Περιεμμηνόπαυση και άγχος: Πώς θα τα αντιμετωπίσουμε;
Συμπτώματα, θεραπείες και οι προκλήσεις της μέσης ηλικίας
Γράφει η Αφροδίτη Ντάικου
Η περιεμμηνόπαυση είναι μια φυσική μεταβατική περίοδος κατά την οποία τα επίπεδα των αναπαραγωγικών ορμονών του σώματός σας έχουν διακυμάνσεις πριν από την εμμηνόπαυση, όταν σταματούν οι εμμηνορροϊκές σας περίοδοι. Πρόκειται για τη μακρά μετάβαση που προηγείται της εμμηνόπαυσης. Ακανόνιστη περίοδος, εξάψεις αποτελούν τα κύρια χαρακτηριστικά της ενώ για ορισμένες γυναίκες, η περιεμμηνόπαυση μπορεί να φέρει και περισσότερο άγχος.
Ορισμένα συμπτώματα της περιεμμηνόπαυσης είναι σωματικά. Μερικά είναι διανοητικά ή συναισθηματικά.
Συνοπτικά τα συμπτώματα του περιεμμηνοπαυσιακού άγχους μπορεί να περιλαμβάνουν:
αίσθημα νευρικότητας, ευερεθιστότητας ή ανησυχίας, δυσκολία χαλάρωσης και ανησυχία περισσότερη από τη συνηθισμένη, δυσκολία συγκέντρωσης και αδυναμία για τη γυναίκα να θυμηθεί πράγματα, τεντωμένοι μύες, κάποιες γυναίκες ιδρώνουν περισσότερο, δυσκολία στον ύπνο. Για μερικές γυναίκες, το περιεμμηνοπαυσιακό άγχος μπορεί να οδηγήσει σε κρίσεις πανικού με ζάλη, πόνο στο στήθος, γρήγορο καρδιακό παλμό, φόβο και άλλα συμπτώματα.
Κατά την περιεμμηνόπαυση πολλά είναι εκείνα που συμβαίνουν στο σώμα σας. Σε μια μελέτη του 2022(Prevalence and risk factors for depressive and anxiety symptoms in middle-aged Chinese women: a community-based cross-sectional study /PMC PubMed Central)στην οποία συμμετείχαν Κινέζες ηλικίας 40-60 ετών, το 11,4% είχε άγχος κατά την αναπαραγωγική φάση της ζωής του. Αυτό το ποσοστό εκτινάχθηκε στο 18% κατά την περιεμμηνόπαυση.
Μείωση Οιστρογόνων
Μελέτες σε ζώα έχουν δείξει ότι οι έντονες διακυμάνσεις στα επίπεδα των οιστρογόνων αλλάζουν τη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου. Αυτές οι αλλαγές μπορούν να αυξήσουν τα συμπτώματα άγχους και να αυξήσουν τον κίνδυνο για άγχος και άλλες διαταραχές της διάθεσης. Απαιτείται ωστόσο περισσότερη έρευνα για να κατανοηθεί ακριβώς πώς μια πτώση των οιστρογόνων θα μπορούσε να επηρεάσει άμεσα το άγχος σε γυναίκες που βρίσκονται στην εμμηνόπαυση.
Τα σωματικά συμπτώματα της περιεμμηνόπαυσης φέρνουν περισσότερο άγχος. Καθώς τα επίπεδα οιστρογόνων αλλάζουν, είναι πιθανό να αρχίσετε να παρατηρείτε συμπτώματα όπως: εξάψεις και νυχτερινές εφιδρώσεις, αύξηση βάρους , ταραγμένος κύκλος περιόδου, κολπική ξηρότητα, διαταραχές ύπνου. Μέρος του άγχους προέρχεται καθαρά από το απρόβλεπτο αυτών των συμπτωμάτων.
Προκλήσεις μέσης ηλικίας
Η περιεμμηνόπαυση συμβαίνει σε μια περίοδο της ζωής που συμβαίνουν έτσι κι αλλιώς πολλές άλλες αλλαγές. Εάν έχετε παιδιά, μπορεί να φτάνουν στην εφηβεία τους ή να πηγαίνουν ήδη στο Πανεπιστήμιο ή να εργάζονται. Εάν θέλετε να κάνετε παιδιά αλλά δεν έχετε κάνει ακόμα, είναι πιθανό να αισθανθείτε πίεση, κατάθλιψη ή ακόμα και θλίψη. Εάν πάλι έχετε επιλέξει να μη κάνετε παιδιά, αυτή η επιλογή ίσως σας προβληματίζει. Μπορεί να αντιμετωπίζετε κι άλλα προβλήματα υγείας. Οι οικονομικές σας ανάγκες είναι πιθανό να έχουν αλλάξει, ίσως λόγω μιας σημαντικής αλλαγής σταδιοδρομίας. Ή μπορεί να είστε μία από την ολοένα κι αυξανόμενη ομάδα ανθρώπων που χωρίζουν αργότερα στην ενήλικη ζωή. Όλες αυτές οι εμπειρίες στη μέση της ζωής συνδέονται με το άγχος, επομένως πιθανό να είναι δύσκολο να προσδιοριστεί ακριβώς τι προκαλεί το επιπλέον άγχος.
