στην Διαβητολογία.

Αυτό έχει ήδη σαν αποτέλεσμα σταδιακή κατάρρευση ιδίως δημοσίων δομών είτε είναι Διαβητολογικά Κέντρα, είτε Ιατρεία Διαβητικού ποδιού, ή απλά εξωτερικά Διαβητολογικά Ιατρεία και παράλληλα του συστήματος παρακολούθησης ατόμων με διαβήτη, ανίχνευσης των νέων περιστατικών έγκαιρης Θεραπευτικής παρέμβασης  αλλά και τακτικής παρακολούθησης των υφισταμένων.

Σκοπός να υπάρξουν περισσότερες ευκαιρίες στους νέους παθολόγους να επιλέξουν την εξειδίκευση του Διαβήτη ώστε να υπάρχει διάδοχη κατάσταση και στο ΕΣΥ και στον ιδιωτικό τομέα, οφείλει το υπάρχον πλαίσιο της νέας εξειδίκευσης να απλοποιηθεί και να καθορισθούν τα δικαιώματα και οι υποχρεώσεις που έχει ένας γιατρός Παθολόγος εξειδικευμένος στο Διαβήτη.

Τα δικαιώματα αυτά αφορούν τόσο το επίπεδο επιλογής φαρμακευτικής αγωγής, αλλά και το επίπεδο επιλογής εξετάσεων γενικών και εξειδικευμένων για την παρακολούθηση ενός ατόμου με Σακχαρώδη διαβήτη ώστε να περιοριστεί η περιττή και δύσκολη σε αρκετές περιοχές της χώρας μας, συχνή παραπομπή των ασθενών σε άλλες ειδικότητες για να συνταγογραφήσουν πχ ένα πλήρη καρδιολογικό έλεγχο,  ηλεκτρομυογράφημα ή ένα έλεγχο θυρεοειδικής λειτουργίας.

Επιπλέον όπως είναι γνωστό κάθε μήνα η ΗΔΙΚΑ και ο ΕΟΠΥΥ στέλνει στατιστικά στους γιατρούς για τη συνταγογράφηση και την παραπομπή εξετάσεων. Τα στατιστικά αυτά είναι ανά ειδικότητα χωρίς να διαχωρίζει πρωτοβάθμια/δευτεροβάθμια/τριτοβάθμια περίθαλψη (ίδια στατιστικά για ένα γιατρό Παθολόγο νοσοκομείου, ίδια για ένα γιατρό με απλό ιατρείο σε μια περιοχή)

Αντίστοιχα δεν υπάρχει ξεχωριστός κωδικός για τις εξειδικεύσεις. Αυτό όμως δημιουργεί και την εξής στρέβλωση : Τα περιστατικά που απευθύνονται σε ένα εξειδικευμένο ιατρείο είναι ασθενείς που συχνά αντιμετωπίζουν συνοσηρότητες και πολυοργανικά προβλήματα. Συνυπάρχουν θέματα από το καρδιά, το ήπαρ, τα νεφρά, αναπνευστικό, νευρολογικά, μυοσκελετικά κτλ. Απαιτείται συχνά θεραπεία πολλών συστημάτων, πρόληψη και έγκαιρη διάγνωση για επιπλοκές. 

Αντίστοιχα οι θεραπείες για αυτούς τους ασθενείς δεν περιορίζονται μόνο στο “διαβήτη”.

Προκύπτει λοιπόν το συμπέρασμα ότι τα στατιστικά δεν είναι παρόμοια με το μη εξειδικευμένο Παθολογικό ιατρείο. Αυτό δυστυχώς δημιουργεί συνθήκες πίεσης στους εξειδικεύμένους γιατρούς για επιλογή λιγότερων εξετάσεων ή φθηνότερων φαρμάκων για το φόβο κυρώσεων ή αναστολής της συνταγογράφησης. Ο εξορθολογισμός του κόστους δε θα πρέπει να γίνεται σε βάρος του μακροπρόθεσμου σχεδιασμού, ότι κανείς προσωρινά γλυτώνει σήμερα το πληρώνει πολλαπλάσια στο μέλλον.

Το ζητούμενο δεν είναι να αυξήσουμε το κόστος υγείας, τουναντίον να διαγνώσουμε  εγκαίρως με σωστό έλεγχο και εξατομικευμένες εξετάσεις τις συνοσηρότητες, για να προληφθούν οι σοβαρές επιπλοκές του Διαβήτη Παράλληλα με τις νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις είναι εφικτό να αντιμετωπισθεί όσο νωρίτερα γίνεται η άμεσα σχετιζόμενη με τον Διαβήτη, μάστιγα της παχυσαρκίας ιδίως στους νέους στην χώρα μας.