Τα κιλά επιστρέφουν μετά τη διακοπή φαρμάκων αδυνατίσματος, δείχνει μελέτη

Τα φάρμακα απώλειας βάρους μπορεί να προσφέρουν σημαντικά αποτελέσματα κατά τη διάρκεια της λήψης τους, ωστόσο η διακοπή τους φαίνεται πως συνοδεύεται από ταχεία επαναφορά των κιλών.

Αυτό προκύπτει από νέα έρευνα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, η οποία δείχνει ότι το βάρος επανέρχεται πιο γρήγορα σε σύγκριση με την ολοκλήρωση προγραμμάτων διατροφής και άσκησης.

Σύμφωνα με συστηματική ανασκόπηση ερευνητών του Τμήματος Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας Nuffield, που δημοσιεύθηκε στο The BMJ, οι άνθρωποι που διακόπτουν τα φάρμακα διαχείρισης βάρους ανακτούν κιλά με ταχύτερο ρυθμό απ’ ό,τι όσοι σταματούν άλλες παρεμβάσεις απώλειας βάρους.

Όπως αναφέρεται στην ιστοσελίδα του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, διαθέσιμα δεδομένα δείχνουν ότι περίπου οι μισοί ασθενείς διακόπτουν τη θεραπεία με αγωνιστές υποδοχέων GLP-1 εντός 12 μηνών, λίγους μόλις μήνες μετά τη δημοσίευση οδηγιών από το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας και Φροντίδας του Ηνωμένου Βασιλείου, οι οποίες συστήνουν υποστήριξη μετά τη θεραπεία για τουλάχιστον έναν χρόνο.

Η ανάλυση βασίστηκε σε 37 μελέτες με συνολικά 9.341 ενήλικες. Μετά τη διακοπή των φαρμάκων διαχείρισης βάρους, παρατηρήθηκε μέση αύξηση 0,4 κιλών ανά μήνα. Με αυτόν τον ρυθμό, οι ερευνητές εκτιμούν ότι οι συμμετέχοντες θα επέστρεφαν στο αρχικό τους βάρος μέσα σε 1,5 έως 2 χρόνια.

Για νεότερα φάρμακα, όπως η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη, η ανάκτηση βάρους ήταν ακόμη πιο γρήγορη, με μέσο όρο 0,8 κιλά τον μήνα. Οι προβλέψεις δείχνουν επιστροφή στο αρχικό βάρος περίπου σε 1,5 έτος, αν και τα δεδομένα πέραν των 12 μηνών παραμένουν περιορισμένα.

Ιδιαίτερη σημασία έχει το εύρημα ότι η αύξηση βάρους μετά τη διακοπή των φαρμάκων ήταν ταχύτερη κατά περίπου 0,3 κιλά τον μήνα σε σύγκριση με την παύση προγραμμάτων απώλειας βάρους που βασίζονται στη δίαιτα και την άσκηση.

Παράλληλα, οι καρδιομεταβολικοί δείκτες – όπως η HbA1c, η γλυκόζη νηστείας, η αρτηριακή πίεση, η χοληστερόλη και τα τριγλυκερίδια – παρουσίασαν βελτίωση κατά τη διάρκεια της θεραπείας. Ωστόσο, εκτιμάται ότι επιστρέφουν στα αρχικά τους επίπεδα περίπου 1,4 χρόνια μετά τη διακοπή των φαρμάκων.

«Αυτά τα φάρμακα μεταμορφώνουν τη θεραπεία της παχυσαρκίας και μπορούν να επιτύχουν σημαντική απώλεια βάρους.
Ωστόσο, η ανάλυσή μας δείχνει ότι οι άνθρωποι τείνουν να ανακτούν βάρος γρήγορα μετά τη διακοπή – πιο γρήγορα από ό,τι βλέπουμε με τα προγράμματα συμπεριφοράς», επισημαίνει ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Δρ Sam West, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.

Όπως διευκρινίζει ο ίδιος, «Αυτό δεν είναι αποτυχία των φαρμάκων – αντικατοπτρίζει τη φύση της παχυσαρκίας ως χρόνιας, υποτροπιάζουσας πάθησης.
Ακούγεται ως προειδοποιητική σημείωση για βραχυπρόθεσμη χρήση χωρίς μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση στη διαχείριση του βάρους».

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από ασθενείς που είχαν λάβει φάρμακα απώλειας βάρους για κατά μέσο όρο 39 εβδομάδες και παρακολουθήθηκαν για περίπου 32 εβδομάδες μετά τη διακοπή. Η μελέτη περιλάμβανε τόσο παλαιότερα σκευάσματα, όπως η ορλιστάτη, όσο και νεότερους αγωνιστές GLP-1.

Τρεις διαφορετικές αναλυτικές μέθοδοι χρησιμοποιήθηκαν και κατέληξαν σε παρόμοια συμπεράσματα. Σύμφωνα με τους επιστήμονες, «Αυτή η ταχύτερη ανάκτηση θα μπορούσε να οφείλεται στο γεγονός ότι τα άτομα που χρησιμοποιούν φάρμακα δεν χρειάζεται να εξασκούνται συνειδητά στην αλλαγή της διατροφής τους για να χάσουν βάρος, επομένως όταν σταματούν να παίρνουν το φάρμακο μπορεί να μην έχουν αναπτύξει τις πρακτικές στρατηγικές που θα μπορούσαν να τους βοηθήσουν να το διατηρήσουν».

Τέλος, η ερευνητική ομάδα διευκρινίζει ότι τα ευρήματα δεν αναιρούν τη χρησιμότητα των φαρμάκων, αλλά ενισχύουν την προσέγγιση του NHS, το οποίο δίνει προτεραιότητα σε άτομα με σοβαρή και σύνθετη παχυσαρκία, που είναι πιθανότερο να ωφεληθούν ουσιαστικά.