Ποια είναι η θεραπεία για το άγχος κατά την περιεμμηνόπαυση;
Αρκετές είναι οι θεραπείες που βοηθούν στη διαχείριση του άγχους:
Φάρμακα: Ορισμένα αντικαταθλιπτικά μπορούν να μειώσουν τα συμπτώματα άγχους που σχετίζονται με την περιεμμηνόπαυση.
Μέτρα για υγιή ύπνο: Η σχέση ύπνου και άγχους είναι αμφίδρομη. Το άγχος μπορεί να επηρεάσει τον ύπνο και η έλλειψη ύπνου μπορεί να αυξήσει το άγχος. Αποφύγετε την καφεΐνη και το αλκοόλ αργότερα μέσα στην ημέρα ή πριν τον ύπνο.
Θεραπεία ορμονικής υποκατάστασης: Αν και δεν είναι θεραπεία πρώτης γραμμής για το άγχος, μπορεί να είναι αποτελεσματική.
Άσκηση: Η αερόβια άσκηση (δραστηριότητα που ανεβάζει τον καρδιακό σας ρυθμό), όπως ο χορός, το γρήγορο περπάτημα ή το τζόκινγκ, έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνει το άγχος σε γυναίκες που βρίσκονται στην εμμηνόπαυση
Μείωση του άγχους που βασίζεται στην ενσυνειδητότητα:Οι τεχνικές μείωσης του στρες που βασίζονται στην ενσυνειδητότητα βοηθούν στη μείωση του άγχους. Επιπλέον, μπορεί επίσης να βοηθήσουν σε ορισμένα άλλα συμπτώματα περιεμμηνόπαυσης που σχετίζονται με τις ορμόνες.
Οι αβεβαιότητες της περιεμμηνόπαυσης – και το άγχος που φέρνει – κάποια στιγμή υποχωρούν. Το πόσο ακριβώς διαρκεί η περιεμμηνόπαυση είναι διαφορετικό για κάθε γυναίκα. Για τις περισσότερες γυναίκες η περιεμμηνόπαυση διαρκεί αρκετούς μήνες αλλά μπορεί να φτάσει έως και τα 14 χρόνια. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι μερικές γυναίκες αναφέρουν ακόμη και διαταραχές πανικού στην περιεμμηνόπαυση. Επίσης οι διαταραχές ύπνου μπορούν να οδηγήσουν σε κατάθλιψη και άλλα μακροπρόθεσμα προβλήματα υγείας, εάν αφεθούν χωρίς θεραπεία.
Περιεμμηνόπαυση και κατάθλιψη
Είναι πιθανό να εμφανίσετε κατάθλιψη κατά την εμμηνόπαυση; Για κάποιες γυναίκες τα συμπτώματα της κατάθλιψης συμβαδίζουν με το άγχος και την περιεμμηνόπαυση.
Ανησυχία για τις αλλαγές στο σώμα
Μπορεί η περιεμμηνόπαυση να οδηγήσει σε διατροφική διαταραχή; Περίπου το 3,5% των γυναικών έχουν μια διατροφική διαταραχή στη μέση της ζωής τους, σύμφωνα με μελέτες. Οι ερευνητές λένε ότι το 29,3% των γυναικών στην εμμηνόπαυση δεν είναι ικανοποιημένες με το βάρος τους ή τον σωματότυπό τους.
Μήπως η λύση είναι ένα ποτηράκι κρασί;
Οι ειδικοί συνιστούν όχι περισσότερο από ένα ποτό την ημέρα. Περισσότερα θα μπορούσαν να επηρεάσουν τον ύπνο, να αυξήσουν τις εξάψεις και να αυξήσουν τον κίνδυνο άλλων παθήσεων υγείας, για παράδειγμα τις καρδιακές παθήσεις. Οι γυναίκες συχνά αλλάζουν την ποσότητα που πίνουν κατά την εμμηνόπαυση — καλώς ή κακώς.
Κατά την περιεμμηνόπαυση, το σώμα σας επιβραδύνει την παραγωγή οιστρογόνων, γεγονός που οδηγεί στο τέλος της περιόδου σας. Μπορεί επίσης να οδηγήσει σε άγχος. Οι αλλαγές στο σώμα και τον εγκέφαλό σας μπορεί να προκαλέσουν συμπτώματα όπως προβλήματα ύπνου, εφίδρωση, προβλήματα συγκέντρωσης, ευερεθιστότητα και πολλά άλλα. Αν και δεν μπορείτε πάντα να ελέγξετε τον τρόπο με τον οποίο η περιεμμηνόπαυση επηρεάζει το σώμα σας, εάν αντιμετωπίζετε άγχος κατά την περιεμμηνόπαυση, υπάρχουν λύσεις όπως η καλλιέργεια της ενσυνειδητότητας,η άσκηση, τα αντικαταθλιπτικά φάρμακα και άλλα. Εάν το άγχος εντείνεται στην περιεμμηνόπαυση, απευθυνθείτε σε άτομα που εμπιστεύεστε και κυρίως στον γιατρό ο οποίος είναι σε θέση να σας προτείνει τις σωστές και κατάλληλες θεραπείες για εσάς .